ล้ำไปอีกขั้น!วิจัยเผยสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอาจมีความลับงอกแขนขาได้เองเลียนแบบซาลาแมนเดอร์

จะเป็นอย่างไรถ้าในอนาคตมนุษย์เราอาจจะไม่ต้องพึ่งพาอวัยวะเทียมอีกต่อไป? ล่าสุดทีมนักวิจัยจาก Texas A&M College of Veterinary Medicine and Biomedical Sciences สหรัฐอเมริกา ได้สร้างเสียงฮือฮาให้กับวงการวิทยาศาสตร์การแพทย์ ด้วยการค้นพบวิธีรื้อฟื้นศักยภาพที่ซ่อนอยู่ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมให้สามารถงอกกระดูกและเนื้อเยื่อขึ้นมาใหม่ได้สำเร็จในห้องทดลอง! ไขความลับ “Epimorphic Regeneration” เลียนแบบพลังซาลาแมนเดอร์ปกติแล้วสัตว์จำพวกซาลาแมนเดอร์จะมีกลไกพิเศษเมื่อพวกมันสูญเสียแขนหรือขาเซลล์ผิวหนังจะรีบไปคลุมแผลและเปลี่ยนตัวเองเป็นกลุ่มเซลล์ต้นกำเนิดที่เรียกว่า “บลาสทีมา” (Blastema) ซึ่งทำหน้าที่เหมือนพิมพ์เขียวคอยสร้างอวัยวะชิ้นใหม่ขึ้นมาทดแทนแต่สำหรับมนุษย์และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทั่วไปเมื่อเกิดแผลฉกรรจ์ร่างกายจะเลือกใช้วิธีสร้างพังผืดหรือแผลเป็น (Scarring) เพื่อปิดแผลให้เร็วที่สุดซึ่งกลไกนี้เองที่เข้าไปปิดกั้นโอกาสในการงอกอวัยวะใหม่ค้นพบโปรตีนคู่หูปลุกเซลล์เดิมให้สร้างอวัยวะใหม่ (ไม่ต้องพึ่ง Stem Cell ภายนอก) ทีมนักวิจัยได้พัฒนาเทคนิคการส่งสัญญาณเคมีโดยใช้โปรตีนสำคัญ 2 ชนิด เข้าไปจัดระเบียบและสั่งการเซลล์เดิมที่มีอยู่ตรงบาดแผลให้ทำงานอย่างเป็นลำดับขั้นตอน

1. โปรตีน FGF2 (ตัวเปลี่ยนทิศทาง) ทำหน้าที่สั่งให้เซลล์บริเวณบาดแผลหยุดกระบวนการสร้างแผลเป็น แล้วหันไปเตรียมตัวสร้างกลุ่มเซลล์บลาสทีมาแบบเดียวกับซาลาแมนเดอร์แทน
2. โปรตีน BMP2 (ตัวสร้างโครงสร้าง) รับไม้ต่อในการกระตุ้นให้กลุ่มเซลล์เหล่านั้นเจริญเติบโตแยกสายพันธุ์ไปเป็น กระดูก, ข้อต่อ, เอ็น และเนื้อเยื่อเกี่ยวพัน

ผลการทดสอบทางคลินิกเบื้องต้น: เมื่อนำวิธีนี้ไปทดสอบกับหนูทดลองพบว่ามันสามารถกระตุ้นให้เนื้อเยื่อและโครงสร้างกระดูกบางส่วนของปลายนิ้วฟื้นฟูกลับขึ้นมาใหม่ได้จริง!

ข้อมูลเพิ่มเติมและมุมมองจากผู้เชี่ยวชาญมนุษย์จะงอกแขนขาได้จริงไหม?

แม้ผลลัพธ์ในหนูทดลองจะน่าทึ่ง แต่ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่าเรายังต้องมองโลกบนพื้นฐานความเป็นจริง เนื่องจากมีข้อจำกัดและความซับซ้อนที่ต้องศึกษาต่ออีกมาก

• ยังไม่ใช่การงอกอวัยวะทั้งชิ้นการทดลองในหนูเป็นเพียงการฟื้นฟูส่วน “ปลายนิ้ว” เท่านั้น ยังไม่ใช่การงอกแขนหรือขาทั้งข้างแบบซาลาแมนเดอร์
• ความซับซ้อนที่ต่างกันมหาศาลโครงสร้างอวัยวะของมนุษย์ ทั้งระบบหลอดเลือดเส้นประสาทขนาดและมลภาวะแวดล้อมมีความซับซ้อนกว่าหนูและซาลาแมนเดอร์หลายเท่าตัวการควบคุมให้เซลล์งอกออกมาเป็นรูปร่างที่สมบูรณ์จึงยังเป็นโจทย์ใหญ่
• โอกาสในอนาคตอันใกล้งานวิจัยนี้เพิ่งอยู่ในระยะเริ่มต้น (Early Stage) แต่อย่างไรก็ตามประโยชน์ที่จะได้ใช้จริงก่อนการงอกแขนขาคือการนำเทคนิคนี้ไปช่วยรักษาผู้ป่วยอุบัติเหตุรุนแรงเพื่อลดการเกิดรอยแผลเป็นขนาดใหญ่และช่วยเร่งการสมานกระดูกหรือเอ็นที่ฉีกขาดให้กลับมาใช้งานได้ดีและเร็วขึ้น

สรุปส่งท้ายจากเพจ: แม้ว่าเราจะยังไม่สามารถงอกแขนขาใหม่ได้ในเร็วๆนี้แต่การวิจัยนี้คือหลักฐานชิ้นสำคัญที่บอกว่าร่างกายของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม (รวมถึงมนุษย์) แอบซ่อนปุ่มรีเซ็ตอวัยวะเอาไว้อยู่ที่ว่าวันไหนวิทยาศาสตร์จะถอดรหัสและเปิดสวิตช์มันได้อย่างสมบูรณ์แบบครับล้ำสุดๆไปเลยใช่ไหมครับ! รักษาสุขภาพกันด้วยนะด้วยความห่วงใยครับ