อยากให้ตาดีใช้ไปนานๆออกกำลังกายค่ะรู้ไหม?ดวงตาคืออวัยวะที่ได้ประโยชน์สูงสุดจากการออกกำลังกาย

เมื่อพูดถึงการออกกำลังกายหลายคนมักนึกถึงประโยชน์ต่อหัวใจปอดหรือกล้ามเนื้อเป็นหลัก แต่มีอวัยวะหนึ่งที่ได้รับผลดีอย่างมหาศาลจนคาดไม่ถึงนั่นคือดวงตาค่ะเพราะดวงตาเป็นเหมือนหน้าต่างที่สะท้อนสุขภาพโดยรวมและยังเป็นอวัยวะที่เสี่ยงต่อโรคเรื้อรังหลายชนิดที่เกิดจากวิถีชีวิตและสุขภาพหลอดเลือดการออกกำลังกายจึงกลายเป็นเกราะป้องกันสำคัญที่ช่วยถนอมสายตาให้คมชัดและใช้งานได้นานยิ่งขึ้นโรคที่คุกคามดวงตาอันตรายที่มากกว่าที่คิดดวงตาเป็นเหมือนสนามทดสอบสุขภาพที่แท้จริงเพราะโรคยอดฮิตอย่างเบาหวาน ความดันโลหิตสูงหรือภาวะดื้ออินซูลินล้วนส่งผลกระทบโดยตรงต่อการทำงานของดวงตา ได้แก่

• ตาแห้งเรื้อรังเกิดขึ้นมากในยุคที่ต้องจ้องหน้าจอเป็นเวลานานรวมถึงการไหลเวียนเลือดไม่ดีทำให้การสร้างน้ำตาลดลงผิวตาแห้งระคายเคืองง่าย
• ต้อหินเกิดจากการระบายน้ำภายในลูกตาทำงานผิดปกติจนความดันลูกตาสูงขึ้นกดทับเส้นประสาทตาหากรุนแรงอาจทำให้ปวดตาและสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวร
• ต้อกระจกสาเหตุหลักมาจากระดับน้ำตาลในเลือดสูงเรื้อรังทำให้เกิดสารซอร์บิทอลดึงน้ำเข้ามาในเลนส์ตาจนโปรตีนในเลนส์ตกตะกอนกลายเป็นฝ้าทำให้ตามัวลง
• จอประสาทตาเสื่อม-แตกน้ำตาลสูงและความดันสูงทำลายเซลล์และหลอดเลือดฝอยที่เลี้ยงจอประสาทตาทำให้หลอดเลือดรั่วแตกหรือเกิดภาวะขาดเลือดส่งผลให้การมองเห็นลดลงอย่างรวดเร็วหรือตาบอดเฉียบพลัน
• ความเสี่ยงจากโรคหลอดเลือดสมองหลอดเลือดที่เลี้ยงจอประสาทตาเชื่อมต่อโดยตรงกับหลอดเลือดฐานสมอง ดังนั้น หากเกิดการอุดตันหรือแตกที่สมองดวงตาก็จะได้รับผลกระทบทันที

