ทำไมการรับวิตามินมากเกินไปอาจไม่ทำให้สุขภาพดีขึ้น

การรับประทานวิตามินเสริมเป็นพฤติกรรมที่พบได้บ่อยในสังคมไทยโดยเฉพาะในช่วงที่คนหันมาให้ความสนใจกับสุขภาพมากขึ้นอย่างไรก็ตาม การ “อัด” วิตามินโดยไม่คำนึงถึงความต้องการของร่างกายอาจไม่ได้ให้ประโยชน์ตามที่คาดหวัง และในบางกรณีอาจส่งผลเสียได้

ผลกระทบของการรับวิตามินเกินขนาด

• วิตามินที่ละลายในไขมัน (A, D, E, K) สามารถสะสมในเนื้อเยื่อได้ หากรับมากเกินไปอาจทำให้เกิดภาวะเป็นพิษ เช่น ความผิดปกติของตับหรือกระดูก
• วิตามินที่ละลายในน้ำ (เช่น C และบี‑คอมเพล็กซ์) แม้จะถูกขับออกทางปัสสาวะได้ง่าย แต่การรับในปริมาณสูงต่อเนื่องอาจทำให้เกิดอาการท้องเสียหรือรบกวนการดูดซึมสารอาหารอื่น

ข้อควรจำเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

1. ไม่ใช่ยาไม่ได้มีบทบาทในการป้องกันหรือรักษาโรคใดๆ
2. ควรรับประทานอาหารหลากหลายให้ครบ 5 หมู่ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นพื้นฐาน
3. กลุ่มเสี่ยงเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทานเสริมโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์

คำแนะนำเพื่อการใช้วิตามินอย่างปลอดภัย

• ตรวจสอบปริมาณที่แนะนำบนฉลากและเปรียบเทียบกับความต้องการต่อวันตามอายุและสภาพร่างกาย
• หากต้องการเสริม ควรทำภายใต้การตรวจเลือดเพื่อประเมินระดับวิตามินในร่างกายก่อนและหลังการรับประทาน
• เลือกผลิตภัณฑ์ที่ได้รับการรับรองจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เพื่อความมั่นใจในคุณภาพและความปลอดภัย

การรับวิตามินเสริมเป็นเรื่องที่ควรทำอย่างมีเหตุผลและอิงตามหลักฐานทางการแพทย์การรับประทานอาหารที่สมดุลยังคงเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการได้รับสารอาหารที่ร่างกายต้องการ หากต้องการเสริมควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญและทำการตรวจระดับวิตามินเป็นประจำเพื่อหลีกเลี่ยงผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์จากการ “อัด” วิตามินเกินความจำเป็น.

อ้างอิง: สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.), รายงานการวิจัยด้านโภชนาการแห่งชาติ 2567