อยากลาออกหรือแค่สิ้นยินดี?เช็กลิสต์ภาวะ Anhedonia เมื่อใจเหนื่อยล้าจนไร้ความสุข

เคยไหมครับ? ตื่นเช้ามาพร้อมความรู้สึกแรกในหัวว่าอยากลาออกทั้งที่หากมองตามความเป็นจริงงานที่ทำอยู่ก็ไม่ได้เลวร้ายสังคมเพื่อนร่วมงานก็ราบรื่นหรือบางคนเพิ่งย้ายงานมาได้ไม่นานแต่ความรู้สึกอยากหนีไปให้พ้นๆกลับยังคงหลอกหลอนอยู่ทุกวันหลายคนเริ่มตั้งคำถามและโทษตัวเองว่หรือเราเป็นคนไม่อดทน? หรือเราเป็นคนขี้เบื่อ? จนนำไปสู่การตัดสินใจเปลี่ยนงานใหม่แต่ทว่าเมื่อย้ายที่ทำงานจริงความรู้สึกว่างเปล่าและไร้พลังกลับยังคงติดตามไปเหมือนเงาตามตัวจนเริ่มไม่แน่ใจว่าตกลงเราเกลียดงานที่ทำหรือเรากำลังเหนื่อยล้ากับชีวิตกันแน่? ทางจิตวิทยานี่อาจไม่ใช่เรื่องของนิสัยแต่คือ Anhedonia หากคุณกำลังรู้สึกว่าอาหารร้านโปรดกลับอร่อยน้อยลงซีรีส์เรื่องโปรดเปิดดูแล้วก็ต้องปิดหรือวันหยุดยาวที่เคยเฝ้ารอไม่ได้ทำให้สดชื่นขึ้นเลยในทางจิตวิทยาและประสาทวิทยาศาสตร์ภาวะนี้ถูกเรียกว่า Anhedonia (ภาวะสิ้นยินดี) คือภาวะที่สมองลดความสามารถในการรับรู้ความรู้สึกสุข สนุกสนาน หรือความเพลิดเพลินจากสิ่งต่างๆในชีวิตประจำวันซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก

1. Social Anhedonia ความรู้สึกไม่อยากปฏิสัมพันธ์หรือไม่ได้รับความสุขจากการเจอผู้คนและสังคม
2. Physical Anhedonia การไม่สามารถสัมผัสถึงความสุขจากการรับรู้ทางกายภาพ เช่น อาหารการออกกำลังกายหรือการพักผ่อน

ภาวะนี้เกิดจากการทำงานที่ผิดปกติของระบบสารเคมีในสมองโดยเฉพาะโดพามาน (Dopamine) ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับแรงจูงใจและความพึงพอใจเมื่อร่างกายสะสมความเครียดเรื้อรัง (Chronic Stress) หรือเผชิญกับความเหนื่อยล้าทางอารมณ์มาเป็นเวลานานสมองจะเข้าสู่โหมดประหยัดพลังงานจนทำให้เรากลายเป็นคนที่ชาชินและไร้ความรู้สึกต่อสิ่งรอบตัว

สังเกตสัญญาณเตือนคุณแค่เบื่องานหรือกำลังเผชิญ Anhedonia?

• ความรู้สึกต่อสิ่งรอบตัวคนเบื่องานทั่วไปจะรู้สึกแย่เฉพาะเวลาทำงานแต่ยังคงสนุกกับงานอดิเรกในวันหยุดได้ในขณะที่คนมีภาวะ Anhedonia จะรู้สึกเฉยชาและว่างเปล่า กับทุกสิ่งในชีวิต
• ความรู้สึกต่อตนเองมักมีความรู้สึกผิดมองว่าตัวเองเหยาะแหยะหรือล้มเหลวทั้งที่จริงแล้วเป็นผลมาจากเคมีสมองและจิตใจที่ล้าสะสม
• พลังงานชีวิตรู้สึกเหน็ดเหนื่อยตลอดเวลาแม้จะนอนหลับพักผ่อนเพียงพอแล้วก็ตาม

แนวทางการดูแลและฟื้นฟูจิตใจเบื้องต้นการลาออกจากงานอาจช่วยเปลี่ยนสภาพแวดล้อมภายนอกได้แต่หากภาวะความเหนื่อยล้าภายในยังไม่ได้รับการเยียวยาความว่างเปล่าก็จะเดินทางตามเราไปทุกที่ก่อนที่คุณจะตัดสินใจยื่นใบลาออกลองเริ่มต้นดูแลจิตใจด้วยขั้นตอนเหล่านี้

1. หยุดโทษตัวเองยอมรับว่าความรู้สึกนี้เป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายและสมองไม่ใช่เรื่องของความขี้เกียจหรือความไม่อดทน
2. เช็กระดับความเครียดและปรับ Routine ให้เวลาตัวเองพักผ่อนอย่างแท้จริงลดการเสพข่าวสารหรือโซเชียลมีเดีย (Digital Detox) และพยายามสัมผัสธรรมชาติหรือออกกำลังกายเบาๆเพื่อกระตุ้นการหลั่งสารเอนดอร์ฟิน
3. ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากความรู้สึกสิ้นยินดีนี้ดำเนินติดต่อกันนานกว่า 2 สัปดาห์ และเริ่มกระทบกับการใช้ชีวิตประจำวันการพบจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาเพื่อขอคำแนะนำจะช่วยปรับสมดุลของจิตใจได้อย่างตรงจุด

ก่อนจะรีบส่งใบสมัครงานใบใหม่ลองหยุดพักและตั้งคำถามกับตัวเองสักนิดนะครับว่าสิ่งที่เรากำลังต้องการจริงๆในตอนนี้คืองานใหม่หรือเรากำลังต้องการการพักผ่อนและการเยียวยาจิตใจมากกว่ากันเช้านี้ มีใครกำลังติดอยู่ในลูปความรู้สึกอยากลาออกทั้งที่ไม่ได้เกลียดงานกันอยู่บ้างไหมครับ? มาร่วมพูดคุยและแบ่งปันความรู้สึกกันได้ในคอมเมนต์นะครับเพจของเราพร้อมเป็นพื้นที่ปลอดภัยและรับฟังทุกคนเสมอครับ