หวานแบบเสี่ยง!งานวิจัยชี้สารแทนน้ำตาลอาจพาสมองเสื่อมเร็วขึ้นโดยเฉพาะคนวัยก่อน 60

หลายคนหันมารับประทานสารให้ความหวานแทนน้ำตาลเพื่อควบคุมน้ำหนักหรือรักษาระดับน้ำตาลในเลือดด้วยความเข้าใจว่าเป็นทางเลือกเพื่อสุขภาพที่ดีกว่าแต่ผลงานวิจัยล่าสุดกลับค้นพบข้อมูลที่ทำให้ต้องคิดใหม่! เมื่อการบริโภคสารแทนน้ำตาลอย่างต่อเนื่องอาจส่งผลต่อประสิทธิภาพของสมองและเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะสมองเสื่อมเกินคาดเกิดอะไรขึ้นกับสมองเมื่อเรากินสารแทนน้ำตาล? ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าสารแทนน้ำตาลบางประเภทไม่ว่าจะเป็นชนิดสังเคราะห์หรือสารสกัดจากธรรมชาติอาจมีผลกระทบต่อกระบวนการทำงานของระบบประสาทการบริโภคเป็นประจำอาจเข้าไปขัดขวางการทำงานของสารสื่อประสาทส่งผลให้เกิดภาวะสมองเสื่อมถอย (Cognitive Decline) ได้เร็วขึ้นที่น่าตกใจคือผลกระทบนี้กลับเด่นชัดมากในกลุ่มคนอายุต่ำกว่า 60 ปี ซึ่งเป็นวัยทำงานที่ควรจะยังมีสมองที่ฉับไวและสมบูรณ์ที่สุด

ทำไมกลุ่มคนอายุน้อยกว่า 60 ปี ถึงเสี่ยงกว่า?

1. ปริมาณการสะสมที่มากกว่าคนวัยทำงานมักบริโภคเครื่องดื่มสูตร Zero, กาแฟใส่สารแทนน้ำตาลหรือขนมคีโต/แคลอรีต่ำเป็นประจำทำให้ร่างกายได้รับสารเหล่านี้สะสมต่อเนื่องเป็นเวลานาน
2. ผลกระทบต่อจุลินทรีย์ในลำไส้ (Gut-Brain Axis) งานวิจัยหลายชิ้นระบุว่าสารแทนน้ำตาลส่งผลเสียต่อจุลินทรีย์ชนิดดีในลำไส้ซึ่งลำไส้และสมองมีการสื่อสารกันตลอดเวลาเมื่อลำไส้เสียสมดุลสมองจึงได้รับผลกระทบตามไปด้วย
3. ภาวะหลอดเลือดในสมองสารแทนน้ำตาลบางชนิดอาจส่งผลต่อการทำงานของหลอดเลือดเพิ่มความเสี่ยงของเซลล์สมองขาดเลือดและฟื้นตัวได้ยากขึ้น

คำแนะนำเพื่อสุขภาพปรับอย่างไรให้อยู่ในจุดที่ปลอดภัย?

“ลดหวานให้ชินลิ้น ดีกว่าพึ่งสารแทนน้ำตาลในระยะยาว”

• ลิมิตปริมาณการกินหากจำเป็นต้องใช้ควรใช้เพียงครึ่งเดียวของปริมาณปกติและไม่ควรกินติดต่อกันเป็นประจำทุกวัน
• ฝึกปรับระดับความหวาน (Tapering: ค่อยๆลดระดับความหวานในอาหารและเครื่องดื่มทีละน้อยเพื่อให้ลิ้นและสมองค่อยๆปรับตัวจนคุ้นชินกับรสธรรมชาติ
• ทางเลือกจากธรรมชาติหากต้องการความหวานลองเปลี่ยนมาใช้ความหวานธรรมชาติที่มาพร้อมกับใยอาหาร เช่น ผลไม้สด (ฝรั่ง, แอปเปิ้ล, เบอร์รี) ซึ่งช่วยชะลอการดูดซึมน้ำตาลได้ดีกว่า
• สังเกตฉลากโภชนาการสังเกตชื่อสารให้ความหวานบนฉลาก (เช่น แอสพาร์แตม, ซูคราโลส, หรือแซคคาริน) เพื่อควบคุมปริมาณรวมในแต่ละวันไม่ให้สูงเกินไป

สรุปส่งท้ายสารแทนน้ำตาลอาจเป็นตัวช่วยที่ดีในการช่วงต่อโดสสำหรับผู้ที่กำลังลดน้ำหนัก หรือผู้ป่วยเบาหวานที่ต้องควบคุมน้ำตาลอย่างเคร่งครัดแต่ไม่ใช่คำตอบระยะยาวสำหรับการมีสุขภาพสมองที่ดีการฝึกทานอาหารรสธรรมชาติและลดความหวานลงให้ได้คือวิธีดูแลสุขภาพกายและสมองที่ยั่งยืนที่สุดครับ