ภาวะหัวใจล้มเหลว (HEART FAILURE) ช้าเพียงเสี้ยววินาทีก็เสี่ยงเสียชีวิตได้

ภาวะหัวใจล้มเหลว (Heart Failure) เป็นภาวะอันตรายที่เสี่ยงต่อการเสียชีวิตภายในเวลาเพียงแค่เสี้ยววินาทีและในปัจจุบันนี้พบว่ามีอัตราการเสียชีวิตจากโรคนี้เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ แม้ว่าโรคนี้จะดูน่ากลัวแต่ถ้าเราดูแลตัวเองและหาทางป้องกันความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นก็จะช่วยให้เราห่างไกลจากภาวะนี้ได้นพ.อุฬาร วงศ์แกล้วอายุรแพทย์หัวใจและหลอดเลือด ศูนย์หัวใจ โรงพยาบาลไทยนครินทร์ ได้ให้ความรู้เกี่ยวกับภาวะหัวใจล้มเหลวไว้ว่าเมื่อเราพูดถึงโรคหัวใจ คนทั่วไปจะนึกถึงและกลัวภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันหรือ Heart Attack ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว ภัยเงียบที่น่ากลัวและพบได้บ่อยกว่าคือ ภาวะหัวใจล้มเหลว หรือ Heart Failure โดยพบได้ประมาณ 1-2% ในประชากรทั่วไป และมากกว่าร้อยละ 10 ของผู้ที่อายุมากกว่า 70 ปี โดยเฉพาะในประเทศที่เจริญแล้วเป็นสังคมผู้สูงอายุจึงพบภาวะนี้ได้บ่อยมากขึ้นเรื่อยๆและถือเป็นปัญหาสาธารณสุขระดับชาติที่ต้องใช้งบประมาณจำนวนมหาศาลในการดูแลผู้ป่วยกลุ่มนี้นอกจากนี้ อัตราการเสียชีวิตจากภาวะนี้ ก็สูงมากกว่าโรคหัวใจขาดเลือดหรือมะเร็งหลายๆชนิดโดยมีอัตราการตายเฉลี่ยอยู่ที่ปีละ 10% และหากได้รับการดูแลรักษาที่ไม่ถูกต้องก็จะทำให้ผู้ป่วยและครอบครัวมีคุณภาพชีวิตที่แย่ลงต้องเข้าๆ ออกๆ โรงพยาบาลบ่อยครั้ง เราจึงควรมาทำความรู้จักภาวะหัวใจล้มเหลวกันให้ดีเพื่อที่จะสามารถดูและตัวเองและคนที่เรารักได้อย่างถูกต้องภาวะหัวใจล้มเหลว คืออะไร? ภาวะหัวใจล้มเหลว คือภาวะที่หัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายหรือรับเลือดกลับเข้าสู่หัวใจได้ตามปกติ มีผลทำให้อวัยวะต่างๆ ในร่างกาย ได้รับเลือดไปเลี้ยงไม่เพียงพอต่อความต้องการ จึงเกิดอาการอ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เนื่องจากสมองและกล้ามเนื้อขาดเลือดไปเลี้ยงนอกจากนั้น การที่หัวใจสูบฉีดไม่ดีทำให้เกิดการคั่งของเลือดในอวัยวะต่างๆ ทำให้เกิดการบวมของแขนขา ใบหน้ารวมถึงมีการคั่งของเลือดในปอดเวลานอนราบ ทำให้ผู้ป่วยไม่สามารถนอนราบได้เป็นเวลานานต้องนอนศีรษะสูงและตื่นมานั่งหอบกลางดึกบ่อยๆในรายที่เป็นมากจะเหนื่อยหอบตลอดเวลาและไม่สามารถนอนราบได้แม้ช่วงเวลาสั้นๆสาเหตุ/ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดหัวใจล้มเหลว? ภาวะหัวใจล้มเหลวเรื้อรังอาจเกิดจากความผิดปกติของเยื่อหุ้มหัวใจ กล้ามเนื้อหัวใจ ลิ้นหัวใจ หรือโรคของหลอดเลือด สาเหตุสำคัญคือโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ โรคความดันโลหิตสูง และสำหรับประเทศไทยโรคลิ้นหัวใจรูห์มาติก (Rheumatic) ยังพบได้บ่อยพอสมควรสาเหตุอื่นที่ทำให้เกิดภาวะหัวใจล้มเหลวได้แก่ การบริโภคแอลกอฮอล์เป็นเวลานาน การใช้สารเสพติด เช่น ยาบ้า (Amphetamine) การได้รับสารเสตียรอยด์ การได้รับยาเคมีบำบัดบางชนิด การติดเชื้อทั้งไวรัสและแบคทีเรียหลายชนิด การได้รับสารโลหะหนัก