เมลาโทนินไม่ได้ปลอดภัยเสมอไป?งานวิจัยใหม่ชี้ใช้นานอาจเพิ่มความเสี่ยงหัวใจ

กระแสการดูแลสุขภาพการนอนกำลังมาแรงทำให้ “เมลาโทนิน” (Melatonin) กลายเป็นตัวช่วยยอดนิยมของคนที่มีปัญหานอนไม่หลับเพราะถูกมองว่าเป็น “ฮอร์โมนธรรมชาติ” ที่ร่างกายสร้างได้เองจึงน่าจะปลอดภัยกว่ายานอนหลับชนิดอื่นอย่างไรก็ตามข้อมูลทางวิชาการล่าสุดกำลังตั้งคำถามสำคัญว่าการใช้เมลาโทนิน “ต่อเนื่องระยะยาว” อาจมีความเสี่ยงต่อสุขภาพหัวใจมากกว่าที่หลายคนคิดงานวิจัยชี้ใช้ต่อเนื่องนานอาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงหัวใจข้อมูลจากการประชุมของ American Heart Association ในงาน Scientific Sessions 2025 เปิดเผยผลการศึกษาขนาดใหญ่ในผู้ที่มีภาวะนอนไม่หลับ (Insomnia) กว่า 131,000 คน อายุเฉลี่ย 56 ปี โดยพบว่าในกลุ่มตัวอย่างกว่า 65,000 คนที่ใช้เมลาโทนินต่อเนื่องเกิน 1 ปี มีแนวโน้มด้านสุขภาพที่น่ากังวล ได้แก่ อัตราเข้ารักษาในโรงพยาบาลจากภาวะหัวใจล้มเหลว เพิ่มขึ้นถึง 3.5 เท่า อัตราการเสียชีวิตในช่วงติดตามผล 5 ปี สูงกว่า 2 เท่าตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่า “การใช้ระยะยาว” อาจมีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงต่อหัวใจโดยเฉพาะในผู้ที่มีปัญหานอนหลับเรื้อรังแยกให้ออกความสัมพันธ์ ≠ สาเหตุโดยตรงก่อนจะตัดสินว่าเมลาโทนิน “อันตราย” จำเป็นต้องเข้าใจข้อสำคัญทางวิชาการผลการศึกษานี้เป็นเพียงความสัมพันธ์ทางสถิติ (Correlation) ไม่ใช่การยืนยันเหตุและผลโดยตรงกล่าวคือคนที่ต้องใช้เมลาโทนินระยะยาว มักเป็นกลุ่มที่มีปัญหานอนหลับรุนแรงอยู่แล้วภาวะอดนอนเรื้อรังและความเครียดสะสมเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหัวใจ ดังนั้นความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นอาจไม่ได้มาจากเมลาโทนินเพียงอย่างเดียวแต่เป็นผลรวมของสุขภาพพื้นฐานที่แย่อยู่เดิมแล้วควรหยุดกินเมลาโทนินไหม? คำตอบไม่ใช่ “หยุดทันที” แต่ต้องแยกตามสถานการณ์

กรณีแพทย์สั่งใช้

หากคุณได้รับเมลาโทนินจากแพทย์เพื่อรักษาอาการนอนไม่หลับควรใช้ต่อภายใต้คำแนะนำเดิมเพราะการนอนไม่พอเรื้อรังส่งผลเสียต่อหัวใจระบบภูมิคุ้มกันและสมองมากกว่าความเสี่ยงของยาแต่หากกังวลควรปรึกษาแพทย์เพื่อปรับขนาดยาประเมินความจำเป็นในการใช้ระยะยาว

กรณีซื้อกินเองระยะยาว

ถ้าคุณใช้เมลาโทนินเองต่อเนื่องเป็นเดือนหรือเป็นปีถึงเวลาควร “ทบทวน” พฤติกรรมลองลดขนาดหรือหยุดเป็นช่วง (drug holiday) หันมาฟื้นฟูการนอนด้วยวิธีธรรมชาติแทน

ทางเลือกที่ช่วยให้นอนหลับดีโดยไม่ต้องพึ่งยา

การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุจะให้ผลยั่งยืนกว่าการพึ่งอาหารเสริมจัดเวลาเข้านอนให้สม่ำเสมอเข้านอน–ตื่นนอนเวลาเดิมทุกวันจะช่วยให้ร่างกายหลั่งเมลาโทนินตามธรรมชาติปรับสภาพแวดล้อมห้องนอนมืดเงียบอุณหภูมิเย็นสบายหลีกเลี่ยงแสงสีฟ้าจากมือถืออย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนนอนเลือกอาหารช่วยผ่อนคลาย เช่น กล้วย นมอุ่น หรือชาคาโมมายล์ ที่ช่วยกระตุ้นการหลั่งสารผ่อนคลายลดความเครียดก่อนนอน เช่น การหายใจลึกการทำสมาธิหรือหลีกเลี่ยงงานหนักก่อนเข้านอนใช้ได้แต่ต้องใช้ให้เป็นเมลาโทนินยังคงเป็นตัวช่วยที่มีประโยชน์โดยเฉพาะในระยะสั้นและใช้ภายใต้คำแนะนำที่เหมาะสมแต่การใช้ต่อเนื่องระยะยาวโดยไม่ประเมินสุขภาพอาจทำให้มองข้าม “ต้นเหตุที่แท้จริง” ของปัญหาการนอนและเสี่ยงต่อสุขภาพหัวใจโดยไม่รู้ตัวทางที่ปลอดภัยที่สุดคือใช้อย่างมีสติตรวจสุขภาพเป็นระยะและให้ความสำคัญกับ “คุณภาพการนอนตามธรรมชาติ” มากกว่าการพึ่งตัวช่วยเพียงอย่างเดียวเพราะสุดท้ายแล้วการนอนที่ดีไม่ได้เริ่มจากยาแต่เริ่มจากพฤติกรรมของเราเองครับ