เตือนภัยเงียบ!ไข้กาฬหลังแอ่นโรคร้ายในเด็กที่อันตรายถึงชีวิตได้ภายใน 24 ชั่วโมงแม้พบได้น้อยในไทย

ถึงแม้ว่าสถิติการพบโรคไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal Disease) ในประเทศไทยจะ “พบได้น้อย” (เฉลี่ยไม่กี่สิบรายต่อปี) แต่พ่อแม่ผู้ปกครองและทุกคนที่มีลูกเล็กไม่ควรประมาทแม้แต่น้อยค่ะความน่ากลัวอย่างยิ่งของโรคนี้ไม่ได้อยู่ที่โอกาสการระบาดใหญ่แต่อยู่ที่ “ความรุนแรงและความรวดเร็ว” ของโรค ซึ่งสามารถเปลี่ยนลูกน้อยจากอาการไข้ธรรมดาให้กลายเป็นภาวะวิกฤตที่อันตรายถึงชีวิตได้ภายในเวลาเพียง 24 ชั่วโมง เท่านั้นไข้กาฬหลังแอ่นคืออะไร? นี่คือโรคติดเชื้อแบคทีเรียที่ทำร้ายเยื่อหุ้มสมองและกระแสเลือดแบบเฉียบพลันและรุนแรงที่สุดชนิดหนึ่ง

• กลุ่มเสี่ยงที่สุด: เด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี (เนื่องจากภูมิคุ้มกันยังไม่สมบูรณ์)
• กลุ่มเสี่ยงรองลงมา: วัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ตอนต้น (อายุ 15-24 ปี) โดยเฉพาะกลุ่มที่ต้องอยู่ร่วมกันในสถานที่แออัด เช่น หอพัก กองร้อยทหาร หรือโรงเรียนประจำ
• ช่วงเวลาที่พบ: พบได้ตลอดทั้งปี โดยอาจพบมากขึ้นในช่วงฤดูฝนหรือฤดูหนาวที่อากาศมีการเปลี่ยนแปลง

อาการแบบไหน?ที่ต้องรีบพาพบแพทย์ด่วนโดยไม่ต้องรอ

อาการเริ่มต้นของไข้กาฬหลังแอ่นมัก “คล้ายไข้หวัดใหญ่” มากแต่จะทรุดลงอย่างรวดเร็ว หากลูกน้อยของคุณมีอาการดังต่อไปนี้ (โดยเฉพาะ 3 อาการแรกที่รุนแรง) ให้พาไปโรงพยาบาลทันที:

1. มีไข้สูงเฉียบพลันไข้ขึ้นสูงมากอย่างรวดเร็ว
2. ปวดศีรษะรุนแรงปวดมากผิดปกติสำหรับเด็ก
3. คอแข็ง (Stiff Neck) ไม่สามารถก้มคอหรือนำคางมาชนหน้าอกได้
4. มีอาการซึมง่วงซึมตลอดเวลา ปลุกตื่นยาก สับสน หรือเริ่มไม่รู้สึกตัว
5. มีจุดเลือดออกตามผิวหนังเริ่มมีผื่นแดงเข้มหรือจุดเลือดออกสีม่วงคล้ายผื่นพิษสะสมตามร่างกาย (หากกดแล้วสีไม่จางลง ให้สงสัยทันที)

แนวทางการป้องกันที่ควรทำทันที

โรคนี้ติดต่อผ่านการสัมผัสละอองฝอยจากการไอหรือจามของผู้ที่มีเชื้อการป้องกันที่ดีที่สุดจึงควรเริ่มจากการสร้างภูมิคุ้มกัน

• ฉีดวัคซีนป้องกัน: นี่คือวิธีที่ “มีประสิทธิภาพมากที่สุด” ในปัจจุบันวัคซีนไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal Vaccine) มีให้บริการในไทยเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันเฉพาะต่อเชื้อแบคทีเรียตัวนี้พ่อแม่สามารถปรึกษากุมารแพทย์เกี่ยวกับช่วงอายุและชนิดของวัคซีนที่เหมาะสมสำหรับลูกน้อยได้ค่ะ
• หลีกเลี่ยงสถานที่แออัด: พยายามลดความเสี่ยงจากการรับเชื้อจากผู้อื่นโดยการเลี่ยงการพาลูกน้อยไปยังสถานที่ที่มีคนหนาแน่นโดยไม่จำเป็น
• รักษาสุขอนามัยอย่างเคร่งครัด: หมั่นล้างมือให้ลูกบ่อยๆ สอนไม่ให้ใช้ของส่วนตัว เช่น ช้อนส้อม แก้วน้ำ หรือผ้าเช็ดหน้าร่วมกับผู้อื่น

คำแนะนำเพิ่มเติม: แม้ว่าโรคนี้จะเป็นที่น่ากังวลแต่ขอให้พ่อแม่มีสติหากลูกมีไข้ลองสังเกตอาการ “คอแข็ง” และ “ซึมผิดปกติ” เป็นพิเศษหากมีอาการเข้าข่ายให้รีบพาไปโรงพยาบาลพร้อมแจ้งประวัติอาการอย่างชัดเจนการวินิจฉัยและรักษาด้วยยาปฏิชีวนะตั้งแต่ระยะแรกคือหัวใจสำคัญในการรอดชีวิตและลดความเสี่ยงต่อความพิการในระยะยาวค่ะ