งานวิจัยเผยความรู้สึกเหงา กระตุ้นให้เรานึกถึงอดีตอันอบอุ่นกลไกฟื้นฟูใจเมื่อโดดเดี่ยว

การศึกษาใหม่ในสาขาจิตวิทยาแสดงว่าความรู้สึกเหงาเป็นตัวกระตุ้นให้สมองดึงความทรงจำที่เต็มไปด้วยความอบอุ่นจากอดีตมาใช้เป็น “เครื่องมือฟื้นฟู” จิตใจการนึกถึงช่วงเวลาที่ได้รับความรักและการสนับสนุนช่วยลดความเครียดและเพิ่มความรู้สึกเชื่อมโยงกับผู้อื่นแม้เพียงการระลึกถึงความทรงจำเหล่านั้นก็สามารถทำให้ระดับคอร์ติซอลในร่างกายลดลงและส่งเสริมการปล่อยสารเซโรโทนิน ซึ่งเป็นสารที่ทำให้เรารู้สึกดีขึ้น

กลไกทางชีวภาพ

• เมื่อเรารู้สึกโดดเดี่ยว ระบบประสาทอัตโนมัติจะกระตุ้นการทำงานของฮิปโปแคมปัส ซึ่งเป็นส่วนของสมองที่เก็บความทรงจำระยะยาว
• การเรียกคืนความทรงจำที่อุ่นใจทำให้เกิดการกระตุ้นของระบบรางวัล (reward system) ส่งผลให้ระดับโดพามีนเพิ่มขึ้นและทำให้ความรู้สึกแย่ลงบรรเทาลง

คำแนะนำเพื่อใช้ประโยชน์จากกลไกนี้

1. บันทึกความทรงจำดีๆ จดหรือบันทึกวิดีโอช่วงเวลาที่คุณรู้สึกสุขสบายไว้แล้วเปิดดูเมื่อรู้สึกเหงา
2. ฝึกการสมาธิแบบ “กราวด์ดิ้ง” เริ่มด้วยการหายใจลึกๆแล้วค่อยๆนำความสนใจไปยังภาพหรือเสียงที่ทำให้คุณนึกถึงอดีตอันอบอุ่น
3. เชื่อมต่อกับคนจริงแม้การนึกถึงอดีตจะช่วยได้แต่การพูดคุยหรือทำกิจกรรมร่วมกับคนที่คุณรักก็เป็นส่วนสำคัญของการฟื้นฟู

มุมมองของผู้เชี่ยวชาญ
ดร.สุทธิพร จิตติพัฒน์ นักจิตวิทยาคลินิกจากมหาวิทยาลัยศิลปากร กล่าวว่า “การระลึกถึงอดีตที่อบอุ่นเป็นกลยุทธ์ธรรมชาติที่ทุกคนสามารถทำได้โดยไม่ต้องใช้ยา หรือการบำบัดที่ซับซ้อน เพียงแค่ให้เวลาตัวเองหยุดและย้อนกลับไปสู่ความทรงจำที่ดี” ความเหงาอาจเป็นสัญญาณให้สมองค้นหาความอุ่นใจจากอดีตการใช้เทคนิคการระลึกถึงความทรงจำที่ดีร่วมกับการสร้างการเชื่อมต่อใหม่ๆสามารถช่วยบรรเทาความรู้สึกโดดเดี่ยวและส่งเสริมสุขภาพจิตโดยรวมได้