การออกกำลังกายช่วยดวงตาได้อย่างไร? การขยับร่างกายไม่เพียงแค่ทำให้แข็งแรงแต่ยังเป็นยารักษาและป้องกันโรคตาได้ดีเยี่ยมโดยทำงานผ่านกลไกสำคัญดังนี้ฟื้นฟูผิวตาลดอาการตาแห้งและอักเสบการออกกำลังกายช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดทั่วร่างกายรวมถึงบริเวณดวงตาทำให้ต่อมน้ำตาได้รับสารอาหารเพียงพอสร้างน้ำตาได้ดีขึ้นผิวตาจึงชุ่มชื้นและเคลือบผิวได้สมบูรณ์นอกจากนี้กล้ามเนื้อที่ทำงานจะหลั่งสารที่ช่วยลดการอักเสบในระยะสั้น และกระตุ้นเม็ดเลือดขาวสายป้องกันการอักเสบในระยะยาวพร้อมทั้งกระตุ้นระบบประสาทพาราซิมพาเทติกซึ่งช่วยผ่อนคลายและส่งเสริมการสร้างน้ำตาเปรียบเสมือนการเติมน้ำหล่อเลี้ยงเลนส์ตาให้พร้อมใช้งานเสมอลดความดันลูกตาป้องกันต้อหินเมื่อคุณออกกำลังกาย ร่างกายจะสร้างก๊าซไนตริกออกไซด์ (NO) ซึ่งช่วยขยายหลอดเลือดและเปิดทางระบายน้ำภายในลูกตาให้กว้างขึ้น ส่งผลให้ความดันภายในลูกตาลดลงทั้งระยะสั้นและยาวนานเส้นประสาทตาจึงไม่ถูกกดทับ ลดความเสี่ยงการเป็นต้อหินได้อย่างมีประสิทธิภาพเหมือนช่วยผ่อนแรงให้เส้นประสาทตาไม่ต้องรับแรงกดจนเกินไปควบคุมน้ำตาลชะลอความเสื่อมของเลนส์และจอประสาทตาการเคลื่อนไหวร่างกายกระตุ้นให้เกิดโปรตีนขนส่งน้ำตาล (GLUT4) และเอนไซม์สำคัญ (AMPK) ช่วยให้กล้ามเนื้อ ตับ และเซลล์ต่างๆ ดึงน้ำตาลไปใช้งานได้ดีขึ้น แก้ภาวะดื้ออินซูลิน และลดไขมันสะสมภายในร่างกายเมื่อน้ำตาลกลับมาสู่ระดับปกติ เลนส์ตาจะปลอดภัยจากสารพิษและอนุมูลอิสระส่วนหลอดเลือดฝอยที่จอประสาทตาก็ยังคงแข็งแรงไม่เสื่อมสภาพเร็วกว่าวัย

ปกป้องหลอดเลือดป้องกันจอประสาทตาแตก

หลายคนเข้าใจผิดว่าออกกำลังกายจะทำให้ความดันสูงขึ้นแต่ความจริงคือการไหลเวียนเลือดที่ดีจะช่วยขยายหลอดเลือดลดแรงต้านทำให้ความดันลดลงและหลอดเลือดยืดหยุ่นดีขึ้นเพียงแค่หลีกเลี่ยงการกลั้นหายใจขณะออกกำลังกายแบบใช้แรงคุณก็จะช่วยลดความเสี่ยงหลอดเลือดแตกที่จอประสาทตาได้เป็นอย่างดีลดความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองส่งผลดีถึงดวงตาก๊าซไนตริกออกไซด์ที่เกิดจากการออกกำลังกายช่วยปกป้องผนังหลอดเลือดลดการสะสมคราบไขมันและปรับสมดุลไขมันในเลือด (เพิ่มไขมันดี ลดไขมันเลว) สมองจึงปลอดภัยและเนื่องจากดวงตาได้รับเลือดจากแหล่งเดียวกันดวงตาของคุณจึงแข็งแรงตามไปด้วย

ข้อควรรู้เพิ่มเติม

ดวงตาคืออวัยวะที่ใช้พลังงานสูงมากจอประสาทตาทำงานหนักตลอดเวลาการออกกำลังกายช่วยส่งเสบียงและออกซิเจนไปเลี้ยงเซลล์ประสาทตาได้อย่างสม่ำเสมอทำให้เนื้อเยื่อต่างๆทำงานได้เต็มประสิทธิภาพและชะลอความเสื่อมตามวัยได้อย่างชัดเจน

คำแนะนำเพื่อสายตาที่ดีในระยะยาว

• ออกกำลังกายสม่ำเสมออย่างน้อย 3-5 ครั้งต่อสัปดาห์ ครั้งละ 30 นาทีทั้งแบบแอโรบิก เดินเร็ว ว่ายน้ำ หรือปั่นจักรยาน
• ผสมผสานการออกกำลังกายแบบเสริมแรงแต่ระวังไม่กลั้นหายใจ
• ควบคุมอาหารลดน้ำตาลไขมันอิ่มตัวเพื่อลดภาระต่อหลอดเลือดและระดับน้ำตาล
• พักสายตาเป็นระยะหากต้องใช้สายตาจ้องหน้าจอนานๆ

การออกกำลังกายจึงไม่ใช่แค่เรื่องของกล้ามเนื้อหรือหัวใจแต่คือการลงทุนเพื่อสายตาที่ดี คมชัด และอยู่คู่กับเราไปได้นานที่สุดค่ะ