ความคลาดเคลื่อนทางยาหรือ Medication Error คืออะไรสำคัญแค่ไหน?

เมื่อพูดถึงข่าวเกี่ยวกับยาและการแพทย์ที่มักเกิดขึ้นในสังคมของเรา เรามักได้ยินเรื่องความผิดพลาดของการจ่ายยาผิดที่ส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อผู้ป่วย ซึ่งความผิดพลาดนี้มีชื่อในทางการแพทย์ว่าความคลาดเคลื่อนทางยาอธิบายให้เข้าใจง่าย คือ ความคลาดเคลื่อนที่เกิดในกระบวนการใช้ยาตั้งแต่การสั่งใช้ยาการคัดลอกคำสั่งใช้ยาการจัดยา การจ่ายยา การบริหารยา นำไปสู่การใช้ยาที่ไม่เหมาะสมและเป็นอันตรายแก่ผู้ป่วยโดยความคลาดเคลื่อนทางยา แบ่งออกเป็นประเภทใหญ่ๆ ดังนี้
1. ความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยา (Prescribing Error) หมายถึง การเลือกใช้ยาหรือสั่งใช้ยาในผู้ป่วยที่มีข้อห้ามใช้ มีประวัติแพ้ยา สั่งใช้ยาซ้ำซ้อน สั่งใช้ยาที่เกิดปฏิกิริยาระหว่างกัน ปริมาณยาที่ไม่เหมาะสม นอกจากนี้ยังรวมถึงการมีคำสั่งใช้ยาไม่สมบูรณ์ เช่น ไม่ระบุชื่อยา ความแรง ความเข้มข้น รวมถึงการสั่งยาด้วยลายมือที่อ่านไม่ออก
2. ความคลาดเคลื่อนก่อนการจ่ายยา (Pre-Dispensing Error) หมายถึง ความเคลื่อนที่เกิดขึ้นก่อนจ่ายยา รวมถึงความคลาดเคลื่อนในการลอกคำสั่งแพทย์ จากคำสั่งยาต้นฉบับที่แพทย์เขียนไว้
3. ความคลาดเคลื่อนในการจ่ายยา (Dispensing Error) หมายถึง ความคลาดเคลื่อนในกระบวนการจ่าย ซึ่งผ่านการตรวจสอบแก้ไขโดยเภสัชกร ทำให้จ่ายยาหรือผู้ป่วยได้รับยาไม่ถูกต้องตามที่ระบุในคำสั่งใช้ยาของแพทย์ การให้คำแนะนำที่ไม่เหมาะสม หรือให้คำแนะนำผิด จ่ายยาที่ระบุฉลากยาผิด เป็นต้น
4. ความคลาดเคลื่อนในการบริหารยา (Administration Error) หมายถึง การบริหารยาให้คนไข้ที่ต่างไปจากคำสั่งใช้ยาของแพทย์ที่เขียนในบันทึกประวัติการรักษาผู้ป่วย เช่น ผิดชนิด ผิดขนาด/ความแรง ให้ผิดคน ไม่ได้ให้ยาตามแพทย์สั่ง ผิดเวลา ผิดรูปแบบ บริหารยาในอัตราเร็วที่ไม่เหมาะสม เช่น เร็วหรือช้าเกินไป ให้ยาไม่ครบ
ความคลาดเคลื่อนทางยาเป็นเหตุการณ์ที่สามารถหลีกเลี่ยงหรือป้องกันได้ด้วยระบบควบคุมที่มีประสิทธิภาพและความร่วมมือระหว่างผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่ายบุคลากรทางการแพทย์จะต้องตระหนักและรอบคอบทุกกระบวยการในการจ่ายยา เพื่อป้องกันสิ่งที่จะเกิดขึ้นตามมา

ขอขอบคุณข้อมูลจาก : https://www.facebook.com/mediscorp