งานวิจัยชี้มวลกล้ามเนื้อคือปัจจัยสำคัญที่เพิ่มโอกาสรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็ง

อยากรอดจากมะเร็งอย่ามองข้าม “กล้ามเนื้อ” เมื่อพูดถึงโรคมะเร็ง สิ่งที่หลายคนนึกถึงมักเป็นการรักษาด้วยเคมีบำบัดการผ่าตัดหรือการฉายแสง แต่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาวงการแพทย์เริ่มให้ความสำคัญกับอีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อการพยากรณ์โรคอย่างมีนัยสำคัญนั่นคือ “มวลกล้ามเนื้อของร่างกาย” โดยเฉพาะในผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่งานวิจัยจำนวนมากพบว่าภาวะกล้ามเนื้อฝ่อลีบหรือซาร์โคเพเนีย (Sarcopenia) มีความสัมพันธ์โดยตรงกับอัตราการรอดชีวิต

กล้ามเนื้อกับโอกาสรอดชีวิตจากมะเร็ง

งานวิจัยที่ศึกษาผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่รายงานว่า

ผู้ป่วยระยะที่ 1–2 มีอัตราการรอดชีวิตใน 5 ปีประมาณ 76%
แต่หากมีภาวะกล้ามเนื้อฝ่อลีบร่วมด้วยอัตรานี้จะลดลงเหลือเพียง 67%
ในผู้ป่วยระยะที่ 3–4 ซึ่งโรคลุกลามมากขึ้นอัตราการรอดชีวิตใน 5 ปีอยู่ที่ 44%
และจะลดลงเหลือเพียง 32% หากมีภาวะซาร์โคเพเนียร่วมด้วย

ข้อมูลเหล่านี้สะท้อนชัดว่า “มวลกล้ามเนื้อ” เป็นตัวแปรสำคัญที่ส่งผลต่อการพยากรณ์โรคมะเร็งอย่างแท้จริง

ทำไมมะเร็งจึงเร่งทำลายกล้ามเนื้อ

โดยธรรมชาติ มวลกล้ามเนื้อของมนุษย์จะเริ่มลดลงอย่างช้าๆตั้งแต่อายุประมาณ 25 ปี และจะลดลงเร็วขึ้นเมื่ออายุมากขึ้นเมื่อเกิดโรคมะเร็งซึ่งเป็นโรคที่เซลล์มีการแบ่งตัวรวดเร็วและต้องการพลังงานสูงร่างกายจะเข้าสู่ภาวะเสียสมดุลทางพลังงานอาหารที่เรารับประทานเข้าไป เช่น น้ำตาลและแป้งมักถูกเซลล์มะเร็งดึงไปใช้ก่อนส่งผลให้ร่างกายต้องดึงพลังงานจากกล้ามเนื้อมาใช้แทนโดยเฉพาะในผู้ป่วยที่รับประทานอาหารได้น้อยเบื่ออาหารหรือควบคุมอาหารอย่างเข้มงวดกล้ามเนื้อจะถูกย่อยสลายอย่างรวดเร็วเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะซาร์โคเพเนียอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

2 ปัจจัยสำคัญที่ช่วยปกป้องกล้ามเนื้อ

1. การออกกำลังกายเพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อโดยเฉพาะกล้ามเนื้อส่วนขาซึ่งเป็นแหล่งมวลกล้ามเนื้อขนาดใหญ่ของร่างกาย เช่น

ท่า Squat
การเดินขึ้นลงบันได
การวิ่งหรือปั่นจักรยาน

กิจกรรมเหล่านี้ช่วยกระตุ้นการสร้างกล้ามเนื้อและชะลอการสลายของกล้ามเนื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ

2. สารอาหารที่จำเป็นต่อกล้ามเนื้อ – HMB หนึ่งในสารอาหารที่ได้รับการยืนยันจากงานวิจัยจำนวนมาก คือ HMB (β-Hydroxy β-Methylbutyrate)

HMB คืออะไรและช่วยผู้ป่วยมะเร็งอย่างไร

HMB เป็นสารที่ร่างกายสร้างขึ้นจากกรดอะมิโนจำเป็นชื่อว่าลิวซีน (Leucine) ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่ม BCAAs (Leucine, Isoleucine, Valine) ลิวซีนทำหน้าที่กระตุ้นการสร้างกล้ามเนื้อและเมื่อร่างกายเปลี่ยนลิวซีนเป็น HMB จะช่วยยับยั้งการสลายของกล้ามเนื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในปี 2022 ซึ่งศึกษาผู้ป่วยมะเร็งหลายชนิดพบว่า

HMB ช่วยชะลอการสูญเสียมวลกล้ามเนื้อ
เห็นผลชัดเจนในผู้ป่วยที่มีภาวะซาร์โคเพเนีย
มีหลักฐานจากงานวิจัยแบบ RCT (Randomized Controlled Trial) ซึ่งถือเป็นมาตรฐานสูงของการแพทย์

อย่ารอให้ป่วยก่อนค่อยดูแลกล้ามเนื้อ

การป้องกันภาวะกล้ามเนื้อฝ่อลีบไม่ได้สำคัญเฉพาะผู้ป่วยมะเร็งเท่านั้นแต่เป็นหัวใจของการดูแลสุขภาพในทุกช่วงวัยการรักษามวลกล้ามเนื้อไว้ตั้งแต่เนิ่นๆช่วยลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง ฟื้นตัวได้ดีเมื่อเจ็บป่วยและเพิ่มโอกาสรอดชีวิตในภาวะโรคร้าย กล้ามเนื้อไม่ใช่แค่เรื่องรูปร่าง แต่คือทุนสุขภาพของชีวิตดูแลกล้ามเนื้อด้วยการออกกำลังกายสม่ำเสมอควบคู่กับการได้รับสารอาหารที่เหมาะสมเพราะสุขภาพที่ดีเริ่มต้นจากภายใน