หมดยุคเดาสุ่ม!วิจัยเผยผลตรวจเลือดอาจบอกความเสี่ยงโรคซึมเศร้าได้แม่นยำกว่าที่เคย

หลายคนอาจเคยชินกับการวินิจฉัยโรคทางจิตเวชผ่านการทำแบบทดสอบหรือการพูดคุยกับจิตแพทย์เพียงอย่างเดียวแต่ล่าสุดวงการวิทยาศาสตร์สุขภาพกำลังก้าวไปอีกขั้น เมื่อมีงานวิจัยชี้ชัดว่าความเศร้าไม่ได้อยู่แค่ในใจแต่ส่งผลกระทบไปถึงระดับสารเคมีในกระแสเลือดซึ่งอาจกลายเป็นกุญแจสำคัญในการคัดกรองผู้ป่วยโรคซึมเศร้าได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำขึ้น

ทำไมเลือดถึงบอกความเศร้าได้?

เมื่อร่างกายเกิดภาวะซึมเศร้าหรือความเครียดเรื้อรังระบบภายในจะไม่ได้เปลี่ยนแปลงแค่สารสื่อประสาทในสมองเท่านั้น แต่ยังส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ไปยังระบบต่างๆ ดังนี้

• ระดับการอักเสบในร่างกาย (Inflammation) ความเครียดสะสมกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งสารที่ก่อให้เกิดการอักเสบออกมาในกระแสเลือดซึ่งงานวิจัยพบว่าผู้ที่มีภาวะซึมเศร้ามักมีค่าตัวบ่งชี้การอักเสบสูงกว่าคนปกติ
• สมดุลฮอร์โมนเปลี่ยนไปความเศร้าส่งผลต่อการทำงานของต่อมหมวกไตและระดับคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งสามารถตรวจพบความผิดปกติได้ผ่านการเจาะเลือด
• การเปลี่ยนแปลงทางชีวโมเลกุลนักวิจัยพบสารบ่งชี้ทางชีวภาพ (Biomarkers) บางชนิดที่มีความเฉพาะเจาะจงกับสภาวะทางอารมณ์ซึ่งสารเหล่านี้เปรียบเสมือนรอยเท้า ที่ความเศร้าทิ้งไว้ในระบบไหลเวียนโลหิต

ข้อดีของการตรวจความเสี่ยงผ่านผลเลือด

1. ลดการใช้ความรู้สึกตัดสินบ่อยครั้งที่ผู้ป่วยอาจไม่กล้าบอกความจริงหรือไม่รู้ตัวว่ากำลังป่วย การมีตัวเลขจากห้องแล็บจะช่วยยืนยันอาการได้เป็นรูปธรรมมากขึ้น
2. ตรวจพบได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นสารเคมีในเลือดอาจเริ่มเปลี่ยนแปลงก่อนที่พฤติกรรมภายนอกจะแสดงออกมาอย่างชัดเจนช่วยให้เข้าสู่กระบวนการรักษาได้ทันท่วงที
3. ติดตามผลการรักษาได้แม่นยำแพทย์สามารถใช้ผลเลือดดูการตอบสนองต่อยาหรือการบำบัดได้ว่าร่างกายมีการฟื้นตัวในระดับเซลล์จริงหรือไม่

คำแนะนำเพิ่มเติมสัญญาณเตือนที่ไม่ควรละเลย

แม้เทคโนโลยีการตรวจเลือดจะก้าวหน้าไปมากแต่การสังเกตตัวเองยังคงเป็นด่านแรกที่สำคัญที่สุดหากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการเหล่านี้เกิน 2 สัปดาห์ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

• รู้สึกเศร้า ดิ่ง หรือว่างเปล่าเกือบตลอดเวลา
• ความสนใจในกิจกรรมที่เคยชอบลดลงอย่างเห็นได้ชัด
• การนอนหรือการกินผิดปกติ (มากไปหรือน้อยไป)
• อ่อนเพลีย ไม่มีเรี่ยวแรง แม้จะไม่ได้ทำงานหนัก

บทสรุปจากมุมมองสุขภาพ

การตรวจเลือดหาความเสี่ยงโรคซึมเศร้าไม่ใช่เรื่องของคนบ้าแต่มันคือการตรวจเช็กความสมดุลของร่างกายเช่นเดียวกับการตรวจเบาหวานหรือไขมันในเลือดหากเรายอมรับว่าจิตใจกับร่างกายคือเรื่องเดียวกันการดูแลสุขภาพจิตก็จะกลายเป็นเรื่องปกติที่ทุกคนเข้าถึงได้โดยไม่ต้องเขินอายครับ