อย่าหลงกลคำว่าแก่แล้วความดันสูงเป็นเรื่องธรรมดาเผยงานวิจัยชี้ชัดปรับไลฟ์สไตล์ชะลอหลอดเลือดแก่ได้

เมื่ออายุเริ่มก้าวเข้าสู่วัย 40+ หรือตรวจพบว่าความดันโลหิตเริ่มสูงขึ้นหลายคนมักปลอบใจตัวเองว่าเป็นเรื่องปกติตามวัยที่หลอดเลือดต้องเสื่อมสภาพไปตามกาลเวลาแล้วเลือกที่จะรอพึ่งยาเพียงอย่างเดียวทว่าในทางการแพทย์แล้ว แม้อายุที่มากขึ้นจะทำให้หลอดเลือดมีความยืดหยุ่นลดลงจริงแต่คำถามสำคัญที่คนรักสุขภาพต้องคิดใหม่คือหลอดเลือดของเรากำลังเสื่อมตามอายุขัยหรือถูกเร่งให้แก่ก่อนวัยด้วยพฤติกรรมการใช้ชีวิตในแต่ละวันกันแน่?

ถอดรหัสทำไมอายุเยอะความดันยิ่งพุ่ง? ตามกลไกธรรมชาติหลอดเลือดที่แข็งแรงจะมีลักษณะยืดหยุ่นคล้ายสายยางนิ่มๆที่ยืดหดได้ดีทำให้น้ำเลือดไหลผ่านสะดวกหัวใจจึงไม่ต้องออกแรงบีบตัวมากแต่เมื่อใดก็ตามที่หลอดเลือดเริ่มแข็งตึงหรือเกิดการอักเสบเรื้อรังสะสมเลือดจะไหลผ่านได้ยากขึ้นส่งผลให้หัวใจต้องทำงานหนักขึ้นโดยการบีบตัวแรงขึ้นเพื่อดันเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆจนกลายเป็นโรคความดันโลหิตสูงซึ่งปัจจัยเร่งที่ทำให้หลอดเลือดเสื่อมสภาพเร็วกว่าอายุมักมาจากพฤติกรรมคุ้นชิน เช่น การทานเค็มจัดทานผักน้อย ขาดการออกกำลังกายภาวะน้ำหนักเกินพักผ่อนไม่เพียงพอความเครียดสะสมไปจนถึงการดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่

งานวิจัยระดับโลกชี้ชัดความดันสูงไม่ใช่ชะตากรรมของวัยชรา มีงานวิจัยเชิงมานุษยวิทยาและสาธารณสุขที่ศึกษาประชากรในหลายพื้นที่ทั่วโลกพบข้อเท็จจริงที่น่าทึ่งว่ากลุ่มประชากรที่มีวิถีชีวิตใกล้ชิดธรรมชาติเน้นทานอาหารจากพืชได้รับโซเดียมน้อยแต่ได้รับโพแทสเซียมสูงกลับมีระดับความดันโลหิตที่ต่ำมากและที่สำคัญคือค่าความดันของพวกเขาแทบไม่เพิ่มขึ้นตามอายุเหมือนคนเมืองหลวงตัวอย่างที่ชัดเจนคือชนเผ่า Yanomami ในทวีปอเมริกาใต้ซึ่งใช้ชีวิตแบบดั้งเดิมและทานอาหารธรรมชาติจากการตรวจปัสสาวะพบว่าพวกเขามีระดับโซเดียมต่ำมากส่งผลให้มีค่าความดันโลหิตเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 95/61 mmHg เท่านั้นและแทบไม่พบผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงเลยข้อมูลนี้สะท้อนให้เห็นว่าภาวะความดันสูงตามวัยอาจไม่ใช่เรื่องของพันธุกรรมหรืออายุเสมอไปแต่สัมพันธ์โดยตรงกับอาหารการกินและสิ่งแวดล้อมสมดุลที่หายไปเมื่อ ‘โซเดียม’ ล้น แต่ ‘โพแทสเซียม’ ขาด

