เมลาโทนินไม่ใช่ยาวิเศษการนอน?งานวิจัยใหม่ชี้ใช้เกิน 1 ปีเสี่ยงภาวะหัวใจล้มเหลวเพิ่มขึ้น

เมลาโทนิน (Melatonin) เป็นฮอร์โมนที่ร่างกายผลิตเพื่อควบคุมนาฬิกาชีวภาพทำหน้าที่บอกให้เรารู้ว่าเมื่อไหร่ควรนอนเมื่อไหร่ควรตื่นจึงเป็นหนึ่งในอาหารเสริมยอดนิยมสำหรับผู้ที่นอนไม่หลับไม่ว่าจะจากความเครียดการเดินทางข้ามโซนเวลาหรือผู้ที่รู้สึกว่าต้องพึ่งเมลาโทนินทุกคืนเพื่อให้นอนหลับสบายขึ้น อย่างไรก็ตามงานวิจัยใหม่จากสมาคมหัวใจอเมริกัน (American Heart Association: AHA) ได้เสนอข้อมูลที่ทำให้หลายคนต้องทบทวนการใช้เมลาโทนินระยะยาวอีกครั้ง โดยงานวิจัยนี้ชี้ว่าการใช้เมลาโทนินต่อเนื่องเกิน 1 ปี อาจสัมพันธ์กับความเสี่ยง “ภาวะหัวใจล้มเหลว” ที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

งานวิจัยที่ทำให้ต้องกลับมาคิดใหม่

งานวิจัยนี้ติดตามกลุ่มผู้ใหญ่ที่มีภาวะนอนไม่หลับเรื้อรัง (Chronic Insomnia) จำนวนมากกว่า 130,000 คน และเก็บข้อมูลยาวนานกว่า 5 ปี ผลพบว่า

ผู้ที่ใช้เมลาโทนินระยะยาว มีความเสี่ยงเกิดภาวะหัวใจล้มเหลวสูงขึ้น ถึง 90%
มีแนวโน้มต้องเข้าโรงพยาบาลด้วยปัญหาหัวใจล้มเหลวมากกว่า 3.5 เท่า
ความเสี่ยงเสียชีวิตจากทุกสาเหตุสูงขึ้นเกือบ 2 เท่า

ข้อมูลนี้ยังไม่ได้ยืนยันว่า “เมลาโทนินคือสาเหตุโดยตรง” แต่เป็นสัญญาณเตือนที่ควรทำให้ผู้ใช้ตระหนักเพราะเป็นการศึกษาในกลุ่มตัวอย่างขนาดใหญ่และติดตามนานหลายปี

ทำไมเมลาโทนินระยะยาวอาจเกี่ยวข้องกับหัวใจล้มเหลว?

โดยปกติ เมลาโทนินเป็นฮอร์โมนธรรมชาติแต่เมื่อใช้เสริมต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานอาจทำให้เกิดผลกระทบดังนี้:

รบกวนสมดุลของฮอร์โมนในร่างกายซึ่งเกี่ยวข้องกับการควบคุมความดันและการทำงานของหัวใจ
เปลี่ยนแปลงวงจรการนอนตามธรรมชาติหากใช้ต่อเนื่องอาจทำให้ร่างกายผลิตเมลาโทนินเองน้อยลง
ผลต่อระบบประสาทอัตโนมัติ ซึ่งควบคุมการเต้นของหัวใจและระบบหลอดเลือด

แม้งานวิจัยนี้ยังต้องศึกษาเพิ่มเติม แต่ข้อมูลที่ได้ถือว่าเป็น “สัญญาณความเสี่ยง” ที่ไม่ควรมองข้าม

ใช้เมลาโทนินอย่างไรให้ปลอดภัย? คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ

1. หลีกเลี่ยงการใช้ต่อเนื่องเป็นระยะยาว

เมลาโทนินเหมาะสำหรับใช้ชั่วคราว เช่น

เจ็ตแลค
ช่วงที่มีความเครียดหนัก
ปรับเวลานอนช่วงสั้นๆ
หากจำเป็นต้องใช้เกิน 1–2 เดือน ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ

2. เริ่มจากขนาดต่ำที่สุด

หลายคนใช้เมลาโทนินขนาด 5–10 มก. ทั้งที่การนอนดีขึ้นจากขนาดเพียง 0.5–1 มก. ก็พบได้บ่อย
การใช้ขนาดสูงโดยไม่จำเป็นอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อผลข้างเคียง

3. อย่าใช้แทนการรักษาโรคนอนไม่หลับเรื้อรัง

นอนไม่หลับเรื้อรังควรได้รับการประเมินสาเหตุ เช่น

ภาวะซึมเศร้า
ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (OSA)
ปัญหาฮอร์โมน
ความเครียดสะสม
เมลาโทนินเป็นเพียงตัวช่วย ไม่ใช่การรักษา

4. ปรับพฤติกรรมการนอนร่วมด้วย

ลดแสงจากหน้าจออย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนนอน
เข้านอนเป็นเวลา
หลีกเลี่ยงคาเฟอีนช่วงบ่าย
ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
ทำให้ห้องนอนมืดและเย็น

5. หากมีโรคหัวใจความดันสูงหรือกำลังกินยาควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้

เมลาโทนินอาจมีปฏิกิริยากับยาบางชนิด เช่น ยาควบคุมความดันยาละลายลิ่มเลือดเป็นต้นเมลาโทนินช่วยนอนได้แต่ไม่ควรใช้โดยไม่คิดแม้เมลาโทนินจะเป็นหนึ่งในอาหารเสริมที่ปลอดภัยเมื่อใช้ในระยะสั้นแต่งานวิจัยล่าสุดได้ส่งสัญญาณชัดเจนว่าการใช้ระยะยาวอาจมีความเสี่ยงที่ต้องจับตาโดยเฉพาะกลุ่มที่มีอาการนอนไม่หลับเรื้อรังหากคุณใช้เมลาโทนินเป็นประจำทุกคืนสิ่งที่ควรทำต่อจากนี้คือ “ปรึกษาแพทย์หาทางปรับพฤติกรรมและหาวิธีแก้ปัญหาการนอนจากต้นเหตุ” เพื่อให้คุณนอนหลับอย่างปลอดภัยและหัวใจยังทำงานได้อย่างแข็งแรงในระยะยาว