วิกฤตเงียบเชื้อดื้อยาคร่าชีวิตคนไทยปีละ 3.8 หมื่นรายคาดอีก 5 ปีพุ่งสูงขึ้นหากไม่เร่งรับมือ!

รู้หรือไม่ครับว่าโลกของเรากำลังเผชิญกับวิกฤตการณ์ทางสาธารณสุขครั้งใหญ่ที่รุนแรงไม่แพ้โรคระบาดไหนๆนั่นคือวิกฤตเชื้อดื้อยา (AMR) ที่ล่าสุดได้คร่าชีวิตประชากรทั่วโลกไปแล้วสูงถึงปีละ 1.27 ล้านคน ขณะที่ในประเทศไทยเองก็สถานการณ์น่าห่วงมีผู้เสียชีวิตจากเชื้อดื้อยาเฉลี่ยสูงถึงปีละ 38,000 ราย และมีการคาดการณ์ว่าในอีก 5 ปีข้างหน้าตัวเลขความสูญเสียนี้จะพุ่งสูงขึ้นอีกหลายเท่าตัวหากพวกเราทุกคนยังละเลยและไม่มีมาตรการรับมือที่เข้มงวดพฤติกรรมเสี่ยงที่คุณอาจกำลังทำอยู่โดยไม่รู้ตัวสาเหตุหลักที่ทำให้เชื้อโรคกลายพันธุ์จนกลายเป็นซูเปอร์บั๊ก (Superbugs) ที่ยาปฏิชีวนะทั่วไปเอาไม่อยู่มักเกิดจากพฤติกรรมการใช้ยาที่ผิดวิธีในชีวิตประจำวันของเราดังนี้ครับ

• ซื้อยากินเองตามใจชอบ: เอะอะก็กิน “ยาแก้อักเสบ” (ซึ่งมักเข้าใจผิดว่าเป็นยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อ) ทั้งที่เป็นแค่ไข้หวัดจากเชื้อไวรัส
• กินยาไม่ครบตามแพทย์สั่ง: พอเริ่มหายดี อาการดีขึ้นก็หยุดกินยาเองกลางคัน ทำให้เชื้อที่เหลือรอดเรียนรู้และกลายพันธุ์จนดื้อยาในที่สุด
• แบ่งยาให้คนอื่นทาน: เห็นคนใกล้ตัวมีอาการคล้ายกันเลยแบ่งยาปฏิชีวนะให้ทาน โดยไม่ได้ผ่านการตรวจวินิจเชัยจากแพทย์หรือเภสัชกร
• การปนเปื้อนในห่วงโซ่อาหาร: การใช้ยาปฏิชีวนะเกินความจำเป็นในภาคปศุสัตว์และการเกษตร ทำให้มีเชื้อดื้อยาตกค้างและส่งต่อมาถึงผู้บริโภค

4 แนวทางรับมือหยุดเชื้อดื้อยาเริ่มได้ที่ตัวเรา

เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวเราและคนที่เรารักต้องเผชิญกับภาวะไร้ยารักษาในอนาคตเพจเรามีข้อแนะนำง่ายๆที่ทุกคนช่วยกันทำได้ตั้งแต่วันนี้ครับ

1. “หวัด เจ็บคอ” ส่วนใหญ่ไม่ต้องกินยาฆ่าเชื้อ

• กว่า 80% ของอาการไข้หวัดเจ็บคอน้ำมูกไหลเกิดจากเชื้อไวรัสซึ่งสามารถหายได้เองด้วยการพักผ่อนและทานยาตามอาการยาปฏิชีวนะ (ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย) ไม่สามารถรักษาโรคที่เกิดจากไวรัสได้ครับ

2. ใช้ยาปฏิชีวนะเมื่อจำเป็นและต้องทานให้ครบ

• หากแพทย์หรือเภสัชกรจ่ายยาปฏิชีวนะให้ต้องรับประทานให้ตรงเวลาและครบตามจำนวนที่กำหนดอย่างเคร่งครัดห้ามหยุดยาเองแม้ว่าจะรู้สึกหายดีแล้วก็ตาม

3. ไม่ซื้อยาปฏิชีวนะกินเองตามร้านชำ

• หลีกเลี่ยงการซื้อยาชุดหรือยาปฏิชีวนะมาทานเองโดยไม่มีการปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์เพราะนอกจากเสี่ยงเชื้อดื้อยาแล้วยังอาจเสี่ยงต่อการแพ้ยารุนแรงด้วย

4. รักษาความสะอาดและเลือกทานอาหารที่ปลอดภัย

• ล้างมือบ่อยๆเพื่อลดการแพร่กระจายของเชื้อโรคและเลือกซื้อเนื้อสัตว์จากแหล่งผลิตที่น่าเชื่อถือมีมาตรฐานรับรองว่าปราศจากสารเร่งเนื้อแดงและยาปฏิชีวนะตกค้าง

สรุปให้จำง่าย: ยาฆ่าเชื้อไม่ใช่ขนมอย่าซื้อกินเองตามใจชอบทานยาให้ครบตามสั่ง และช่วยกันกระจายความรู้ที่ถูกต้องเพื่อเซฟชีวิตตัวเราและคนในครอบครัวจากภัยเงียบนี้กันครับ!