สสส.ม.มหิดลเปิดรายงานสุขภาพคนไทยปี 2569 วิกฤตเด็กเกิดน้อยไทยก้าวสู่สังคมสูงวัยเต็มรูปแบบพร้อมข้อค้นพบสุดช็อก!

สถาบันวิจัยและพัฒนาสุขภาพ มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เปิดเผยรายงานสถานการณ์สุขภาพคนไทยประจำปี 2569 ที่สะท้อนภาพความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของโครงสร้างประชากรและสุขภาพของคนไทยทั้งข้อมูลที่น่ากังวลและสัญญาณเตือนที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมรับมือโดยหนึ่งในประเด็นที่น่าสนใจที่สุดคืออัตราการเกิดที่ลดลงอย่างต่อเนื่องจนผลักให้ประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงวัยเต็มตัว และข้อเท็จจริงที่ว่าคนไทยต้องใช้ชีวิตช่วงปลายวัยอยู่กับความเจ็บป่วยเฉลี่ยถึง 6.9 ปี ก่อนจากไป

เด็กเกิดน้อยปัญหาใหญ่ที่ผลักไทยสู่สังคมสูงวัย

รายงานระบุชัดเจนว่าอัตราการเกิดใหม่ของทารกในประเทศไทยลดลงต่ำกว่าเกณฑ์ทดแทนประชากรมาเป็นเวลานานส่งผลให้สัดส่วนประชากรวัยทำงานลดลงเรื่อยๆขณะที่จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วขณะนี้ประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยเต็มรูปแบบอย่างสมบูรณ์แล้วซึ่งหมายความว่ามีประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมากกว่าร้อยละ 20 ของประชากรทั้งประเทศและแนวโน้มจะสูงขึ้นเรื่อยๆในอีกไม่กี่ปีข้างหน้าสาเหตุหลักมาจากหลายปัจจัยทั้งการแต่งงานช้าลงหรือไม่แต่งงานเลย ความกดดันด้านเศรษฐกิจและค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูบุตรรวมถึงค่านิยมและวิถีชีวิตที่เปลี่ยนไปสิ่งที่ตามมาคือภาระด้านสุขภาพภาระทางเศรษฐกิจและแรงงานที่จะดูแลผู้สูงอายุในอนาคตจะเริ่มไม่เพียงพอหากไม่มีการวางแผนรองรับที่ดี

คนไทยอายุยืนขึ้นแต่ยืนยาวไปกับความเจ็บป่วยถึง 6.9 ปี

อีกหนึ่งข้อมูลที่สร้างความตื่นตัวคือคนไทยมีอายุขัยเฉลี่ยสูงขึ้นเรื่อยๆแต่อายุยืนไม่ได้แปลว่าแข็งแรงรายงานชี้ว่าคนไทยจะมีช่วงเวลาในชีวิตที่ต้องอยู่กับโรคภัยไข้เจ็บความพิการ หรือภาวะทุพพลภาพในช่วงปลายอายุเฉลี่ยยาวนานถึง 6.9 ปี ก่อนจะเสียชีวิตโรคที่เป็นปัญหาหลัก ได้แก่ โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หัวใจ หลอดเลือดสมองและโรคกระดูกซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตการรับประทานอาหารขาดการออกกำลังกายและมลพิษสิ่งแวดล้อมปัญหานี้ไม่เพียงส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุเท่านั้นแต่ยังกลายเป็นภาระหนักของครอบครัวและระบบสาธารณสุขของประเทศ

ผลกระทบที่ตามมาและสิ่งที่ทุกคนต้องเตรียมรับมือ

การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ส่งผลกระทบกว้างขวางตั้งแต่

• ด้านเศรษฐกิจ: แรงงานลดลงภาษีรายได้น้อยลงขณะที่งบประมาณด้านสุขภาพและสวัสดิการต้องเพิ่มขึ้น
• ด้านครอบครัว: ลูกหลานมีภาระดูแลพ่อแม่ปู่ย่าตายายมากขึ้นบางครอบครัวต้องแบกรับภาระคนชราเพียงลำพัง
• ด้านสุขภาพ: โรงพยาบาลและบุคลากรทางการแพทย์ต้องรับมือกับผู้ป่วยเรื้อรังจำนวนมาก ต้องการระบบดูแลระยะยาวมากขึ้น

ข้อมูลเพิ่มเติม

• ปัจจุบันไทยมีผู้สูงอายุเกิน 13 ล้านคน และคาดว่าปี 2578 จะเพิ่มเป็น 18 ล้านคน
• สาเหตุการเจ็บป่วยเรื้อรังส่วนใหญ่ป้องกันได้หากปรับพฤติกรรมตั้งแต่วัยหนุ่มสาว
• รายงานยังระบุว่าผู้หญิงไทยมีอายุยืนกว่าผู้ชายแต่ก็มีระยะเวลาที่ป่วยเจ็บยาวนานกว่าด้วยเช่นกัน

คำแนะนำและวิธีเตรียมความพร้อม

วางแผนสุขภาพตั้งแต่วันนี้: ออกกำลังกายสม่ำเสมอกินอาหารมีประโยชน์ลดหวานมัน เค็มและตรวจสุขภาพประจำปีเพื่อชะลอความเสื่อมและลดโรคเรื้อรัง

วางแผนการเงินและการเกษียณ: เตรียมเงินออมและหลักประกันเพื่อไม่ให้เป็นภาระลูกหลาน และสามารถดูแลตัวเองได้เมื่อสูงอายุ

สร้างเครือข่ายและชุมชน: สร้างความสัมพันธ์ในครอบครัวและชุมชนเพื่อช่วยเหลือเกื้อกูลกันเมื่อเจ็บป่วยหรือต้องการความช่วยเหลือ

ติดตามนโยบายรัฐ: ศึกษาสิทธิประโยชน์สวัสดิการและระบบการดูแลผู้สูงอายุที่ภาครัฐและเอกชนจัดเตรียมไว้เพื่อใช้ประโยชน์เมื่อถึงเวลา

คุณพร้อมรับมือกับวิกฤตชีวิตที่กำลังเปลี่ยนแปลงไปนี้แล้วหรือยัง? การเตรียมความพร้อมตั้งแต่วันนี้คือทางออกที่ดีที่สุด