จิตวิทยาหลังพวงมาลัย ทำไมคนใจเย็นถึงกลายเป็นคนหัวร้อนเมื่อขับรถ?

เคยสงสัยไหมว่าทำไมบางคนที่ปกติอารมณ์ดีรู้จักอดทนกลับกลายเป็นคนละคนทันทีที่นั่งหลังพวงมาลัย? บางครั้งเพียงแค่มีรถคันอื่นขับปาดหน้าแทรกเลนหรือขับจี้ท้ายก็ทำให้เกิดอารมณ์โกรธเคืองอย่างรุนแรงจนควบคุมไม่ได้คำตอบของปรากฏการณ์นี้ไม่ได้ขึ้นอยู่กับนิสัยส่วนตัวเพียงอย่างเดียวแต่ซ่อนอยู่ในกลไกการทำงานของสมองและสัญชาตญาณดั้งเดิมของมนุษย์ครับรถยนต์คือบ้านเคลื่อนที่ที่สมองรับรู้ว่าเป็นพื้นที่ปลอดภัยจากผลการศึกษาด้านจิตวิทยาพบว่ามนุษย์มักตีความรถยนต์ของตนเองเสมือนเป็นพื้นที่ส่วนตัวหรือบ้านเคลื่อนที่เมื่อมีผู้อื่นกระทำการที่รุกล้ำ เช่น ขับปาดหน้ากะทันหันหรือขับติดท้ายใกล้เกินไปสมองส่วนสัญชาตญาณจะส่งสัญญาณเตือนว่ากำลังมีผู้บุกรุกเข้ามาในเขตปลอดภัยของเราเหมือนกับมีคนบุกเข้ามาในบ้านโดยไม่ได้รับอนุญาต ส่งผลให้เกิดปฏิกิริยาป้องกันตัวโดยอัตโนมัติซึ่งแสดงออกมาในรูปแบบของความโกรธ ความต้องการตอบโต้หรือแข่งขันกลับทันทีนอกจากนี้ยังมีปัจจัยเรื่องภาวะไร้นามที่ทำให้ความยับยั้งชั่งใจลดลงเมื่อเราอยู่ในรถ เรามองไม่เห็นใบหน้าหรือสภาพของผู้ขับขี่คันอื่นชัดเจนทำให้สมองลดความรับรู้ในความเป็นมนุษย์ของอีกฝ่ายและเพิ่มความรู้สึกว่าการกระทำที่เกิดขึ้นเป็นภัยคุกคามตนเองโดยตรงอารมณ์โกรธบนถนนส่งผลเสียต่อสุขภาพอย่างไรบ้าง? ทุกครั้งที่เกิดอารมณ์โกรธเคืองขณะขับรถร่างกายจะถูกกระตุ้นให้เข้าสู่ “ภาวะสู้หรือหนี” ซึ่งเป็นกลไกปกป้องตนเองแบบดั้งเดิม ทำให้ต่อมไร้ท่อหลั่งฮอร์โมนความเครียดออกมามากกว่าปกติส่งผลให้

• หัวใจเต้นเร็วขึ้น ความดันโลหิตสูงขึ้น
• กล้ามเนื้อทั่วร่างกายตึงเครียด
• หายใจถี่ขึ้น และระบบย่อยอาหารทำงานลดลง

หากเกิดพฤติกรรมโกรธเคืองบนถนนเป็นประจำจะส่งผลกระทบสะสมจนเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหลายอย่าง เช่น โรคหัวใจและหลอดเลือดความดันโลหิตสูงเรื้อรังอาการปวดศีรษะปวดบ่าไหล่รวมถึงภูมิคุ้มกันในร่างกายลดลงทำให้ป่วยง่ายขึ้นนอกจากนี้ยังส่งผลต่อสุขภาพจิตทำให้เครียดง่ายอารมณ์แปรปรวนและสมาธิสั้นลงในชีวิตประจำวันด้วย

คำแนะนำเพื่อควบคุมอารมณ์ขณะขับรถ

• หายใจเข้าลึกๆ ค้างไว้ 3 วินาที แล้วค่อยๆผ่อนลมหายใจออกเพื่อช่วยลดระดับฮอร์โมนความเครียด
• เตือนตัวเองเสมอว่าปลอดภัยถึงที่หมายสำคัญที่สุดการตอบโต้ไม่ได้ทำให้อะไรดีขึ้น
• หลีกเลี่ยงการขับรถเมื่ออ่อนเพลียอดนอนหรือมีความเครียดสูงเพราะจะทำให้ควบคุมอารมณ์ยากขึ้น
• ให้อภัยและเข้าใจว่าบางครั้งผู้อื่นอาจมีความเร่งรีบหรือไม่ทันสังเกตเห็นไม่ได้ตั้งใจรบกวนเรา