เช็กให้ดี! สัญญาณเตือน สมองเสื่อมระยะแรกที่ไม่ควรมองข้าม

ในชีวิตประจำวันที่เร่งรีบและเต็มไปด้วยความกดดันหลายคนอาจเผลอคิดว่า “ลืม” หรือ “สับสน” เป็นเรื่องธรรมดาแต่ความจริงแล้ว อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนที่บ่งบอกถึงภาวะสมองเสื่อมในระยะแรก ที่หากเรารู้เร็วและใส่ใจจะช่วยให้สามารถดูแลและรักษาได้ทันท่วงที

ภาวะสมองเสื่อมคืออะไร?

ภาวะสมองเสื่อม (Dementia) คือภาวะที่ส่งผลให้ความสามารถในการคิดวิเคราะห์และความจำลดลงอย่างต่อเนื่อง จนส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันและความสัมพันธ์ทางสังคม ส่วนใหญ่จะเกิดในผู้สูงอายุ แต่บางครั้งก็พบในวัยที่ยังไม่สูงมาก สาเหตุหลักได้แก่

โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s Disease): เซลล์สมองเสื่อมสภาพ ทำให้สมองหดตัวและการเชื่อมต่อของเซลล์ประสาทลดลง
โรคหลอดเลือดสมอง: ความเสียหายของสมองจากการขาดเลือดหรือหลอดเลือดแตก ก็สามารถทำให้สมองเสื่อมได้เช่นกัน

สัญญาณเตือนสมองเสื่อมระยะแรกที่ควรสังเกต

สัญญาณเหล่านี้อาจไม่ชัดเจนหรือเกิดขึ้นบ่อยครั้งในช่วงแรก แต่ถ้าสังเกตเห็นตัวเองหรือคนใกล้ตัว ควรเริ่มให้ความสนใจทันที

1. ความจำระยะสั้นเริ่มเสื่อม

ลืมเหตุการณ์หรือชื่อคนที่เพิ่งพบเจอ
ลืมนัดหมายสำคัญ หรือสิ่งที่ต้องทำ
พูดหรือถามซ้ำในเวลาสั้นๆ
วางของผิดที่แล้วหาไม่เจอ

2. การคิดและตัดสินใจแย่ลง

คำนวณเลขง่ายๆไม่ได้ หรือผิดพลาดบ่อย
ตัดสินใจเรื่องง่ายๆผิดพลาด เช่น การซื้อของ
ไม่สามารถวางแผนล่วงหน้าได้

3. ปัญหาเรื่องภาษา

ใช้คำผิด หรือพูดติดขัด
นึกคำพูดไม่ออก ต้องหยุดคิดนานก่อนพูด

4. สับสนเรื่องเวลาสถานที่และทิศทาง

จำวันหรือเวลาปัจจุบันไม่ได้
สับสนเวลากลางวันกับกลางคืน
หลงทางแม้ในที่ที่คุ้นเคย

5. ทำกิจวัตรประจำวันผิดพลาด

ใช้กุญแจเปิดประตูไม่ได้
ลืมใส่เครื่องปรุงตอนทำอาหาร
ลืมลำดับขั้นตอนการทำกิจกรรมต่างๆ

6. ขาดความคิดริเริ่มและแรงจูงใจ

เฉื่อยชา ไม่อยากทำอะไร
หลีกเลี่ยงการพูดคุย หรือกิจกรรมสังคม
หมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ

7. อารมณ์และพฤติกรรมแปรปรวน

โกรธง่าย หงุดหงิดบ่อย
รู้สึกเศร้าหรือซึมเศร้า
กังวลหรือวิตกกังวลเกินเหตุ

8. การเปลี่ยนแปลงในพฤติกรรมประจำวัน

เก็บตัว ไม่สนใจสังคม
ละเลยการดูแลสุขภาพและความสะอาด
แต่งกายผิดกาลเทศะหรือไม่เหมาะสม

วิธีดูแลและป้องกันสมองเสื่อมตั้งแต่เนิ่นๆ

แม้ภาวะสมองเสื่อมจะยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาดแต่การดูแลและปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันช่วยชะลอความเสื่อมและเพิ่มคุณภาพชีวิตได้

ออกกำลังกายสมอง: อ่านหนังสือ เล่นเกมฝึกสมองเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ
ดูแลสุขภาพร่างกาย: กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอและนอนหลับพักผ่อนเพียงพอ
รักษาความสัมพันธ์ทางสังคม: พบปะเพื่อนฝูงเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่มเพื่อกระตุ้นสมอง
ตรวจสุขภาพเป็นประจำ: พบแพทย์หากสังเกตเห็นสัญญาณเตือนเพื่อรับคำแนะนำและวางแผนการรักษาได้ทันเวลา

อย่ามองข้ามอาการเล็กๆที่ดูเหมือนไม่สำคัญ เพราะอาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือน “สมองเสื่อมระยะแรก” ซึ่งถ้าเราใส่ใจและเฝ้าสังเกตตนเองรวมถึงคนที่เรารักโดยเฉพาะผู้สูงอายุ จะช่วยให้เราสามารถดูแลสุขภาพสมองได้ดีขึ้น และพร้อมรับมือกับภาวะนี้ได้อย่างมีประสิทธิภาพค่ะ