หลายคนเมื่อตรวจสุขภาพแล้วเจอผลคอเลสเตอรอลชนิดไม่ดี (LDL) สูงบางคนอาจตกใจจนเกินไปในขณะที่อีกหลายคนกลับมองข้ามเพราะยังไม่มีอาการแสดงออกมาใดๆแต่ความจริงคือระดับ LDL เป็นตัวเลขที่ไม่ควรละเลยเลยค่ะเพราะค่าที่สูงต่อเนื่องจะค่อยๆสะสมเป็นคราบไขมันเกาะผนังหลอดเลือดอย่างเงียบๆกว่าที่เราจะรู้ตัวอาจส่งผลให้หลอดเลือดตีบตันและเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดได้สิ่งสำคัญที่ต้องรู้: LDL เท่ากันแต่ความเสี่ยงไม่เท่ากันการประเมินระดับ LDL ไม่ได้ดูแค่ว่าสูงหรือไม่สูงแต่ต้องดูด้วยว่าเป็นใครมีโรคประจำตัวหรือปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วมด้วยหรือไม่ เพราะค่า LDL 130 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร (mg/dL) ของคนทั่วไปกับคนที่เป็นเบาหวานความดันโลหิตสูงมีไขมันพอกตับมีหินปูนในหลอดเลือดหรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจมีความหมายและความเสี่ยงที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงค่ะ แบ่งระดับ LDL ออกเป็นโซน เพื่อเข้าใจง่ายขึ้น
| ระดับ LDL (mg/dL) | โซน | ความหมายและคำแนะนำเบื้องต้น |
|---|---|---|
| ต่ำกว่า 100 | โซนดีเยี่ยม | เป็นเป้าหมายที่ดีสำหรับคนทั่วไปควรรักษาระดับนี้ไว้ด้วยการดูแลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอข้อควรรู้สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูงมาก เช่น เคยเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ เบาหวาน หรือมีปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง แพทย์อาจกำหนดเป้าหมายให้ต่ำกว่านี้ตาม ความเหมาะสมค่ะ |
| 100 – 129 | โซนเฝ้าระวัง | จัดว่าใกล้เคียงปกติแต่เริ่มสูงกว่าเกณฑ์ในบางกลุ่มคน – ถ้าสุขภาพโดยรวมดีอาจเริ่มปรับพฤติกรรมก่อน เช่น ทานอาหารดีขึ้น ออกกำลังกาย ลดไขมันหน้าท้อง – ถ้ามีโรคหรือปัจจัยเสี่ยงร่วมด้วยไม่ควรรอช้าควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินเพิ่มเติม |
| 130 – 159 | โซนเตือนภัย | เริ่มเข้าสู่ระดับที่ต้องใส่ใจมากขึ้นแม้ยังไม่มีอาการใดๆก็ตามไม่ใช่แค่งดของมันอย่างเดียวแต่ต้องดูแลครบทั้งอาหารน้ำหนักรอบเอว ระดับน้ำตาลการนอนหลับความเครียดและการออกกำลังกายควบคู่กันไป |
| 160 – 189 | โซนสูงเสี่ยง | ถือว่าระดับสูงแล้วโดยเฉพาะถ้าพบค่าสูงต่อเนื่อง หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วมด้วย เช่น สูบบุหรี่ คอเลสเตอรอลชนิดดี (HDL) ต่ำ ไตรกลีเซอไรด์สูงหรือมีคนในครอบครัวเป็นโรคหัวใจตั้งแต่อายุน้อยควรเข้าพบแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดอย่างละเอียด |
| 190 ขึ้นไป | โซนอันตรายมาก | ระดับนี้ไม่ควรรอดูอาการเลยค่ะเพราะอาจเกี่ยวข้องกับภาวะไขมันในเลือดสูงจากพันธุกรรมหรือทำให้เกิดความเสียหายต่อหลอดเลือดตั้งแต่อายุน้อยได้ควรรีบพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุและวางแผนรักษาทันที |
อยากประเมินความเสี่ยงครบถ้วนต้องดูอะไรเพิ่มอีกบ้าง?
การดูแค่ระดับ LDL เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอแพทย์มักจะประเมินร่วมกับตัวชี้วัดอื่นๆ เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น ได้แก่
- ApoB บ่งบอกจำนวนอนุภาคไขมันที่ทำให้หลอดเลือดอุดตันได้ดีกว่าการดูแค่ค่า LDL ในบางกรณี
- Lp(a) ปัจจัยเสี่ยงทางพันธุกรรมที่หลายคนไม่เคยตรวจแต่สามารถเพิ่มโอกาสเป็นโรคหัวใจและหลอดเลือดได้
- ไตรกลีเซอไรด์ และ HDL สะท้อนประสิทธิภาพการเผาผลาญไขมันภาวะดื้ออินซูลิน และภาวะอ้วนลงพุง
- คะแนนหินปูนหลอดเลือดหัวใจ (CAC score) ช่วยเช็คความมีหินปูนเกาะในหลอดเลือดหัวใจเหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการประเมินความเสี่ยงอย่างละเอียด
LDL สูงเริ่มปรับเปลี่ยนดูแลตัวเองได้อย่างไรบ้าง?
นอกจากการรักษาตามคำแนะนำแพทย์แล้วการปรับพฤติกรรมช่วยลดระดับ LDL และลดความเสี่ยงได้ดีมาก ดังนี้ ลดอาหารที่มีไขมันทรานส์ ของทอด ขนมเบเกอรี่ ครีมเทียมและอาหารแปรรูปต่างๆเพิ่มการทานผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี ถั่วต่างๆและอาหารที่มีกากใยสูง เลือกทานโปรตีนคุณภาพดี เช่น ปลาทะเล ไข่ เต้าหู้ และเนื้อสัตว์ไม่ติดมันออกกำลังกายสม่ำเสมอทั้งการเดินว่ายน้ำปั่นจักรยานและการเล่นกายเพื่อสร้างกล้ามเนื้อควบคุมน้ำหนัก ลดไขมันบริเวณหน้าท้องและเฝ้าดูระดับน้ำตาลในเลือดนอนหลับให้เพียงพอและหาวิธี ผ่อนคลายความเครียดเพราะส่งผลต่อระบบเผาผลาญไขมันโดยตรง
สรุปสิ่งที่ควรจำ
ระดับ LDL สูงไม่ใช่เรื่องที่ต้องตื่นตระหนกแต่ก็ไม่ควรปล่อยผ่านเลยค่ะเพราะมันไม่ได้ทำให้เจ็บปวดทันทีแต่ทำร้ายหลอดเลือดแบบค่อยเป็นค่อยไปอย่างเงียบๆหากตรวจพบว่าค่า LDL สูงโดยเฉพาะตั้งแต่ 130 mg/dL ขึ้นไป หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่นร่วมด้วยอย่าดูแค่ตัวเลขในใบผลตรวจแต่ให้ปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงแบบครบวงจรการดูแลหลอดเลือดที่ดีที่สุดไม่ใช่การรอให้ป่วยหนักก่อนแต่คือการเริ่มดูแลตั้งแต่วันนี้เพื่อให้คุณมีสุขภาพดีและ แข็งแรงไปได้นานที่สุดค่ะ
Leave a Reply