
ในยุคดิจิทัลที่ทุกอย่างหมุนไวและเต็มไปด้วยความคาดหวังไม่แปลกเลยหากหลายคนจะรู้สึกใจเคว้งหรือจมอยู่กับความวิตกกังวลถึงอนาคตที่ยังมาไม่ถึงการฝึกอยู่กับปัจจุบัน (Mindfulness) ไม่ใช่เพียงเรื่องของปรัชญาหรือศาสนาอีกต่อไปแต่ในทางวิทยาศาสตร์สุขภาพและจิตวิทยานี่คือเกราะคุ้มกันชั้นดีที่ช่วยรีเซ็ตระบบประสาทและฟื้นฟูสุขภาวะทางจิตใจได้อย่างมีประสิทธิภาพทำไมการอยู่กับปัจจุบันถึงเปลี่ยนสมองและอารมณ์ได้? เมื่อเราเปิดรับข้อมูลและแรงกดดันจากภายนอกมากเกินไปสมองส่วนที่ควบคุมความกลัวและความวิตกกังวล (Amygdala) จะทำงานหนักเกินจำเป็นการดึงสติกลับมาอยู่กับสิ่งตรงหน้าจะช่วยกระตุ้นสมองส่วนหน้า (Prefrontal Cortex) ซึ่งทำหน้าที่ด้านการคิดวิเคราะห์การตัดสินใจ และการบริหารจัดการอารมณ์ ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นทันทีคือ
- ลดระดับฮอร์โมนความเครียดการโฟกัสกับลมหายใจหรือสัมผัส ณ ปัจจุบันช่วยลดการหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ทำให้หัวใจเต้นช้าลงและกล้ามเนื้อผ่อนคลาย
- ลดอาการสับสนทางอารมณ์เมื่อใจไม่หลุดไปเสียดายอดีตหรือกังวลกับอนาคตสมองจะเกิดพื้นที่ว่าง (Mental Space) สำหรับการแก้ปัญหาอย่างมีสติ
- เสริมความแข็งแกร่งจากภายใน (Resilience) คนที่ฝึกอยู่กับปัจจุบันเป็นประจำจะฟื้นตัวจากภาวะความเครียดและแรงกระทบทางอารมณ์ได้เร็วกว่าปกติ
3 เทคนิคฝึกปักหลักกับปัจจุบันง่ายๆทำได้ทันทีในชีวิตประจำวัน
- เทคนิค 5-4-3-2-1 (Grounding Technique) หากรู้สึกใจลอยหรือเริ่มแพนิกให้ลองใช้ประสาทสัมผัสรับรู้สิ่งรอบตัว
- มองเห็นสิ่งของรอบตัว 5 อย่าง
- สัมผัสผิวสัมผัสของสิ่งที่อยู่ใกล้ตัว 4 อย่าง
- ฟังเสียงที่เกิดขึ้นรอบข้าง 3 เสียง
- ดมกลิ่นกลิ่นที่ได้รับในขณะนั้น 2 กลิ่น
- ลิ้มรสรสชาติในปาก 1 อย่าง
- วิธีนี้จะช่วยดึงคลื่นสมองที่กระเจิดกระเจิงให้กลับมาจับจ้องอยู่ที่ร่างกายทันที
- ฝึกหายใจแบบ 4-7-8 ลดความตื่นตระหนกหายใจเข้าทางจมูกนับ 1–4, กั้นหายใจไว้นับ 1–7, และค่อยๆพ่นลมหายใจออกทางปากยาวๆ นับ 1–8 ทำซ้ำ 3-4 รอบจะช่วยกระตุ้นระบบประสาทพาราซิมพาเทติก (Parasympathetic System) ให้ร่างกายเข้าสู่ภาวะสงบ
- ทำ Micro-Mindfulness ระหว่างวันไม่ต้องนั่งสมาธิเป็นชั่วโมงเพียงแค่อยู่กับกิจกรรมตรงหน้าอย่างเต็มร้อย เช่น สัมผัสความอุ่นของสายน้ำขณะอาบน้ำรับรู้รสชาติและสัมผัสของอาหารในแต่ละคำที่เคี้ยวหรือรับรู้ความรู้สึกของฝ่าเท้าที่กระทบพื้นขณะเดิน
การฝึกอยู่กับปัจจุบันไม่ได้แปลว่าเราต้องละทิ้งเป้าหมายในอนาคตแต่คือการสร้างฐานจิตใจที่มั่นคง เพื่อให้เรามีพลังไปรับมือกับโลกที่วุ่นวายได้อย่างเข้มแข็งวันนี้ลองหาเวลาสั้นๆ เพียง 1-2 นาที หยุดพักทุกอย่างแล้วกลับมาอยู่กับลมหายใจของตัวเองกันนะคะ
Leave a Reply