ซิฟิลิสรู้เท่าทันก่อนสายไป โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่ป้องกันได้ รักษาได้

ซิฟิลิสคืออะไร? (Syphilis) คือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Treponema pallidum สามารถติดต่อกันได้ผ่านการมีเพศสัมพันธ์โดยตรงไม่ว่าจะเป็นการสอดใส่ ช่องปาก หรือทางทวารหนักรวมถึงอาจติดต่อผ่านการจูบหากมีแผลติดเชื้อในปาก ที่สำคัญคือ ซิฟิลิสเป็น “ภัยเงียบ” ที่บางครั้งไม่แสดงอาการ แต่สามารถทำลายระบบร่างกายภายในได้รุนแรงหากไม่ได้รับการรักษา

สัญญาณเตือนของโรคซิฟิลิสรู้ไว้ไม่เสี่ยง

โรคซิฟิลิสแบ่งออกเป็น 4 ระยะ ซึ่งแต่ละระยะมีอาการแตกต่างกันไป

ระยะที่ 1 (Primary): มักมีแผลริมแข็ง (chancre) ไม่เจ็บ มักเกิดบริเวณอวัยวะเพศ ปาก หรือทวารหนักร่วมกับต่อมน้ำเหลืองโต อาการมักหายได้เองในไม่กี่สัปดาห์แต่เชื้อยังคงอยู่ในร่างกาย
ระยะที่ 2 (Secondary):
ผื่นขึ้นตามร่างกาย ฝ่ามือฝ่าเท้า มีไข้ ปวดเมื่อย เจ็บคอ หรือผมร่วงแบบกระจายแม้ผื่นหายไปเอง แต่อาจเข้าสู่ระยะแฝง
ระยะแฝง (Latent):
ไม่มีอาการแสดงเลย เชื้อแฝงตัวอยู่ในร่างกายได้นานเป็นปีๆ หรือแม้แต่หลายสิบปี ช่วงนี้ผู้ติดเชื้ออาจไม่รู้ตัว และแพร่เชื้อให้ผู้อื่นโดยไม่ตั้งใจ
ระยะสุดท้าย (Tertiary):
หากไม่รักษา เชื้อจะทำลายระบบอวัยวะภายใน เช่น หัวใจ หลอดเลือด ตับ สมองหรือไขสันหลังอาจนำไปสู่ภาวะสมองเสื่อม โรคหัวใจ อัมพฤกษ์ พิการ หรือเสียชีวิตได้

ซิฟิลิสในหญิงตั้งครรภ์ความเสี่ยงที่ไม่ควรมองข้าม

หากหญิงตั้งครรภ์ติดเชื้อซิฟิลิส โดยไม่รู้ตัวอาจส่งผ่านเชื้อสู่ทารกในครรภ์ทำให้เกิดภาวะ “ซิฟิลิสแต่กำเนิด” (Congenital Syphilis)

เสี่ยงต่อการแท้ง คลอดก่อนกำหนดหรือทารกเสียชีวิตหลังคลอด
ทารกที่รอดชีวิต อาจมีปัญหา เช่น หูหนวก ตาบอด พัฒนาการช้า หรือความผิดปกติทางสมอง

ข่าวดีคือ หากตรวจพบตั้งแต่ตั้งครรภ์แรกเริ่ม สามารถรักษาได้ด้วยยาปฏิชีวนะเพนิซิลลินซึ่งปลอดภัยสำหรับแม่และลูก

ซิฟิลิสต่างจากหนองในอย่างไร?

จุดเปรียบเทียบ	ซิฟิลิส (Syphilis)	หนองใน (Gonorrhea)
สาเหตุ	แบคทีเรีย Treponema pallidum	แบคทีเรีย Neisseria gonorrhoeae
การติดต่อ	สัมผัสแผลริมแข็งโดยตรง	สัมผัสสารคัดหลั่ง เช่น น้ำอสุจิ
อาการเริ่มต้น	แผลไม่เจ็บ บริเวณอวัยวะเพศ	มีหนองข้นไหล ปัสสาวะแสบ
ความรุนแรงระยะยาว	ทำลายระบบประสาท หัวใจ ตับ	ทำให้เป็นหมันหากไม่รักษา

วิธีตรวจวินิจฉัยซิฟิลิส

ตรวจเลือด: ใช้หาภูมิคุ้มกันที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อต่อต้านเชื้อ
ตรวจจากแผลหรือผื่น: ใช้กล้องจุลทรรศน์ตรวจหาเชื้อโดยตรง
ควรตรวจสุขภาพทางเพศอย่างน้อยปีละครั้ง หากมีพฤติกรรมเสี่ยง

การรักษารู้เร็วหายได้

โรคซิฟิลิสสามารถรักษาให้หายขาดได้ 100% หากตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ

ใช้ยาปฏิชีวนะ “เพนิซิลลิน” เป็นยาหลักในการรักษา
ผู้ที่รักษาหายแล้วสามารถติดเชื้อซ้ำได้ หากสัมผัสกับผู้ติดเชื้ออีกครั้ง

ห้ามซื้อยากินเอง ควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์อย่างใกล้ชิด

การป้องกันซิฟิลิสเริ่มที่ตัวเรา

สวมถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์ หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเปลี่ยนคู่นอนบ่อยตรวจเลือดหาเชื้อเป็นประจำ โดยเฉพาะหากมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ป้องกันหากสงสัยว่ามีความเสี่ยงควรรีบพบแพทย์ทันที

ทำไมซิฟิลิสจึงยังคงระบาด?

แม้การแพทย์จะพัฒนาไปไกล แต่ซิฟิลิสยังกลับมาระบาดเพิ่มขึ้นในหลายประเทศรวมถึงไทย

ผู้คนมักละเลยการป้องกัน
มีคู่นอนหลายคนโดยไม่ใช้ถุงยาง
ขาดการตรวจคัดกรอง
อาการไม่ชัดเจนในระยะแรก ทำให้ไม่รู้ตัวว่าเป็นพาหะ

ซิฟิลิสเป็นโรคที่สามารถ “ป้องกันได้” และ “รักษาหายได้” หากเรามีความรู้ความเข้าใจและใส่ใจสุขภาพของตัวเองและคู่ของเรา การป้องกันเริ่มต้นง่ายๆจากการใช้ถุงยางและตรวจเลือดสม่ำเสมอเพราะสุขภาพทางเพศไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นเรื่องสำคัญที่ทุกคนควรรู้และใส่ใจ