เปิดภัยเงียบคนวัยทำงาน!โรคไหลตาย SUNDS หัวใจล้มเหลวขณะหลับที่ไร้สัญญาณเตือน

ข่าวการเสียชีวิตอย่างกะทันหันขณะนอนหลับของคนวัยทำงานที่ภายนอกดูแข็งแรงสมบูรณ์ มักสร้างความตกใจและสะเทือนใจต่อสังคมเสมอในทางการแพทย์เรียกภาวะนี้ว่า SUNDS (Sudden Unexplained Nocturnal Death Syndrome) หรือที่คนไทยคุ้นเคยกันในชื่อโรคไหลตายซึ่งเกิดจากการทำงานผิดปกติของระบบไฟฟ้าหัวใจอย่างเฉียบพลันส่งผลให้หัวใจเต้นพลิ้วผิดจังหวะขั้นรุนแรงจนไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงสมองและอวัยวะสำคัญได้ ทำให้ผู้ป่วยหมดสติและเสียชีวิตอย่างรวดเร็วขณะหลับใครบ้างที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง? จากข้อมูลทางสถิติพบว่าภาวะนี้มักเกิดขึ้นในเพศชายวัยทำงาน (อายุระหว่าง 20–40 ปี) เป็นหลักโดยมีปัจจัยทางพันธุกรรมและความผิดปกติของยีนในร่างกายเป็นพื้นฐานสำคัญร่วมกับปัจจัยกระตุ้นในชีวิตประจำวันที่ช่วยเร่งให้เกิดอาการได้แก่

• การอดนอนสะสมและการพักผ่อนไม่เพียงพอทำให้ระบบประสาทอัตโนมัติและหัวใจทำงานแปรปรวน
• การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์หนักส่งผลกระทบต่อการนำไฟฟ้าของเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ
• การมีไข้สูงความร้อนในร่างกายที่สูงเกินไปสามารถกระตุ้นให้คลื่นไฟฟ้าหัวใจทำงานผิดปกติในผู้ที่มีความเสี่ยงทางพันธุกรรม
• ภาวะความเครียดสะสมและการทำงานหนักเกินขีดจำกัด

สัญญาณเตือนและแนวทางการป้องกันแม้โรคไหลตายมักถูกมองว่าไร้สัญญาณเตือนล่วงหน้าแต่ในความจริงผู้ที่มีความเสี่ยงอาจเคยแสดงอาการบางอย่างขณะนอนหลับ เช่น มีอาการเฮือกหายใจติดขัดสะดุ้งตื่นหรือมีประวัติเคยเป็นลมวูบโดยไม่ทราบสาเหตุหากพบว่าตนเองมีอาการเหล่านี้หรือมีประวัติบุคคลในครอบครัวเสียชีวิตกะทันหันก่อนวัยอันควรให้รีบพบแพทย์เฉพาะทางด้านหัวใจเพื่อเข้ารับการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (EKG) และประเมินความเสี่ยงอย่างละเอียดทันที

ข้อแนะนำการดูแลตนเองเพื่อลดความเสี่ยง

1. ปรับพฤติกรรมการนอนจัดสรรเวลาพักผ่อนให้เพียงพออย่างน้อย 7–8 ชั่วโมงต่อคืน หลีกเลี่ยงการหักโหมทำงานดึกติดต่อกัน
2. จำกัดการดื่มแอลกอฮอล์หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ในปริมาณมากโดยเฉพาะก่อนนอน
3. จัดการไข้สูงอย่างถูกวิธีหากมีไข้ควรรีบทานยาลดไข้และเช็ดตัวเพื่อไม่ให้ร่างกายมีอุณหภูมิสูงนานเกินไป
4. ตรวจสุขภาพประจำปีรวมการตรวจเช็กระบบหัวใจหากอยู่ในกลุ่มที่มีประวัติครอบครัวเสี่ยง

ที่มา: สถาบันโรคหัวใจ กรมการแพทย์, คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล