งานวิจัยใหม่เตือนดื่มแอลกอฮอล์วันละแก้วอาจทำให้สมองหดตัวและแก่เร็วขึ้น

ความเชื่อที่ว่าการดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณเล็กน้อยอาจไม่เป็นอันตรายหรืออาจส่งผลดีต่อสุขภาพกำลังถูกตั้งคำถามอีกครั้งหลังงานวิจัยขนาดใหญ่จากการวิเคราะห์ข้อมูลผู้ใหญ่กว่า 36,000 คนพบว่าแม้การดื่มในระดับน้อยถึงปานกลาง เช่น เบียร์หนึ่งแก้วหรือไวน์หนึ่งแก้วต่อวันก็มีความสัมพันธ์กับปริมาณสมองโดยรวมที่ลดลงนักวิจัยพบว่าการเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นกับทั้งเนื้อสมองส่วนสีเทา (Gray matter) และเนื้อสมองส่วนสีขาว (White matter) ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการประมวลผลข้อมูลการเรียนรู้และการสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาทโดยบริเวณที่ได้รับผลกระทบเด่นชัดคือฮิปโปแคมปัส (Hippocampus) ศูนย์กลางสำคัญของความจำและการเรียนรู้ของมนุษย์ผลการศึกษายังชี้ว่าการเพิ่มปริมาณการดื่มจากวันละ 1 แก้วเป็น 2 แก้วอาจทำให้โครงสร้างสมองเปลี่ยนแปลงไปในระดับที่เทียบเท่ากับการที่ สมองแก่ลงประมาณ 2 ปี ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะการทำงานทางสติปัญญาลดลง (Cognitive decline) รวมถึงอาการที่หลายคนเรียกว่า “สมองล้า” หรือ Brain fog นอกจากนี้ แอลกอฮอล์ยังถูกจัดว่าเป็นสารพิษต่อระบบประสาท (Neurotoxin) ซึ่งสามารถส่งผลกระทบต่อ เดนไดรต์ (Dendrites) หรือแขนงปลายของเซลล์ประสาททำให้การสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาทลดประสิทธิภาพลงขณะเดียวกันฤทธิ์ขับปัสสาวะของแอลกอฮอล์ยังทำให้ร่างกายและเซลล์ประสาทเกิดภาวะขาดน้ำชั่วคราวส่งผลให้ความชัดเจนในการคิดและการจดจำลดลงอย่างไรก็ตามนักวิทยาศาสตร์ระบุว่ายังมีข่าวดีสำหรับผู้ที่ต้องการดูแลสุขภาพสมอง เพราะสมองของมนุษย์มีความสามารถในการฟื้นฟูและปรับตัว (Neuroplasticity) ได้ในระดับหนึ่งการลดหรือหยุดดื่มแอลกอฮอล์อาจช่วยให้สมองฟื้นคืนปริมาตรบางส่วนและซ่อมแซมการเชื่อมต่อของเซลล์ประสาทที่ได้รับผลกระทบผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจึงแนะนำว่าการดูแลสมองให้แข็งแรงควรเริ่มจากพฤติกรรมพื้นฐาน เช่น จำกัดการดื่มแอลกอฮอล์ นอนหลับให้เพียงพอออกกำลังกายสม่ำเสมอรับประทานอาหารที่ดีต่อสมอง เช่น ปลา ถั่ว ผักใบเขียวและกระตุ้นสมองด้วยการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆอยู่เสมอการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเพียงเล็กน้อยในชีวิตประจำวันอาจเป็นกุญแจสำคัญในการชะลอความเสื่อมของสมองและรักษาศักยภาพการคิดในระยะยาว

แหล่งที่มา: Daviet, R., Aradhye, H., Litt, G. W., & Nave, G. “Associations between alcohol consumption and gray and white matter volumes in the UK Biobank.”
วารสาร Nature Communications