สุขภาพช่องปากสะท้อนสุขภาพใจ!ความเชื่อมโยงลึกซึ้งที่หลายคนอาจไม่รู้

วงการแพทย์กำลังให้ความสนใจอย่างมากกับความเชื่อมโยงระหว่างสุขภาพช่องปากกับ สุขภาพจิตเพราะช่องปากถือเป็นประตูบานแรกของร่างกายและเป็นแหล่งรวมจุลินทรีย์หลายร้อยสายพันธุ์ซึ่งมีความหลากหลายซับซ้อนรองลงมาเพียงแค่ในลำไส้เท่านั้นความสัมพันธ์นี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญแต่มีหลักการทางวิทยาศาสตร์อธิบายได้ชัดเจนครับทำไมช่องปากจึงส่งผลถึงอารมณ์และความเสี่ยงโรคซึมเศร้า?

1. การอักเสบเรื้อรังส่งผลถึงสมองได้จริง

หากละเลยการดูแลช่องปากจนเกิดโรคปริทนต์หรือเหงือกอักเสบเรื้อรังแบคทีเรียและสารก่อการอักเสบจะซึมเข้าสู่กระแสเลือดและเดินทางไปทั่วร่างกายรวมถึงถึงสมองด้วยภาวะอักเสบระดับต่ำที่แผ่กระจายไปทั่วร่างกายนี้เองจะไปรบกวนการทำงานของสารสื่อประสาทในสมองและเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญที่เชื่อมโยงโดยตรงกับภาวะซึมเศร้า

2. แกนความสัมพันธ์ช่องปาก–สมอง

คล้ายกับที่เรารู้จักกันดีของแกนลำไส้–สมองจุลินทรีย์ในช่องปากก็สามารถส่งสัญญาณสู่สมองได้ผ่านเส้นประสาทโดยตรงเช่นเส้นประสาทเวกัสและผ่านระบบภูมิคุ้มกันส่งผลต่ออารมณ์ความรับมือกับความเครียดและสุขภาพจิตโดยรวมของเรา

3. ปัญหาช่องปากทำลายคุณภาพชีวิตและความมั่นใจ

ฟันผุปวดฟันเหงือกอักเสบหรือฟันหลุดร่วงไม่เพียงแต่ทำให้เจ็บปวดเท่านั้นแต่ยังกระทบต่อความมั่นใจการรับประทานอาหารและการใช้ชีวิตร่วมกับผู้อื่นโดยเฉพาะผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีปัญหาช่องปากเรื้อรังมีแนวโน้มหลีกเลี่ยงสังคมสูญเสียความมั่นใจและเสี่ยงต่อความเครียด ความวิตกกังวลจนอาจนำไปสู่ภาวะซึมเศร้าได้ในที่สุดคำแนะนำดูแลช่องปากคือการดูแลสุขภาพใจในระยะยาวการรักษาสมดุลจุลินทรีย์ในช่องปากจึงสำคัญกว่าที่คิด! ไม่ใช่แค่เพื่อฟันสวยและลมหายใจหอมสดชื่นแต่เพื่อปกป้องสมองและจิตใจด้วยวิธีง่ายๆครับ

• แปรงฟันถูกวิธีอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง เช้า–ก่อนนอน
• ใช้ไหมขัดฟันทำความสะอาดซอกฟันที่แปรงไม่ถึงทุกวัน
• ไปพบทันตแพทย์ตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำ ทุก 6 เดือน
• ลดอาหารหวานจัดและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงเพราะเป็นแหล่งอาหารชั้นดีของแบคทีเรียไม่ดีในช่องปาก
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ครบ 5 หมู่เพื่อเสริมสร้างความแข็งแรงของเหงือกและฟัน

การดูแลช่องปากอย่างสม่ำเสมอจึงเหมือนเป็นการลงทุนเพื่อสุขภาพทั้งปวงตั้งแต่ช่องปากไปจนถึงสมองและช่วยลดความเสี่ยงปัญหาสุขภาพจิตที่อาจตามมาได้อย่างมีประสิทธิภาพครับ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง: กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข / กรมทันตสาธารณสุข / สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อเผยแพร่ความรู้ทั่วไปหากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์หรือทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญครับ