อย่ารอให้เข่าเสื่อม! สัญญาณเตือนข้อเข่าเริ่มอ่อนแรงพร้อมวิธีดูแลก่อนสายเกินไป

หลายคนมักเข้าใจผิดว่า “โรคข้อเข่าเสื่อม” เป็นปัญหาของผู้สูงอายุเท่านั้นแต่ความจริงแล้ว ภาวะนี้สามารถเกิดขึ้นได้ตั้งแต่อายุ 30 ปีขึ้นไปโดยเฉพาะในกลุ่มที่ต้องใช้เข่ามาก เช่น คนที่ออกกำลังกายหนักผู้ที่มีน้ำหนักตัวเกินหรือแม้แต่นั่งพับเพียบและนั่งยองบ่อยๆหากละเลยสัญญาณเตือนตั้งแต่ระยะเริ่มต้นอาจทำให้ข้อเข่าเสื่อมเร็วกว่าที่คิดได้

สัญญาณเตือนเข่าเริ่มเสื่อมที่ไม่ควรมองข้าม

1. ปวดเข่าเวลาใช้งาน รู้สึกเจ็บหรือปวดเมื่อเดิน ขึ้น–ลงบันได หรือนั่งพับเพียบหากพักแล้วอาการดีขึ้น นั่นอาจเป็นสัญญาณเริ่มต้นของภาวะข้อเข่าเสื่อม

2. ได้ยินเสียง “กรอบแกรบ” ในข้อเข่าเสียงเสียดสีที่เกิดจากผิวกระดูกอ่อนเริ่มสึกหรอ ทำให้เคลื่อนไหวแล้วรู้สึกติดขัด

3. เข่าฝืดและขยับลำบากโดยเฉพาะช่วงเช้าหลังตื่นนอนหรือหลังนั่งอยู่ท่าเดิมนานๆจะรู้สึกว่าขาเหยียดหรือ งอได้ไม่สุด

4. กล้ามเนื้อรอบเข่าอ่อนแรงรู้สึกขาหนักเดินไม่มั่นคงหรือขึ้นบันไดแล้วไม่มีแรงเป็นสัญญาณว่าโครงสร้างรอบข้อเข่ากำลังอ่อนลง

คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญชะลอเข่าเสื่อมได้ หากเริ่มต้นวันนี้

1. ควบคุมน้ำหนักลดภาระที่ข้อเข่าต้องรับ เพราะทุกน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมที่ลดลงจะช่วยลดแรงกดบนข้อเข่าลงถึง 4 กิโลกรัม
2. ออกกำลังกายสม่ำเสมอโดยเฉพาะการเสริมความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบเข่า เช่น ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน หรือเดินในน้ำ
3. หลีกเลี่ยงท่าที่กดข้อเข่า เช่น นั่งพับเพียบนั่งยองๆหรือนั่งกับพื้นนานๆ
4. เลือกรองเท้าที่มีพื้นนุ่มและรับแรงกระแทกได้ดีเพื่อช่วยลดแรงกดต่อข้อเข่าในระยะยาว
5. หมั่นตรวจสุขภาพข้อเข่าเป็นประจำหากเริ่มมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูหรือแพทย์ออร์โธปิดิกส์ทันที

“ข้อเข่าเสื่อม” ไม่ได้เกิดขึ้นในวันเดียวแต่เป็นผลสะสมจากพฤติกรรมและแรงกดที่เกิดขึ้นทุกวันการสังเกตสัญญาณเตือนตั้งแต่เนิ่นๆ และปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตให้เหมาะสมจะช่วยยืดอายุข้อเข่าให้อยู่กับเราไปได้อีกยาวนาน

ข้อมูลอ้างอิง:

• สมาคมรูมาติสซั่มแห่งประเทศไทย
• กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข