หงุดหงิดเวลาได้ยินคนเคี้ยวข้าว?คุณอาจกำลังมีภาวะMisophoniaหรือโรคเกลียดเสียง!

เคยไหมรู้สึกหงุดหงิดโกรธจัดหรือโมโหทันทีที่ได้ยินเสียงเคี้ยวอาหาร เสียงเคาะปากกา เสียงถอนหายใจหรือเสียงซดน้ำซุป? หากอาการเหล่านี้รุนแรงจนส่งผลต่ออารมณ์และการใช้ชีวิตประจำวันคุณอาจไม่ได้แค่อารมณ์ร้อนแต่กำลังเผชิญกับภาวะทางประสาทที่เรียกว่า Misophonia (โรคเกลียดเสียง) เกิดอะไรขึ้นในสมองของผู้ที่มีภาวะ Misophonia? หลายคนอาจมองว่าผู้ที่มีภาวะนี้แค่คิดมากหรือไม่มีความอดทนแต่งานวิจัยทางประสาทวิทยาชี้ชัดว่าสมองของผู้มีภาวะนี้ทำงานต่างจากคนทั่วไปจริงๆ

• การเชื่อมโยงของสมองผิดปกติเมื่อมีเสียงกระตุ้นเกิดขึ้น สมองส่วนที่ทำหน้าที่ประเมินอารมณ์จะทำงานหนักเกินปกติและส่งสัญญาณตอบสนองอย่างรุนแรงไปยังสมองส่วนที่ควบคุมความสนใจและพฤติกรรมทันที
• สวิตช์อารมณ์ถูกกดโดยอัตโนมัติเมื่อสมองรับรู้เสียงดังกล่าวจะเกิดปฏิกิริยาตอบสนองทางอารมณ์ เช่น ความโกรธ ความรังเกียจหรือความตื่นตระหนกโดยเกิดขึ้นแบบฉับพลันและคงอยู่ยาวนานแม้เจ้าตัวจะรู้ดีว่าเสียงนั้นไม่ได้อันตรายก็ตาม
• ความยืดหยุ่นทางความคิดต่ำกว่าผู้ที่มีภาวะนี้จะมีความยืดหยุ่นทางความคิด (Cognitive Flexibility) ในช่วงเวลานั้นน้อยกว่าคนทั่วไปทำให้เป็นเรื่องยากมากที่จะละสายตาหรือเบี่ยงเบนความสนใจออกจากเสียงกระตุ้นเมื่อมันเกิดขึ้นแล้ว

วิธีจัดการและรับมือเมื่อเกิดอาการเนื่องจาก Misophonia ไม่ใช่โรคจิตเวชโดยตรงแต่เป็นปฏิกิริยาทางประสาทต่อเสียงการรับมือจึงเน้นไปที่การลดการกระตุ้นและการปรับพฤติกรรม

• ใช้อุปกรณ์ช่วยตัดเสียงหากต้องอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีเสียงกระตุ้นบ่อยๆการใส่หูฟังตัดเสียง (Noise-Canceling) หรือเปิดเสียง White Noise (เช่น เสียงฝนตก เสียงคลื่นทะเล) จะช่วยเบี่ยงเบนความสนใจของสมองได้ดี
• แจ้งคนรอบข้างอย่างตรงไปตรงมาอธิบายให้ครอบครัวหรือเพื่อนร่วมงานเข้าใจอย่างสุภาพว่าเสียงบางอย่างส่งผลต่อระบบประสาทของคุณจริงๆเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เข้าใจกันและลดการเกิดเสียงกระตุ้นโดยไม่ตั้งใจ
• ฝึกเทคนิคคลายเครียดฉุกเฉินเมื่อเริ่มรู้สึกโกรธหรือพุ่งพล่านให้ลองใช้วิธีหายใจเข้าลึกๆ (Box Breathing) หรือพาตัวเองออกจากพื้นที่นั้นชั่วคราวเพื่อให้อารมณ์สงบลง
• ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากอาการรุนแรงจนกระทบความสัมพันธ์หรือการทำงานสามารถพบนักจิตวิทยาเพื่อทำ Cognitive Behavioral Therapy (CBT) ซึ่งจะช่วยฝึกการปรับเปลี่ยนการตอบสนองของสมองต่อเสียงกระตุ้นได้

สรุปหากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการนี้โปรดเข้าใจว่ามันไม่ใช่ความผิดปกติทางนิสัยแต่เป็นเรื่องของระบบประสาทการสร้างความเข้าใจและการจัดระเบียบสิ่งแวดล้อมรอบตัวคือหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้ผู้มีภาวะนี้ใช้วิถีชีวิตประจำวันได้อย่างมีความสุขครับ