กินยาเพื่อฆ่ายุงกลไกอันชาญฉลาด

ทีมนักวิจัยพบว่าเมื่อยุงดูดเลือดมนุษย์ที่มี Nitisinone ในกระแสเลือดเข้าไปร่างกายของยุงจะได้รับไทโรซีนในปริมาณสูง ซึ่งหากไม่สามารถกำจัดออกได้ทันจะสะสมและเป็นพิษต่อระบบภายในของยุงจนทำให้ตาย โดย Nitisinone จะไปขัดขวางกระบวนการกำจัดไทโรซีน ภายในตัวของยุงทำให้สารนี้สะสมในระดับที่อันตราย จนยุงไม่สามารถอยู่รอดได้

ประสิทธิภาพน่าทึ่งแม้ในปริมาณต่ำ

ผลการทดลองชี้ว่า

• เพียงรับประทานยาครั้งเดียวยาก็สามารถอยู่ในกระแสเลือดได้นานถึง 16 วัน
• ยุงที่ดูดเลือดผู้ที่ได้รับยาจะตายภายในไม่กี่ชั่วโมง
• ไม่มีผลข้างเคียงรุนแรงต่อมนุษย์ที่ตรวจพบ
• ใช้ยาใน ปริมาณต่ำมาก ก็ได้ผลชัดเจน

แต่อุปสรรคสำคัญที่ยังคงอยู่คือราคายาที่ค่อนข้างสูง ซึ่งอาจทำให้การใช้งานในวงกว้างยังไม่สามารถเกิดขึ้นได้ทันที

โอกาสต่อยอดในอนาคต

แม้แนวทางนี้จะยังอยู่ในขั้นวิจัยและไม่ใช่วิธี “ป้องกันโรคมาลาเรีย” โดยตรงแต่ก็เปิดทางไปสู่เครื่องมือใหม่ในการควบคุมวงจรการแพร่ระบาดของยุงได้ในอนาคตนักวิจัยยังเสนอแนวทางต่อยอด เช่น

• ผสม Nitisinone เข้ากับยาต้านมาลาเรีย
• ให้ ปศุสัตว์กินยา เพื่อเป็น “กับดักเคลื่อนที่” ล่อยุงให้ไปดูดเลือดจากสัตว์แทนมนุษย์
• พัฒนาสูตรราคาประหยัด เพื่อให้เข้าถึงได้ในประเทศกำลังพัฒนา

หากนำไปใช้อย่างถูกต้องและปลอดภัย แนวทางนี้อาจเป็นอีกหนึ่งกลไกสำคัญในการบรรลุเป้าหมายกำจัดโรคมาลาเรียให้หมดไปจากโลกภายในศตวรรษนี้

เมื่อวิทยาศาสตร์เปลี่ยนร่างกายให้กลายเป็น “ดักแด้พิษ”

ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ในครั้งนี้คืออีกหนึ่งก้าวสำคัญในการต่อสู้กับโรคร้ายที่คร่าชีวิตผู้คนทั่วโลกมานานหลายศตวรรษ ยาเพียงเม็ดเดียวอาจเป็นอาวุธเงียบที่มีพลังมหาศาลในการหยุดยั้งการแพร่ระบาดของยุงได้อย่างที่ไม่เคยมีมาก่อนแม้หนทางข้างหน้าจะยังมีโจทย์ให้แก้ไขแต่การเปลี่ยนแปลงเล็กๆที่เริ่มต้นจาก “ภายในร่างกายมนุษย์” กำลังพิสูจน์ให้เห็นว่าบางครั้งการต่อสู้กับศัตรูภายนอกอาจไม่ต้องใช้อาวุธแหลมคม หรือสารเคมีรุนแรงเสมอไป แค่รู้จัก “ใช้ตัวเราให้เป็น” ก็เพียงพอแล้ว