ทำไมออกกำลังกายคือยาขจัดไตรกลีเซอไรด์ที่ดีที่สุด?เมื่อการขยับร่างกายช่วยลดเจ้าหน้าที่กั้นด่านในเลือด

สำหรับใครที่กำลังเผชิญกับภาวะไตรกลีเซอไรด์ (Triglycerides: TG) ในเลือดสูงและสงสัยว่าทำไมแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญถึงเน้นย้ำให้ออกกำลังกายควบคู่ไปกับการคุมอาหารวันนี้เราจะพาไปเจาะลึกกลไกทางวิทยาศาสตร์ระดับเซลล์ ที่อธิบายเปรียบเทียบให้เข้าใจง่ายๆว่า การขยับร่างกายส่งผลต่อการระบายไขมันในกระแสเลือดได้อย่างไรเมื่อตับเป็นโรงงานผลิต และหลอดเลือดคือทางวิ่งของรถบรรทุกไขมันโดยปกติแล้วตับจะทำหน้าที่เป็นโรงงานใหญ่ในการประกอบไขมันไตรกลีเซอไรด์จากนั้นจะทำการโหลดไขมันเหล่านี้ขึ้นรถบรรทุกขนส่งที่ชื่อว่า VLDL (Very Low-Density Lipoprotein) เพื่อวิ่งไปตามถนนหลอดเลือดและนำส่งพลังงานไปยังส่วนต่างๆของร่างกายแต่ก่อนที่รถบรรทุก VLDL จะส่งไขมันให้ถึงปลายทาง (เช่น กล้ามเนื้อ) รถทุกคันจะต้องวิ่งผ่านด่านตรวจที่ชื่อว่า LPL (Lipoprotein Lipase) ซึ่งเป็นเอนไซม์ที่มีหน้าที่เสมือนเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองคอยตัดแบ่งไตรกลีเซอไรด์ในรถบรรทุกออกมาเป็นกรดไขมัน (Fatty Acids) เพื่อให้เซลล์ปลายทางดึงไปใช้เป็นพลังงานหากด่าน LPL นี้ทำงานได้อย่างราบรื่นรถบรรทุกก็จะระบายสินค้าได้ไวส่งผลให้ระดับไตรกลีเซอไรด์ในกระแสเลือดไม่ตกค้างและอยู่ในเกณฑ์ปกติ

วิกฤตด่านแตกเมื่อภาวะดื้ออินซูลินสร้างตัวถ่วงขัดขวางการระบายไขมัน

ในกลุ่มผู้ที่มีภาวะอ้วนดื้ออินซูลินหรือมีไขมันพอกตับกลไกนี้จะเกิดการติดขัดทันทีเนื่องจากตับจะเริ่มหลั่งโปรตีนชนิดหนึ่งออกมามากเกินไปนั่นคือ ANGPTL4 ซึ่งเปรียบเสมือนเจ้าหน้าที่กั้นด่านในภาวะปกติเจ้าหน้าที่คนนี้จะคอยชะลอไม่ให้ด่าน LPL ตัดแบ่งไขมันไวเกินไปแต่เมื่อร่างกายมีภาวะดื้ออินซูลินตับกลับส่งเจ้าหน้าที่กั้นด่านนี้ออกมาเดินเพ่นพ่านเต็มไปหมดผลที่ตามมาคือรถบรรทุก VLDL โดนกักตัวไว้ที่ด่านเป็นเวลานานไม่สามารถระบายไขมันไตรกลีเซอไรด์ออกจากกระแสเลือดได้จนกลายเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เจาะเลือดแล้วพบค่าไตรกลีเซอไรด์พุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

ออกกำลังกายเคล็ดลับเคลียร์ทางด่วนส่งสัญญาณสั่งตับหยุดบล็อก

หลายคนมักคิดว่าแค่ควบคุมอาหารอย่างเดียวก็น่าจะเพียงพอแต่ในความเป็นจริงการออกกำลังกายคือกุญแจสำคัญที่ทำหน้าที่แก้ปัญหานี้โดยตรงจากต้นทางผ่านกลไกมหัศจรรย์ของร่างกาย ดังนี้

1. หลั่งฮอร์โมนสั่งการ (Irisin) เมื่อกล้ามเนื้อเกิดการหดตัวและทำงานจากการออกกำลังกายมันจะหลั่งไมโอไคน์ (Myokine) หรือฮอร์โมนที่ชื่อว่า Irisin ออกมาในกระแสเลือด
2. สั่งตับให้ถอยฮอร์โมน Irisin จะเดินทางไปส่งสัญญาณเตือนที่ตับ เพื่อสั่งให้ตับ “ลดหรือหยุด” การปล่อยเจ้าหน้าที่กั้นด่าน (ANGPTL4) ลง
3. เปิดทางสะดวกรวดเร็วเมื่อเจ้าหน้าที่กั้นด่านลดลงด่านตรวจ LPL ก็กลับมาทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพรถบรรทุก VLDL สามารถจอดเทไขมันไตรกลีเซอไรด์ให้กล้ามเนื้อนำไปเผาผลาญเป็นพลังงานได้อย่างรวดเร็ว

ผลลัพธ์ที่ตามมาคือระดับไตรกลีเซอไรด์ในเลือดจะลดลงอย่างรวดเร็วและมีนัยสำคัญซึ่งสอดคล้องกับประสบการณ์จริงของลูกเพจหลายๆท่านที่เข้ามาแบ่งปันผลตรวจเลือดอยู่เสมอว่า หลังจากหันมาปรับพฤติกรรมคุมอาหารร่วมกับการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอค่าไขมันที่เคยสูงลิ่วก็ลดฮวบลงมาอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัยได้อย่างน่าอัศจรรย์

ข้อมูลเพิ่มเติมและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ (Health Tips)

• ออกกำลังกายแบบไหนลดไตรกลีเซอไรด์ดีที่สุด? การออกกำลังกายแบบคาร์ดิโอ (Cardio) เช่น เดินเร็ว วิ่งจ็อกกิ้ง ปั่นจักรยาน หรือว่ายน้ำอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ (หรือวันละ 30 นาที 5 วัน) ควบคู่กับการเวทเทรนนิ่ง (Weight Training) เพื่อเพิ่มมวลกล้ามเนื้อจะช่วยเพิ่มการหลั่งฮอร์โมน Irisin และเพิ่มความไวต่ออินซูลิน (Insulin Sensitivity) ได้ดียิ่งขึ้น
• สูตรผสมแบบ ‘The Best’ (ผสานการกิน + ออกกำลังกาย)ในขณะที่การออกกำลังกายช่วยเพิ่มอัตราการระบายไขมันออกจากเลือดการ “ควบคุมอาหาร” โดยเฉพาะการงด/ลดของหวานน้ำตาลขัดสีเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และแป้งแปรรูป (Ultra-processed foods) จะเป็นการลดปริมาณการผลิตไตรกลีเซอไรด์ตั้งแต่ต้นทางที่ตับเมื่อต้นทางผลิตน้อยลงและปลายทางระบายได้ไวขึ้นค่าไขมันของคุณจะกลับสู่ภาวะปกติได้อย่างรวดเร็วและยั่งยืนแน่นอน!