รวมทั้งโรคที่ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจต้องทำงานอย่างหนักเป็นเวลานาน เช่น โรคไทยรอยด์เป็นพิษ โรคโลหิตจางเรื้อรัง โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะโรคไตที่มีการคั่งของน้ำในร่างกายในปริมาณมากๆ ก็เป็นสาเหตุสำคัญของภาวะหัวใจล้มเหลวนอกจากนี้ยังมีภาวะที่พบไม่บ่อยแต่เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดหัวใจล้มเหลวในคนอายุน้อย คือ การเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวระหว่างการตั้งครรภ์ ซึ่งหากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงทีอาจส่งผลให้เกิดอันตรายต่อทั้งแม่และเด็กการรักษาภาวะหัวใจล้มเหลวสิ่งสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจก็คือภาวะหัวใจล้มเหลวเรื้อรังเป็นกลุ่มอาการไม่ใช่โรคผู้ป่วยแต่ละรายมีการพยากรณ์โรคที่แตกต่างกันในการพิจารณาการรักษาจึงต้องให้การรักษาทั้งอาการและโรคที่เป็นสาเหตุควบคู่กันไป โรคที่เป็นสาเหตุไม่ว่าจะเป็นความดันโลหิตสูง โรคโลหิตจาง ไทยรอยด์เป็นพิษ โรคลิ้นหัวใจตีบหรือรั่ว หรือหัวใจขาดเลือดต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยเพื่อยืนยันและให้การรักษาที่เหมาะสมตามมาตรฐานการรักษาโรคนั้นๆ และควรหยุดสารเสพติดต่างๆ รวมทั้งยาที่เป็นพิษต่อกล้ามเนื้อหัวใจในส่วนของภาวะหัวใจล้มเหลวเองถ้ามีอาการมากก็ควรได้รับการรักษาแบบผู้ป่วยในโรงพยาบาล ควรได้รับการตรวจประเมินสภาพการบีบตัวของหัวใจเพื่อแยกชนิดและระดับความรุนแรงของภาวะหัวใจล้มเหลวต่อไปในรายที่มีการคั่งของน้ำและเกลือมากอาจมีความจำเป็นต้องใช้ยาขับปัสสาวะรวมทั้งมีการควบคุมการบริโภคน้ำและควบคุมปริมาณเกลือในอาหารร่วมด้วยและเมื่อผู้ป่วยดีขึ้นระดับหนึ่งแล้วการฟื้นฟูสมรรถภาพหัวใจโดยการทำกายภาพบำบัดก็จะส่งผลต่อความแข็งแรงและคุณภาพชีวิตที่ดีของผู้ป่วยด้วยการป้องกันทำได้หรือไม่?เนื่องจากอุบัติการณ์ของภาวะหัวใจล้มเหลวจะพบมากขึ้นตามวัย ดังนั้นการตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อค้นหาและให้การรักษาโรคในระยะเริ่มต้น จึงเป็นการป้องกันภาวะหัวใจล้มเหลวที่มีประสิทธิภาพก่อนที่จะเกิดอาหารเหนื่อยขึ้นไม่ว่าจะเป็น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง เบาหวาน ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของโรคหัวใจขาดเลือด ที่เป็นต้นเหตุของภาวะหัวใจล้มเหลวที่สำคัญ ภาวะโลหิตจาง ไทรอยด์เป็นพิษ โรคไต โรคลิ้นหัวใจตีบ/รั่ว ฯลฯ เหล่านี้สามารถตรวจพบได้จากการตรวจร่างกายประจำปีการละเว้นสารเสพติดต่างๆได้แก่ สุรา ยาบ้า ยาแก้ปวด และสารเสตียรอยด์ ถือเป็นการป้องกันความเสียหายต่อกล้ามเนื้อหัวใจที่จะเป็นสาเหตุของภาวะหัวใจล้มเหลวเช่นกันรวมถึงหลีกเลี่ยงการบริโภคอาหารรสจัดที่มีเกลือ ซีอิ๊ว น้ำปลา ผงชูรส ซึ่งทำให้หัวใจและไตทำงานหนักนอกจากนี้ การให้ความรู้แก่ประชาชนทั่วไป ให้รู้และตระหนักถึงภาวะนี้ มาพบแพทย์เมื่ออาการยังเป็นไม่มาก ก็สามารถทำให้เกิดการค้นพบโรคได้แต่เนิ่นๆ ซึ่งจะส่งผลต่อผลลัพธ์ที่ดี ทั้งในแง่คุณภาพชีวิตของครอบครัว และความยืนยาวของชีวิตผู้ป่วยด้วย

ขอขอบคุณข้อมูลจาก :https://thainakarin.co.th/