
‘ฟินแลนด์’ เป็นชาติที่คนในศตวรรษที่ 20 ไม่สนใจ และแน่นอนถ้าย้อนไปในยุค 1990s คนส่วนใหญ่ไม่น่าจะรู้ว่าฟินแลนด์อยู่ตรงไหนของโลกด้วยซ้ำชาติที่ ‘ไม่มีใครเคยสนใจ’ กลับกลายมาเป็นที่สนใจในด้าน ‘การศึกษา’ จากทั่วโลก มีการพยายาม ‘ถอดบทเรียน’ กันมากมายทั้งในเวอร์ชั่นหนังสือ ภาพยนตร์และการบรรยายเราจะไม่ร่วม ‘ถอดบทเรียน’ นี้แต่เราจะมาเล่าถึงอีกเรื่องหนึ่งที่ฟินแลนด์ ‘มีชื่อเสียงไม่แพ้’ การศึกษานั่นคือ การที่ประเทศเล็กๆ ที่มีประชากรไม่ถึง 6 ล้านคน และเมืองหลวงมีประชากรไม่ถึง 1 ล้านคนแห่งนี้ กลับเป็นประเทศที่มีวงดนตรีแนว ‘เฮฟวีเมทัล’ โด่งดังระดับนานาชาติมากมายแบบผิดสังเกตเป็นเรื่อง ‘ประหลาด’ ที่วงดนตรีระดับ ‘อินเตอร์’ ของประเทศๆ หนึ่งจะมาจากเมืองเล็กๆ มากมายขนาดนี้ เพราะหากไปไล่ดูพวกวงดนตรีจากยุโรปที่ ‘ขึ้นปกนิตยสารดนตรี’ นานาชาติเอาสัก 20 วงที่ขึ้นปกบ่อยสุดแบบเป็นหน้าเป็นตาให้ประเทศน่าจะมีฟินแลนด์นี่แหละที่วงดนตรีเกินครึ่งดังระดับนี้ และไม่ได้มาจากเมืองหลวงหรือเมืองใหญ่ๆในปี 2012 นิตยสารการเงินชื่อดังอย่าง Bloomberg ลงบทความว่าด้วยการที่ฟินแลนด์เป็นชาติที่มีวงเฮฟวีเมทัลต่อหัวมากสุดในโลกซึ่งจริงๆ ก็เป็นเรื่องตลกๆ ที่แชร์กันบนอินเทอร์เน็ต แต่ถ้าเอาข้อมูลวงดนตรีจากฐานข้อมูลวงเฮฟวีเมทัลออนไลน์คุณภาพดีอย่าง Encyclopedia Metallum มาหารประชากรแต่ละชาติ แล้วทำอินโฟกราฟพิก ก็จะเห็นผลว่า ฟินแลนด์เป็นชาติที่มีวงดนตรีแนวเฮฟวีเมทัลเยอะที่สุดเมื่อเทียบกับประชากรเรื่องนี้สุดท้ายน่าจะไปถึงหูผู้นำสหรัฐอเมริกาตอนนั้นอย่าง ‘บารัค โอบามา’ และทำให้ในปี 2016 ส่วนหนึ่งของการกล่าวต้อนรับประธานาธิบดีฟินแลนด์ก็มีการแซวว่า มันบังเอิญมากฟินแลนด์เป็นชาติที่มีวงเฮฟวีเมทัลหนาแน่นมากที่สุดในโลก และก็ได้คะแนนด้าน ‘ธรรมรัฐ’ ดีที่สุดในโลกด้วย ซึ่งโอบามาก็พูดเล่นๆว่า “ผมไม่รู้นะว่ามันมีความเชื่อมโยงกันอย่างไร” ก็แน่นอน นัยยะคือมันอาจเกี่ยวกันแหละ แต่ไม่รู้เกี่ยวกันยังไงเอาจริงๆ มันเกี่ยวกันแหละครับและทุกอย่างมันโยงกลับมาที่การ ‘ปฏิรูปการศึกษา’ นับแต่ปี 1970 ของฟินแลนด์น่ะแหละเพราะมันน่าจะเป็นตัวต้นเรื่องของ ‘ทุกอย่าง’ ที่ทำให้ฟินแลนด์มีชื่อเสียงอย่างทุกวันนี้ ไม่ว่าจะเป็นการที่นักเรียนมีผลการสอบ PISA ระดับท็อป การบริหารงานที่ดีมากๆของรัฐ หรือกระทั่งการมีวงดนตรีเฮฟวีเมทัลหนาแน่นที่สุดด้วยแต่แน่นอนพูดแบบนั้นก็เป็นการ ‘กำปั้นทุบดิน’ ไปหน่อย ซึ่งถ้ามันไม่อธิบายต่อก็ดูเหมือนว่าไม่ได้ทำให้เกิดความเข้าใจอะไรเลย เหมือนทุกอย่างที่ดีงามของประเทศนี้ถูกโยนไปให้ ‘อภิมหาคำอธิบาย’ ที่เรียกว่า ‘ปฏิรูปการศึกษา’ ทั้งหมด คือจริงๆ การ ‘ปฏิรูปการศึกษา’ ของฟินแลนด์มีหลากหลายมิติมากมีขั้นมีตอนของมันแต่สิ่งที่คนสนใจน้อยและมักจะ ‘ลืม’ ไปว่าเป็นส่วนหนึ่งของการ ‘ปฏิรูปการศึกษา’ ด้วยคือส่วนที่อยู่ ‘นอกโรงเรียน’ นั่นคือ ‘ห้องสมุดสาธารณะ’ ซึ่งเป็นสิ่งที่เราจะพูดถึงในที่นี้
ขอขอบคุณข้อมูลจาก : https://www.facebook.com/TheOpenerThailand
Leave a Reply