หรือที่คนไม่มี ‘สามัญสำนึก’ ร่วมกันเพราะมันไม่มีจริงตั้งแต่แรก? งานวิจัยเผย ‘สามัญสำนึก’เป็นเรื่องของมุมมองส่วนตัวมากกว่ามุมมองส่วนรวม

มาร์ก ไวติง (Mark Whiting) และ ดันแคน วัตส์ (Duncan Watts) นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ได้ศึกษาว่าอะไรที่เป็น ‘สามัญสำนึก’ ร่วมกันทั้งในระดับบุคคลไปจนถึงระดับสังคม และเป็นเรื่อง ‘สามัญ’ มากน้อยเพียงใด โดยมีวัตถุประสงค์ในการศึกษาเพื่อจัดการกับความท้าทายในการกำหนด ‘สามัญสำนึก’ ที่มีส่วนในการชี้นำอะไรบางอย่างในสังคมและพวกเขาหวังว่าการศึกษาดังกล่าวจะสามารถใช้เพื่อศึกษาสามัญสำนึกในบริบทต่างๆ เพื่อพิจารณาว่ามีการเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลาหรือไม่อย่างไร โดยให้ผู้เข้าร่วมวิจัยจำนวน 2,046 คน ประเมินข้อความจำนวน 4,000 ข้อความ ว่ามีความเห็นอย่างไร เพื่อทำความเข้าใจระดับของการรับรู้ที่มีร่วมกัน ซึ่งข้อความเหล่านี้ก็มีตั้งแต่ข้อความเชิงความรู้หรือข้อเท็จจริง เช่น ‘สามเหลี่ยมมีสามด้าน’ ข้อความที่มาจากการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ เช่น ‘แบตเตอรี่ไม่ได้ให้พลังงานตลอดไป’ และข้อความเชิงนามธรรม เช่น ‘มนุษย์ทุกคนถูกสร้างขึ้นมาให้เท่าเทียมกัน’ ‘การรับรู้เป็นแหล่งความรู้เพียงแหล่งเดียว สิ่งใดที่ไม่สามารถรับรู้ได้นั้นก็เท่ากับว่ามันไม่มีอยู่จริง’ เป็นต้น ผลปรากฏว่า ข้อความในเชิงความรู้หรือข้อเท็จจริงนั้นจะมีความเห็นร่วมกันหรือมีการใช้สามัญสำนึกมากกว่าข้อความประเภทนามธรรมที่จะมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันไปในหลายๆ บุคคล หรืออาจกล่าวได้ว่า ‘สามัญสำนึก’ ไม่ใช่สิ่งที่สังคมจะมีร่วมกัน
ไวติงระบุว่า “การค้นพบของเราชี้ให้เห็นว่ามีแนวโน้มที่ผู้คนจะใช้สามัญสำนึกในระดับที่สมเหตุสมผลระหว่างคนสองคน แต่ในฐานะสังคมนั้นยังขาดสามัญสำนึกที่แพร่หลายสำหรับทุกคน” และเมื่อพิจารณาไปยังการรับรู้ที่แตกต่างกันก็พบว่า วิธีที่บุคคลมองข้อความต่างๆหรือการรับรู้ทางสังคม (Social Perception) ส่งผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อการรับรู้และมุมมองว่าบางสิ่งเป็น ‘สามัญสำนึก’ หรือไม่ แต่ทั้งนี้ยังพบว่า ปัจจัยในทางประชากรศาสตร์ เช่น อายุ การศึกษา และเพศ ไม่ได้มีบทบาทในการกำหนดการรับรู้ร่วมกันหรือกำหนดการมีสามัญสำนึกแต่อย่างใดหนึ่งในผู้วิจัยสรุปว่า “แม้ว่าองค์ความรู้ที่มีอยู่ซึ่งเป็นเรื่องปกติสามัญสำหรับทุกคนอย่างแท้จริง แต่มันก็เป็นเพียงเศษเสี้ยวของความรู้ที่บุคคลใดบุคคลหนึ่งจะพิจารณาว่านั่นเป็นสามัญสำนึก ซึ่งความรู้เชิงนามธรรมนี้มีความแปลกประหลาดอย่างมาก และอาจมีลักษณะเฉพาะสำหรับพวกเขาเพียงผู้เดียว” ตลอดประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา ความเข้าใจของมนุษย์ในด้านสามัญสำนึกได้พัฒนาอยู่ตลอดเวลา ส่วนหนึ่งเนื่องมาจากความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ ที่พยายามจะเปิดเผยความเป็นจริงภายใต้การรับรู้ที่ฝังลึกของมนุษย์ เช่น ความเชื่อเรื่องโลกแบนที่ขึ้นอยู่กับ ‘สามัญสำนึก’ ที่จะทำหน้าที่เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญสำหรับการกำหนดความสัมพันธ์ทางสังคมและการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ ถึงแม้ ‘สามัญสำนึก’ จะขึ้นชื่อว่าเป็นมุมมองที่บุคคลรับรู้ร่วมกันโดยปริยายแต่เอาเข้าจริงแล้วสามัญสำนึกก็มักจะมีลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล

ขอบคุณข้อมูลดีๆจาก : https://web.facebook.com/brandthink.me