ยาแห่งอนาคตสู่โลกที่ยาของแต่ละคนไม่เหมือนกัน

เป็นที่เข้าใจกันโดยทั่วไปว่า “พันธุกรรม” ส่งผลอย่างยิ่งต่อลักษณะทางชีวภาพพื้นฐานของร่างกาย โรคภัยไข้เจ็บทั้งหลาย หรือแม้แต่การตอบสนองต่อการรักษา หลายครั้งมีที่มาจากพันธุกรรมที่แตกต่างกัน ฉันได้ยาตัวนั้นแล้วแพ้ เธอได้ยาตัวนี้แล้วหายเขาได้ยาตัวนั้นแต่ไม่เกิดผลอะไร เหล่านี้ล้วนมีที่มาจากพันธุกรรมนั่นเอง
ยากับพันธุกรรม
มนุษย์เรามีสิ่งที่เรียกว่าสารพันธุกรรม หรือ DNA อยู่ DNA นี้ถักทอต่อเนื่องกันเป็นสายยาวๆ มีหน้าที่ควบคุมลักษณะพื้นฐานของเรา ผ่านโปรตีนที่พวกมันผลิตขึ้น เพื่อไปออกคำสั่งกับจุดต่างๆของร่างกาย (เรื่องกลไกในบทความนี้ขอข้ามไปนะคะ) ส่วนของ DNA ที่ทำหน้าที่ผลิตโปรตีนดังกล่าวนี้เรียกว่า “ยีนส์ (genes)” ผู้ป่วยโรคเก๊าต์โดยทั่วไปจะต้องได้ยาที่มีชื่อว่า Allopurinol แต่เรากลับพบว่าผู้ป่วยบางกลุ่ม แพ้ Allopurinol รุนแรงถึงแก่ชีวิต เดิมทีอาการแพ้รุนแรงนี้ไม่สามารถคาดเดาได้ แต่เมื่อวิทยาการก้าวไกล เราว่าพบว่าอาการแพ้ยาดังกล่าว สัมพันธ์กับยีนส์ที่ตำแหน่ง HLA-B ใครก็ตามที่ยีนส์ตำแหน่งนี้ มีรูปแบบเฉพาะที่เข้าได้กับกลุ่มที่แพ้(คือยีนส์หน้าตาเหมือนกลุ่มที่แพ้) ก็มีโอกาสสูงที่จะแพ้แพทย์ก็จะปรับไปใช้ยาตัวอื่น ลดความเสี่ยงเสียชีวิตจากยาไป มียาอีกหลายตัวที่พบยีนส์ตำแหน่งที่สัมพันธ์กัน ในอนาคตเราอาจต้องตรวจสอบพันธุกรรมก่อนให้ยาบางชนิดก็เป็นได้
อันที่จริงขณะนี้ ก็เริ่มมีโรงพยาบาลที่ตรวจยีนส์ HLA-B ก่อนพิจารณาให้ยา Allopurinol แล้วยาแห่งอนาคตไม่เพียงยีนส์เท่านั้นที่สัมพันธ์กับยา เรายังพบว่า “DNA ส่วนที่ไม่ใช่ยีนส์” เองก็สัมพันธ์กับการตอบสนองต่อยาเช่นกัน DNA ส่วนที่ไม่ใช่ยีนส์นั้น เดิมที่เป็นสายยาวๆที่มีลักษณะซ้ำไปซ้ำมา แต่นักวิทยาศาสตร์พบว่า “บางจุด” ของสาย DNA นั้น จะแตกต่างกันไปในมนุษย์แต่ละคน สิ่งนี้เรียกว่า “สนิปส์ (Single Nucleotide Polymorphism, SNPs)” ปัจจุบันเราพบว่าสนิปส์ ช่วยทำนายการตอบสนองต่อยาของมนุษย์แต่ละคนได้ คนนี้อาจจะแพ้ยาตัวนี้ คนนั้นถูกกับยาตัวนั้น ได้แล้วน่าจะหาย หรือบางคนใช้ยาตัวนั้นไม่ได้ เพราะไม่ตอบสนองใดๆแน่นอน สนิปส์บอกเราได้ว่า ยาที่เหมาะสมของแต่ละคนอาจต่างกันไป เพราะเรานั้นมีบางอย่างในพิมพ์เขียวแห่งพันธุกรรมที่แตกต่างกันนั่นเอง โลกที่ยาของแต่ละคนไม่เหมือนกันมาถึงจุดนี้ เรื่องสนิปส์ก็ว่าไกลตัวแล้วแต่ยังไม่จบเท่านั้นค่ะ ขณะนี้เริ่มมีความคิดว่า แทนที่เราจะหายาซึ่งเหมาะกับเราโดยใช้สนิปส์ช่วยทำนาย สู้เราสร้างยาให้เหมาะกับเราไปเลยไม่ดีกว่าเหรอ!! เรื่องนี้น่าสนใจมากนะคะ และใช่ว่าจะเป็นไปไม่ได้ขณะนี้มีงานวิจัยในผู้ป่วยมะเร็ง อันที่จริงเซลล์มะเร็งนั้นเกิดจากเซลล์ดั้งเดิมของร่างกายกลายพันธุ์ไป นั่นแปลว่าเซลล์มะเร็งชนิดเดียวกันของแต่ละคน อาจมีจุดเล็กๆที่เฉพาะเจาะจงกับคนคนนั้นก็เป็นได้ จึงเกิดความคิดว่า เราจะสามารถปรุงยาให้เฉพาะเจาะจงกับมะเร็งของคนคนนี้ได้หรือไม่งานวิจัยส่วนนี้กำลังรุดหน้าไป ก็หวังว่าจะได้เห็นความหวังในเร็ววันและอาจจะถึงยุคสมัยที่ยาของแต่ละคนไม่เหมือน ในอนาคตข้างหน้าอันไม่ไกลแล้ว
บทความจาก “หมอหมูปิ้ง”

ขอบคุณข้อมูลดีๆจาก : https://www.facebook.com/photo/?fbid=338395398737173&set=a.144662528110462