
เมื่อพูดถึงโรคพิษสุนัขบ้าหลายคนมักระวังเฉพาะเมื่อถูกสุนัขหรือแมวกัดข่วนจนเกิดแผลเลือดไหลแต่กรณีล่าสุดที่เกิดขึ้นกับเด็กชายวัย 11 ปี เป็นเครื่องเตือนใจที่น่าตกใจว่าความเสี่ยงอาจมาถึงได้แม้เพียงแค่สัมผัสหรือสัตว์มาเกาะตามร่างกายโดยไม่เกิดแผลให้เห็นเหตุการณ์เพียงค้างคาวมาเกาะหน้ากลับกลายเป็นโรคร้ายเด็กชายรายนี้ได้รับความเดือดร้อนเมื่อมีค้างคาวบินมาเกาะที่ใบหน้าขณะที่เขาอยู่ภายในบริเวณบ้านเบื้องต้นครอบครัวสังเกตเห็นว่าไม่มีแผลกัดหรือข่วนไม่มีเลือดไหลและไม่พบความผิดปกติใดๆบนผิวหนังจึงเข้าใจว่าไม่มีความเสี่ยงและไม่ได้รีบพาไปพบแพทย์หรือทำความสะอาดบริเวณที่สัมผัสอย่างถูกวิธีไม่นานนักน้องเริ่มมีอาการผิดปกติ ได้แก่ มีไข้สูง ปวดหัว ปวดเมื่อยตามตัวร่วมกับอาการวิตกกังวลกลัวลมและน้ำซึ่งเป็นอาการเด่นของโรคพิษสุนัขบ้าครอบครัวจึงรีบพาไปโรงพยาบาลแต่เมื่อตรวจวินิจฉัยแล้วพบว่าเชื้อโรคได้ลุกลามเข้าสู่ระบบประสาทแล้วซึ่งโรคนี้หากเริ่มแสดงอาการแล้วจะมีโอกาสรอดชีวิตน้อยมากทำไมถึงติดเชื้อได้แม้ไม่มีแผล?แพทย์อธิบายว่าเชื้อไวรัสพิษสุนัขบ้าอาศัยอยู่ในสารคัดหลั่งของสัตว์ป่วย เช่น น้ำลาย น้ำหนองและสารจากต่อมน้ำเหลืองสามารถแพร่เชื้อผ่านช่องผิวหนังที่มองไม่เห็นได้ เช่น
- รอยข่วนเล็กจิ๋วที่ผิวหนังชั้นนอกถลอก แต่ไม่ถึงกับเลือดไหล
- รูขุมขน หรือผิวหนังบริเวณที่แห้งแตก
- เยื่อบุตา จมูก ปาก หรือปากแผลเก่าที่ยังไม่หายสนิท
นอกจากนี้ค้างคาวเป็นพาหะสำคัญของโรคพิษสุนัขบ้าที่มักถูกมองข้ามน้ำลายของค้างคาวที่มีเชื้อโรคสามารถติดต่อผ่านจุดสัมผัสได้ทันทีแม้จะไม่มีรอยกัดชัดเจนก็ตามข้อควรปฏิบัติเมื่อสัมผัสสัตว์ต้องสงสัยหากถูกสัตว์ใดๆไม่ว่าจะเป็นสุนัขแมวค้างคาวหรือสัตว์ป่ามากัดข่วน หรือสารคัดหลั่งของมันสัมผัสผิวหนังหรือเยื่อบุร่างกายต้องปฏิบัติดังนี้ทันที
- ล้างทำความสะอาดทันทีนำสบู่และน้ำสะอาดล้างบริเวณที่สัมผัสอย่างน้อย 15 นาที จากนั้นเช็ดด้วยแอลกอฮอล์หรือเบตาดีน
- รีบไปพบแพทย์ที่สถานพยาบาลใกล้บ้านโดยเร็วเพื่อประเมินความเสี่ยงและรับวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้ารวมถึงยาฆ่าเชื้อตามความเหมาะสม
- สังเกตสัตว์หากเป็นสัตว์เลี้ยงในบ้านให้แยกขังสังเกตอาการ 10 วัน หากเป็นค้างคาวหรือสัตว์ป่าไม่จำเป็นต้องรอผลตรวจให้รีบรับวัคซีนก่อนทันที
- ไม่ประมาทแม้จะดูเหมือนแผลเล็กหรือไม่มีแผลเลยก็ควรปรึกษาแพทย์เสมอเพื่อความปลอดภัย
ข้อเท็จจริงที่ควรรู้เกี่ยวกับโรคพิษสุนัขบ้า
- โรคนี้รักษาไม่หายเมื่อเริ่มแสดงอาการความเสียหายเกิดขึ้นกับสมองและระบบประสาทอย่างรุนแรงจึงเสียชีวิตเกือบทุกราย
- ป้องกันได้ 100% หากได้รับวัคซีนอย่างถูกต้องและทันเวลาก่อนที่เชื้อจะเข้าสู่ระบบประสาท
- นอกจากสุนัขและแมวแล้วค้างคาว วัว ควาย สุนัขจิ้งจอกและลิงก็สามารถเป็นพาหะนำโรคได้
กรณีนี้จึงเป็นบทเรียนสำคัญว่าไม่ควรชะล่าใจเมื่อสัมผัสกับสัตว์ไม่คุ้นเคยหรือสัตว์ป่าแม้เหตุการณ์จะดูไม่รุนแรงเพียงใดก็ตามการป้องกันและรีบปรึกษาแพทย์คือทางเดียวที่จะรักษาชีวิตไว้ได้
Leave a Reply