กรุ๊ปเลือดกับความเสี่ยงสมองขาดเลือดไขปริศนาพันธุกรรมทำไมกรุ๊ป A อาจต้องดูแลตัวเองเป็นพิเศษก่อนวัย 60!

กรุ๊ปเลือดที่เราคุ้นเคยไม่ได้มีไว้ใช้เฉพาะเวลาบริจาคเลือดเท่านั้นแต่มันกำลังกลายเป็นอีกหนึ่งเบาะแสทางพันธุกรรมที่ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจความเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke) ในคนรุ่นใหม่ได้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นรายงานวิเคราะห์ข้อมูลทางพันธุกรรมขนาดใหญ่ที่ตีพิมพ์ในวารสารด้านประสาทวิทยาชั้นนำอย่าง Neurology ซึ่งรวบรวมข้อมูลจากการศึกษาถึง 48 งานวิจัย โดยเปรียบเทียบกลุ่มผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 17,000 คนกับกลุ่มควบคุมเกือบ 600,000 คน (ช่วงอายุ 18–59 ปี) ได้เปิดเผยข้อมูลน่าสนใจเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างกรุ๊ปเลือดและความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองก่อนวัย 60 ปี

เจาะลึกผลวิจัย: กรุ๊ป A1 เสี่ยงเพิ่มขึ้นแต่กรุ๊ป O ปลอดภัยกว่า?

ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าคนที่มีกรุ๊ปเลือดย่อย A1 มีความเสี่ยงเกิดโรคหลอดเลือดสมองก่อนอายุ 60 ปี สูงกว่ากรุ๊ปเลือดอื่นราว 16% ในทางกลับกันผู้ที่มีสายยีนของกรุ๊ปเลือด O1 กลับมีความเสี่ยงลดลงประมาณ 12%

ทำความรู้จักกรุ๊ปเลือดย่อย A1: A1 ไม่ใช่กรุ๊ปเลือดใหม่แต่อย่างใดแต่เป็นกรุ๊ปเลือดย่อย (Subgroup) ของกรุ๊ป A ที่พบได้บ่อยที่สุดโดยคิดเป็นประมาณ 80% ของคนกรุ๊ป A ทั้งหมด ส่วนอีก 20% ที่เหลือส่วนใหญ่จะเป็นกรุ๊ปย่อย A2

ทำไมกรุ๊ปเลือดถึงส่งผลต่อความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมอง?

ทีมนักวิจัยสันนิษฐานว่าความแตกต่างของกรุ๊ปเลือดอาจไปสัมพันธ์กับกลไกการแข็งตัวของเลือด เช่น ปริมาณหรือการทำงานของโปรตีนลิ่มเลือดเกล็ดเลือดและเซลล์บุผนังหลอดเลือด ซึ่งอาจทำให้ผู้ที่มีกรุ๊ปเลือดย่อย A1 เกิดลิ่มเลือดได้ง่ายกว่าปกติ อย่างไรก็ตามนี่ยังเป็นเพียงข้อสันนิษฐานเชิงกลไกที่ยังต้องรอการศึกษาเพิ่มเติมเพื่อยืนยันสาเหตุที่แน่ชัดต่อไปนอกจากนี้ผลวิจัยยังระบุชัดเจนว่าความแตกต่างด้านกรุ๊ปเลือดจะเห็นผลเฉพาะในกลุ่มคนที่อายุต่ำกว่า 60 ปีเท่านั้น เพราะเมื่อคนเราอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไปความแตกต่างของกรุ๊ปเลือดจะแทบไม่มีผลอย่างมีนัยสำคัญเนื่องจากปัจจัยด้านการเสื่อมสภาพตามวัยและพฤติกรรมสุขภาพสะสมจะเข้ามามีบทบาทชี้นำมากกว่าพันธุกรรม

อย่าเพิ่งนอยด์! กรุ๊ป A ไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนก

แม้วิจัยจะระบุว่ากรุ๊ป A1 มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นแต่ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่าตัวเลข 16% ที่เพิ่มขึ้นถือว่าน้อยมากในทางคลินิกคนกรุ๊ป A จึงไม่จำเป็นต้องแห่ไปตรวจคัดกรองพิเศษหรือเครียดกังวลจนเกินไปเพราะกรุ๊ปเลือดเป็นเพียงปัจจัยรองที่เราเปลี่ยนไม่ได้แต่ปัจจัยหลักที่ส่งผลต่อโรคหลอดเลือดสมองจริงๆคืองานที่เราควบคุมได้

คำแนะนำเพื่อสุขภาพ 5 ปัจจัยหลักที่ปรับได้ด้วยตัวเอง

ไม่ว่าคุณจะมีกรุ๊ปเลือดอะไรการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและควบคุมปัจจัยเสี่ยงด้านล่างนี้คือกุญแจสำคัญที่สุดในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองอย่างแท้จริง

• ควบคุมความดันโลหิตความดันสูงคือเพชฌฆาตเงียบอันดับหนึ่งของโรคหลอดเลือดสมอง ควรตรวจเช็กระดับความดันสม่ำเสมอ
• คุมระดับน้ำตาลและไขมันในเลือดลดหวานมันเค็มเพื่อป้องกันภาวะเบาหวานและผนังหลอดเลือดแข็งตัว
• งดสูบบุหรี่และลดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์สารนิโคตินและสารพิษในบุหรี่ส่งผลให้หลอดเลือดหดตัวและตีบตันได้ง่ายขึ้นอย่างมาก
• ออกกำลังกายแอโรบิกปานกลาง เช่น เดินเร็ว วิ่ง หรือปั่นจักรยาน อย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ ช่วยให้ระบบไหลเวียนเลือดทำงานได้สมบูรณ์
• สังเกตสัญญาณเตือน FAST หากมีอาการ Face (หน้าเบี้ยว), Arm (แขนขาอ่อนแรง), Speech (พูดไม่ชัด) ให้ Time (รีบไปโรงพยาบาลทันทีภายใน 3-4.5 ชั่วโมง)