ระวังผลไม้เช้า!ส้มโออาจกระตุ้นไตวายเฉียบพลัน หากกินร่วมกับยาลดไขมัน

ผู้ป่วยหลายคนอาจไม่เคยคิดว่าผลไม้ยอดนิยมในมื้อเช้าอย่างส้มโอสามารถส่งผลรุนแรงต่อสุขภาพได้โดยเฉพาะกับผู้ที่ใช้ยาลดไขมันกลุ่ม Statin ล่าสุด นพ.หง เจิ้งเสียน รองหัวหน้าภาควิชาเภสัชกรรม โรงพยาบาล Chang Bing Show Chwan Memorial Hospital ไต้หวัน ได้แชร์เหตุการณ์ผู้ป่วยรายหนึ่งที่กลายเป็นตัวอย่างเตือนใจ

ผู้ป่วยฟิตสุดๆแต่เจอภาวะไตวายเฉียบพลัน

ผู้ป่วยรายนี้ชื่อ ฟาง ฮัว อายุ 40 ปี เป็นคนรักสุขภาพออกกำลังกายทั้งฟิตเนสและกีฬาผจญภัยแต่จู่ๆเธอกลับมีอาการเหนื่อยง่ายอ่อนเพลียและหายใจลำบากแม้เดินเพียงเล็กน้อยจนต้องเข้ารักษาในโรงพยาบาลผลตรวจทางห้องปฏิบัติการพบว่า

• ค่า Creatine kinase พุ่งสูงถึง 12,640 U/L (ปกติ 26–140 U/L)
• ค่า Myoglobin สูงถึง 6,453 µg/L

ซึ่งเป็นสัญญาณของภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย (Rhabdomyolysis) และไตวายเฉียบพลัน

สาเหตุไม่คาดคิดส้มโอ

การสอบถามประวัติการกินของฟาง ฮัว พบว่าเธอกำลังใช้ยา Simvastatin เพื่อลดไขมันในเลือดและช่วง 10 วันก่อนเกิดอาการเธอเริ่มกินส้มโอเป็นอาหารเช้าทันทีหลังทานยาส้มโอมีสาร Furanocoumarin ซึ่งสามารถยับยั้งเอนไซม์ CYP3A4 ที่ร่างกายใช้สลายยา Statin ทำให้ยาคั่งในเลือดสูงเกินไปส่งผลให้เกิดผลข้างเคียง เช่น

• ปวดกล้ามเนื้อ
• เวียนศีรษะ
• ความดันโลหิตต่ำ
• ในบางกรณีรุนแรงถึงตับถูกทำลายกล้ามเนื้อสลายและไตวาย

การรักษาและคำแนะนำจากแพทย์

หลังระบุสาเหตุทีมแพทย์ให้ผู้ป่วยหยุดยา Statin ชั่วคราวและให้สารน้ำเพื่อฟื้นฟูไต

• โชคดีที่อาการฟาง ฮัว ดีขึ้นภายใน 48 ชั่วโมงและสามารถกลับบ้านได้อย่างปลอดภัย

นพ.หงเตือนว่าแม้ส้มโอมีประโยชน์ต่อสุขภาพแต่สามารถเกิดปฏิกิริยากับยาหลายชนิดโดยเฉพาะ

• ยารักษาโรคหัวใจ
• ยาลดไขมันในเลือด

คำแนะนำสำคัญ

1. ไม่ควรกินส้มโอหรือผลไม้ตระกูลส้มทันทีหลังทานยา
2. ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนปรับเปลี่ยนอาหารหรือสมุนไพร
3. หากเกิดอาการปวดกล้ามเนื้อหรือเหนื่อยผิดปกติควรรีบพบแพทย์ทันที

แม้ผลไม้จะดีต่อสุขภาพแต่การกินร่วมกับยาบางชนิดอาจอันตรายถึงชีวิตโดยเฉพาะส้มโอกับยา Statin การดูแลสุขภาพอย่างรอบด้านไม่ใช่แค่กินดีออกกำลังกายแต่ต้องรู้จักโภชนาการที่เหมาะสมกับยาที่ใช้ด้วย