ฝันร้ายที่ไม่เคยได้หลับ!เคสหญิงวัย 47 นอนไม่หลับเรื้อรังเห็นภาพหลอนตรวจเจอโปรตีนซอมบี้กัดกินสมองจนพังพินาศ

ทุกคนเคยนอนไม่หลับกันใช่ไหมครับ? บางคืนเครียดบางคืนคิดมากแต่สุดท้ายเราก็ยังพอจะข่มตาหลับได้บ้างแต่สำหรับผู้หญิงวัย 47 ปีรายนี้อาการนอนไม่หลับของเธอไม่ใช่เรื่องธรรมดาเธอแทบไม่ได้หลับเลยคืนแล้วคืนเล่าร่างกายเหนื่อยล้าถึงขีดสุดแต่สมองกลับไม่ยอมปิดสวิตช์ให้ได้พักผ่อนและนั่นเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของฝันร้ายที่เกิดขึ้นจริงจากนอนไม่หลับสู่ภาพหลอนและระบบร่างกายรวนไม่นานหลังจากเริ่มนอนไม่หลับอาการน่ากลัวอื่นๆ ก็เริ่มตามมาอย่างรวดเร็ว

• อาการทางจิตเห็นภาพที่ไม่มีอยู่จริงหูแว่วได้ยินเสียงหลอนและกระสับกระส่ายอย่างหนักในตอนกลางคืน
• ระบบประสาทอัตโนมัติรวนความดันโลหิตสูงขึ้นเหงื่อออกมากผิดปกติหัวใจเต้นเร็ว และหายใจไม่สม่ำเสมอ

ในตอนแรกแพทย์ได้รักษาแบบภาวะแมเนีย (Mania) แต่เนื่องจากอาการภาพหลอนและหูแว่วเริ่มชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ แพทย์จึงตัดสินใจทำ MRI สมองและพบสัญญาณความผิดปกติในสมองส่วนสำคัญทั้งศูนย์ควบคุมการเคลื่อนไหว (Basal Ganglia) และสมองส่วนการคิดตัดสินใจ (Frontal Lobe) ที่น่าตกใจคืออาการของเธอทรุดลงอย่างรวดเร็ว ความผิดปกติในสมองลุกลามกว้างขึ้นราวกับไฟลามทุ่งตรวจการนอนหลับพบสมองลืมวิธีนอนไปแล้วเมื่อแพทย์ทำการตรวจคลื่นสมองและการนอนหลับแบบละเอียดตลอดคืน (Polysomnography) ผลที่ออกมาสร้างความตกใจอย่างมากโดยปกติการนอนของคนเราจะแบ่งเป็นระยะหลับตื้น หลับลึกและระยะฝัน (REM) แต่สำหรับผู้ป่วยรายนี้

• การนอน มากกว่า 90% ติดอยู่ในระยะหลับตื้นเท่านั้น
• ไม่มีช่วงหลับลึกเลย
• ไม่มีช่วงฝัน (REM) เลย

ราวกับว่าสมองของเธอได้ลืมวิธีนอนหลับไปเสียแล้วต้นตอจากโปรตีนซอมบี้ (Prion) ศัตรูไร้ชีวิตที่กัดกินสมองเข้าสู่เดือนที่ 3 ถึงเดือนที่ 4 ผู้ป่วยเริ่มมีความจำเสื่อมถอยพูดติดขัดกล้ามเนื้อกระตุกและเสียงหายใจผิดปกติจากกล่องเสียงผลตรวจเอกซเรย์สมอง PET-CT และ MRI ซ้ำพบว่าเนื้อสมองทยอยล้มตายจนช่องว่างในสมองขยายใหญ่ขึ้นหลังการตรวจน้ำไขสันหลังภูมิคุ้มกันและพันธุกรรมอย่างละเอียดแพทย์จึงพบคำตอบว่าเธอป่วยเป็นโรคสมองเสื่อมรุนแรงชนิดหายากมากเรียกว่า sCJD (sporadic Creutzfeldt–Jakob disease) ซึ่งนำไปสู่ภาวะนอนไม่หลับขั้นรุนแรง sFI (sporadic Fatal Insomnia) “โปรตีนซอมบี้” หรือ พริออน (Prion) ทำงานอย่างไร?

1. ม้วนตัวผิดรูปเกิดจากโปรตีนปกติในสมองเกิดม้วนตัวผิดรูปอย่างประหลาด
2. แพร่กระจายแบบซอมบี้โปรตีนที่ผิดปกตินี้สามารถ “ไปแตะ” โปรตีนดีรอบข้างให้เปลี่ยนรูปเป็นโปรตีนเสียตามมันได้กระจายตัวแบบทวีคูณราวกับซอมบี้ที่ไล่กัดคนปกติ
3. เนื้อสมองถูกทำลายเซลล์ประสาทที่ถูกรบกวนจะค่อยๆตายลงจนเนื้อสมองพรุนกลายเป็นรูเหมือนฟองน้ำทั้งที่ตัวโปรตีนเองไม่ใช่สิ่งมีชีวิตหรือไวรัสเลยก็ตาม

ข้อมูลเพิ่มเติมและคำแนะนำทางสุขภาพ

ปัจจุบัน แพทย์ยังไม่สามารถระบุปัจจัยชี้ชัดได้ว่าอะไรเป็นตัวจุดชนวนให้โปรตีนม้วนตัวผิดรูป อาจเกิดจากอนุมูลอิสระพันธุกรรมหรือปัจจัยแวดล้อมบางอย่างและยังไม่มีการรักษาใดที่หยุดยั้งการแพร่กระจายของโปรตีนชนิดนี้ได้ทำได้เพียงรักษาตามอาการเท่านั้น

ข้อคิดสำหรับพวกเราทุกคน: แม้ว่าโรคจากพริออน (Prion Disease) จะพบได้ยากมากๆ (พบเพียงไม่กี่เคสในล้านคน) แต่เคสนี้เป็นอุทาหรณ์ชั้นดีว่าการนอนไม่หลับไม่ใช่เรื่องที่เราควรมองข้ามหากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการนอนไม่หลับเรื้อรังติดต่อกันยาวนาน ร่วมกับมีอาการหลงลืมบุคลิกภาพเปลี่ยนหรือสับสนร่วมด้วยควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ระบบประสาทโดยเร็วที่สุดครับ