คำพูดหลุดปากนิดเดียว!ทำไมลูกถึงเลือกปิดประตูหัวใจไม่ยอมเล่าอะไรให้พ่อแม่ฟังอีกเลย?

เคยสงสัยไหมครับว่าทำไมลูกที่เคยวิ่งเข้ามาเล่าทุกอย่างให้ฟังพอโตขึ้นกลับตอบแค่คำว่า “ไม่มีอะไร” “ก็เหมือนเดิม” หรือหนักสุดคือ “แม่เลิกถามสักทีได้ไหม?” หลายคนอาจคิดว่าเป็นเพราะช่องว่างระหว่างวัยแต่ในความเป็นจริงจุดเริ่มต้นอาจมาจากคำตอบรับของเราเองในวันที่ลูกเคยพยายามเปิดใจพฤติกรรมที่พ่อแม่เผลอทำโดยไม่รู้ตัวว่ากำลังผลักลูกออกห่างนพ.ฒัชชณพงศ์ จงเจริญยานนท์ (หมอม็อด) แพทย์เฉพาะทางโรคระบบทางเดินหายใจและเวชบำบัดวิกฤตในเด็ก โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท เจ้าของเพจหมอม็อดหมอเด็กขอเล่า ได้ชวนคุณพ่อคุณแม่ลองย้อนคิดถึงวันที่ลูกเดินเข้ามาพูดความในใจ เช่น

• “วันนี้หนูโกรธเพื่อนมาก”
• “หนูเสียใจ”
• “หนูไม่ชอบคนนี้เลย”

ในตอนนั้นเราเคยเผลอพูดประโยคเหล่านี้ออกไปบ้างหรือเปล่า?

• ลดทอนความรู้สึก “เรื่องแค่นี้เอง อย่าคิดมาก” / “เรื่องเท่านี้ทำไมต้องร้องไห้?”
• เล่า 1 นาที สอน 30 นาที ฟังยังไม่ทันจบก็รีบแทรกสั่งสอนหรือยัดเยียดวิธีแก้ปัญหา

คุณหมอชี้ให้เห็นว่าแม้เจตนาของพ่อแม่จะมาจากความรักและความเป็นห่วงที่อยากให้ลูกแข็งแกร่งและแก้ปัญหาเป็นแต่ในมุมมองของเด็กสิ่งที่เขาได้รับคือความรู้สึกที่ว่าไม่น่าเล่าเลยหรือเล่าไปก็แย่กว่าเดิมสุดท้ายเด็กจึงเรียนรู้ที่จะเงียบและเลือกปิดล็อกพื้นที่ส่วนตัวเทคนิคหยุดฟังก่อนสั่งสอนกุญแจสำคัญให้ลูกยังเห็นเราเป็น Safe Zone หมอม็อดให้คำแนะนำง่ายๆแต่ทรงพลังไว้ว่าในวันที่ลูกยอมเปิดปากเล่าอะไรบางอย่างให้ฟัง

1. ไม่ต้องรีบสอนไม่จำเป็นต้องรีบด่วนสรุปบทเรียนในทันที
2. ไม่ต้องรีบตัดสินเว้นพื้นที่ให้ความรู้สึกของเขาไม่ว่าจะโกรธเสียใจหรือผิดหวัง
3. ไม่ต้องรีบแก้ปัญหาบ่อยครั้งที่เด็กไม่ได้ต้องการ ‘แนวทางแก้ไข’ เท่ากับ ‘คนรับฟัง’

“แค่อยู่ฟังลูกให้จบก่อนเพราะวิธีที่เราฟังเขาในเรื่องเล็กๆของวันนี้จะเป็นตัวตัดสินว่า ในวันที่เขามี ‘เรื่องใหญ่จริงๆ’ ในชีวิตคนที่เขาเลือกเดินกลับมาเล่าให้ฟังยังคงเป็นเราอยู่หรือไม่”

ข้อมูลเพิ่มเติมจากนักจิตวิทยาเด็ก: หากอยากให้ลูกรู้สึกปลอดภัยในการพูดคุยลองเปลี่ยนจากการสอนเป็นการ Mirroring (สะท้อนความรู้สึก) เช่น วันนี้หนูคงรู้สึกอึดอัดมากเลยใช่ไหมหรือแม่เข้าใจนะว่าเรื่องนี้คงทำให้หนูเสียใจการยอมรับความรู้สึกของเด็กก่อนจะช่วยเปิดประตูให้เด็กพร้อมรับฟังคำแนะนำของเราในเวลาที่เหมาะสมครับ