ปวดหลังเรื้อรังอย่ามองข้าม! หมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อมสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้ชีวิตสะดุด

อาการปวดหลังเรื้อรังไม่ใช่เรื่องเล็กๆอย่างที่หลายคนคิดหลายคนเคยมีอาการปวดหลังเป็นครั้งคราวแต่ถ้าคุณเริ่มรู้สึกปวดตึงบริเวณหลังโดยเฉพาะช่วงล่างตั้งแต่ชายโครงลงไปจนถึงสะโพกและอาการนี้ต่อเนื่องยาวนานเกิน 3 เดือน แม้พักผ่อนหรือใช้ยาแก้ปวดก็ไม่ดีขึ้นนั่นอาจเป็นสัญญาณของหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อม (Degenerative Disc Disease) ซึ่งเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งของผู้ป่วยที่ไปกายภาพบำบัด

ภาวะปวดหลังส่วนล่างเป็นปัญหาระดับโลก

• ในปี 2020 มีผู้ป่วยอาการปวดหลังส่วนล่าง (Low Back Pain) ถึง 619 ล้านคน
• คาดการณ์ว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 843 ล้านคน ในปี 2050
• ปวดหลังส่วนล่างเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งของความพิการทั่วโลก
• ผู้หญิงพบโรคหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อมมากกว่าผู้ชาย อัตรา 2:1
• พบมากในช่วงอายุ 30–50 ปี

อาการปวดหลังเรื้อรังอาจปรากฏเป็น ปวดตึง, ปวดขัด, หรือไม่สบายตัวขณะเคลื่อนไหวและสามารถรบกวนชีวิตประจำวัน เช่น การนั่งทำงานการเดินหรือแม้แต่การนอนหลับ

หมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อมคืออะไร?

หมอนรองกระดูกสันหลังทำหน้าที่เหมือน “เบาะรอง” ระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละข้อช่วยรองรับแรงกระแทกและทำให้กระดูกเคลื่อนไหวได้อย่างยืดหยุ่นเมื่อหมอนรองกระดูกเริ่มเสื่อมสภาพจะเกิดการเสียดสีระหว่างกระดูกและอาจกดทับเส้นประสาทส่งผลให้เกิด

• ปวดหลังเรื้อรัง
• ปวดร้าวลงขา หรือมีอาการชา
• การละเลยอาการปวดอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อน เช่น
  • หมอนรองกระดูกปลิ้นหรือเคลื่อน
  • กระดูกสันหลังคดหรือโก่ง
  • เส้นประสาทถูกกดทับถาวร ทำให้เดินลำบาก หรือควบคุมการขับถ่ายไม่ได้

นอกจากนี้ยังส่งผลต่อสุขภาพจิตและคุณภาพชีวิตโดยรวมสาเหตุของอาการปวดหลังเรื้อรังหนึ่งในสาเหตุสำคัญคือการใช้งานกล้ามเนื้อหลังมากเกินไป ซึ่งเกิดจากกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การยกของหนักโดยใช้ท่าทางไม่ถูกต้องการออกกำลังกายผิดวิธีการนั่งหรือยืนนานโดยไม่เปลี่ยนอิริยาบถการทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานโดยไม่มีการพักอายุที่เพิ่มขึ้นทำให้โครงสร้างกระดูกและหมอนรองกระดูกเสื่อมตามธรรมชาติ

แม้อายุน้อยก็มีโอกาสเสื่อมได้

• 1–3% ของคนไทย พบเป็นโรคหมอนรองกระดูกสันหลังเสื่อม
• พบอายุน้อยขึ้นเรื่อยๆจากไลฟ์สไตล์และพฤติกรรมชีวิต

ในปัจจุบันมีการใช้ Stem Cell จากร่างกายผู้ป่วยฟื้นฟูหมอนรองกระดูกที่เสื่อมโดยเฉพาะผู้ป่วยที่ยังไม่ต้องการผ่าตัด เทคนิคนี้ช่วย:

• ซ่อมแซมเนื้อเยื่อหมอนรองกระดูก
• ลดการอักเสบ
• บรรเทาอาการปวด
• ชะลอการเสื่อมของหมอนรองกระดูก

แนวทางการดูแลและป้องกัน

1. ปรับพฤติกรรมการยกของและออกกำลังกายให้ถูกต้อง
2. เปลี่ยนอิริยาบถบ่อยๆ เมื่อทำงานนานๆ
3. รักษาน้ำหนักให้เหมาะสม
4. ออกกำลังกายบริหารกล้ามเนื้อหลังและแกนกลางลำตัว
5. ปรึกษาแพทย์เมื่อมีอาการปวดหลังต่อเนื่อง

การวิจัยและเทคโนโลยีทางการแพทย์

MEDEZE และกระทรวงสาธารณสุขไทยมุ่งเน้นการวิจัยการใช้ Stem Cell ฟื้นฟูหมอนรองกระดูกเพื่อลดความจำเป็นในการผ่าตัดและพัฒนาการดูแลผู้ป่วยอย่างครบวงจรสร้างมาตรฐานสุขภาพระดับสากลและยกระดับประเทศไทยเป็นศูนย์กลางสุขภาพ (Health Economy) ของภูมิภาค

สรุป: อาการปวดหลังเรื้อรังเป็นสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้ามการสังเกตตัวเองและเข้ารับการตรวจรักษาอย่างทันท่วงที จะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรงและช่วยให้กลับมาใช้ชีวิตได้อย่างปกติ