• ภัยเงียบจากโซเดียมแฝงโซเดียมไม่ได้อยู่แค่ในเกลือเม็ดหรือน้ำปลาที่เราเติมแต่แฝงตัวอยู่ในอาหารแปรรูปอาหารสำเร็จรูปขนมขบเคี้ยวบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปรวมไปถึงน้ำซุปและน้ำจิ้มเข้มข้นเมื่อร่างกายได้รับโซเดียมมากเกินไป มันจะทำการกักเก็บน้ำไว้ในกระแสเลือดปริมาณเลือดที่เพิ่มขึ้นทำให้หัวใจและหลอดเลือดต้องรับแรงดันมหาศาลอยู่ตลอดเวลา
• ขาดโพแทสเซียมตัวช่วยคลายหลอดเลือดโพแทสเซียมคือแร่ธาตุสำคัญที่ทำหน้าที่เป็นคู่หูคอยถ่วงดุลกับโซเดียมช่วยให้ร่างกายขับโซเดียมส่วนเกินออกทางปัสสาวะและช่วยให้ผนังหลอดเลือดผ่อนคลายซึ่งพบมากในอาหารธรรมชาติ เช่น ผักใบเขียว ถั่ว กล้วย อะโวคาโด มะเขือเทศและเห็ดแต่พฤติกรรมของคนยุคนี้กลับทานผักผลไม้น้อยลงและทานอาหารแปรรูปมากขึ้นทำให้สมดุลนี้เสียไปหลอดเลือดจึงแข็งตัวและเสื่อมสภาพเร็วขึ้น

5 แนวทางปฏิวัติไลฟ์สไตล์ชะลอวัยให้หลอดเลือดโรคความดันโลหิตสูงได้ชื่อว่าเป็น เพชฌฆาตเงียบเพราะมักไม่มีอาการเตือนล่วงหน้ารู้ตัวอีกทีอวัยวะสำคัญอย่างหัวใจสมองและไตก็แบกรับภาระหนักจนเสียหายไปแล้วดังนั้นอย่ารอให้ป่วยก่อนแล้วค่อยรักษาคุณสามารถเริ่มดูแลหลอดเลือดได้ตั้งแต่วันนี้

1. ปรับสูตรอาหารลดการซดน้ำซุปหลีกเลี่ยงอาหารแปรรูปจานด่วนแล้วเปลี่ยนมาเพิ่มสัดส่วนของผักผลไม้สดและถั่วต่างๆในมื้ออาหารเพื่อเพิ่มโพแทสเซียม
2. ขยับกายวันละนิดเพิ่มการเดินหรือเคลื่อนไหวร่างกายให้มากขึ้นในแต่ละวันเพื่อกระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิตและช่วยควบคุมน้ำหนักตัวโดยเฉพาะการลดไขมันสะสมรอบเอว
3. ใส่ใจการนอนและอารมณ์บริหารความเครียดอย่างเหมาะสมและจัดเวลานอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอเพื่อให้ร่างกายได้ซ่อมแซมและฟื้นฟูระบบหลอดเลือด
4. คัดกรองสม่ำเสมอตรวจเช็กและจดบันทึกค่าความดันโลหิตของตัวเองเป็นระยะเพื่อให้รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของร่างกาย
5. ปรึกษาแพทย์แต่เนิ่นๆหากพบว่าตัวเลขความดันเริ่มไต่ระดับสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องควรเข้าพบแพทย์เพื่อวางแผนการดูแลและรักษาที่ถูกต้อง

การควบคุมความดันโลหิตไม่ใช่เพียงแค่การทำให้อุปกรณ์วัดแสดงตัวเลขที่ลดลงแต่คือการปกป้องหลอดเลือดจากการเสื่อมสภาพเพื่อรักษาคุณภาพชีวิตในระยะยาวให้อ่อนเยาว์กว่าอายุจริงของคุณ