ระวัง! 3 พฤติกรรมประจำวัน ที่อาจทำลายไตแบบไม่รู้ตัว

เช็กให้ดีก่อนที่อวัยวะกรองของเสียจะเสียหายถาวรหลายคนอาจไม่เคยรู้ว่า “ไต” ของเราไม่ได้มีหน้าที่แค่กรองของเสียออกจากร่างกายเท่านั้น แต่ยังควบคุมความสมดุลของเกลือ น้ำ และสารเคมีหลายชนิด รวมทั้งผลิตฮอร์โมนที่ควบคุมความดันโลหิตและสร้างเม็ดเลือดแดงอีกด้วยแต่สิ่งที่น่ากลัวคือ โรคไตเรื้อรังมักแสดงอาการเมื่ออาการลุกลามไปมากแล้ว
และบ่อยครั้งที่ต้นตอมาจากพฤติกรรมเล็กๆน้อยๆที่เราทำซ้ำทุกวันแบบไม่รู้ตัววันนี้เราชวนคุณมาเช็ก 3 ปัจจัยเสี่ยงสำคัญ ที่หากไม่ใส่ใจอาจทำให้ไตค่อยๆ พังลงอย่างเงียบๆ

1. ใช้ยาแบบไม่ระวัง

การใช้ยาโดยไม่ปรึกษาแพทย์อาจเป็นอันตรายอย่างคาดไม่ถึง โดยเฉพาะ “ยากลุ่มลดปวดต้านอักเสบ” (NSAIDs) เช่น ไอบูโพรเฟน ไดโคลฟีแนค หรือแม้แต่สมุนไพรบางชนิดที่ระบุสรรพคุณว่า “ขับปัสสาวะ” ก็ล้วนมีผลต่อไตได้เช่นกัน

คำแนะนำ:

• หลีกเลี่ยงการใช้ยาต่อเนื่องนานเกินไปโดยไม่มีคำแนะนำจากแพทย์
• ถ้าต้องทานยาประจำ เช่น ยาความดัน ยาลดไขมัน ควรตรวจเช็กค่าการทำงานของไตเป็นระยะ
• อย่าซื้อยากินเองตามรีวิวหรือคำบอกต่อ

2. ยูริกกรดสูง = ไตรับภาระหนัก

กรดยูริก เป็นของเสียจากการย่อยสลาย “พิวรีน” ซึ่งพบมากในอาหารจำพวกเครื่องในสัตว์ สัตว์ปีก ไข่แดง เบียร์ น้ำอัดลม และอาหารแปรรูป หากระดับยูริกในเลือดสูงติดต่อกันเป็นเวลานาน จะเพิ่มความเสี่ยงต่อ “นิ่วในไต” และ “โรคไตเรื้อรัง” ได้

ค่ามาตรฐานของกรดยูริกในเลือด:

• ผู้ชาย: < 7.0 mg/dL
• ผู้หญิง: < 5.3 mg/dL

หลีกเลี่ยงอาหารเหล่านี้หากคุณมีค่ากรดยูริกสูง:

• น้ำผลไม้บรรจุขวดและน้ำหวาน
• ผลไม้ที่มีน้ำตาลสูง (เช่น ลำไย ทุเรียน องุ่น)
• เบียร์และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

อาหารที่แนะนำ:

• ฝรั่ง มะนาว ส้มโอ แอปเปิลเขียว (ในปริมาณพอเหมาะ)
• ดื่มน้ำเปล่าอย่างน้อยวันละ 6-8 แก้ว เพื่อช่วยขับกรดยูริกออกทางปัสสาวะ

3. ความดันโลหิตสูง ทำร้ายไตแบบเงียบๆ

หลายคนไม่รู้ว่า “ความดันโลหิตสูง” คือหนึ่งในสาเหตุอันดับต้นๆของโรคไตเรื้อรังเพราะเส้นเลือดในไตจะถูกทำลาย ทำให้ไตกรองของเสียได้น้อยลงเรื่อยๆจนอาจต้องล้างไตในระยะยาว

ค่าความดันที่ควรควบคุม:

• ดีที่สุดคือ < 120/80 mmHg
• ถ้าเกิน 130/85 mmHg ควรพบแพทย์เพื่อติดตามอาการอย่างสม่ำเสมอ

เคล็ดลับดูแลความดัน:

• ลดเค็ม (กินเกลือไม่เกิน 1 ช้อนชาต่อวัน)
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• งดสูบบุหรี่
• จดบันทึกค่าความดันทุกวัน ส่งให้แพทย์ดูในการนัดแต่ละครั้ง

สรุป: ไตแข็งแรงเริ่มจากการเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ

โรคไตอาจไม่มีอาการในระยะแรก แต่เมื่อเริ่มมีอาการ มักเป็นสัญญาณว่าไตถูกทำลายไปมากแล้ว การป้องกันจึงสำคัญที่สุดแค่เริ่มต้นจาก 3 อย่างนี้ คือ

• เลือกใช้ยาอย่างปลอดภัย
• ควบคุมกรดยูริกให้อยู่ในเกณฑ์
• ดูแลความดันให้เหมาะสม

ก็สามารถยืดอายุไตของเราไปได้นาน และลดความเสี่ยงในการต้องฟอกไตในอนาคตได้มากไตมีแค่สองข้าง รักษาไว้ให้ดีที่สุด ใส่ใจตั้งแต่วันนี้ เพื่อชีวิตที่แข็งแรงในวันหน้า