เมืองเร่งรีบชีวิตเร่งโรคคนกรุงเทพฯ เสี่ยง NCDs สูง ต้องเร่งดูแลสุขภาพก่อนสาย

ท่ามกลางวิถีชีวิตที่เร่งรีบในเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ หลายคนอาจไม่รู้ตัวว่า “โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง” หรือที่เรียกว่า NCDs (Non-Communicable Diseases) กำลังคืบคลานเข้ามาเงียบๆ จนกลายเป็นภัยเงียบที่คร่าชีวิตคนไทยปีละนับแสน และทำให้ประเทศต้องสูญเสียทางเศรษฐกิจมากถึง 1.6 ล้านล้านบาทต่อปี

กรุงเทพฯ เมืองหลวงของโรค?

ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขชี้ว่า คนเมืองโดยเฉพาะในกรุงเทพฯ มีความเสี่ยงเป็นโรค NCDs สูงกว่าคนในชนบทอย่างมีนัยสำคัญ ไม่ว่าจะเป็น

• โรคเบาหวาน
• ความดันโลหิตสูง
• โรคหัวใจและหลอดเลือด
• โรคอ้วนลงพุง
• มะเร็งบางชนิด

วิถีชีวิตของคนเมืองที่เต็มไปด้วยความเครียด การนอนน้อยการกินอาหารสำเร็จรูปที่ไขมัน-น้ำตาลสูงและขาดการออกกำลังกาย ล้วนเป็นตัวกระตุ้นให้โรคเหล่านี้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วรายงานยังเผยว่ามากกว่าครึ่งของชาวกรุงเทพฯ มีภาวะอ้วนลงพุงและอีกไม่น้อยเป็นเบาหวานโดยไม่รู้ตัว ซึ่งตัวเลขเหล่านี้ สูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วประเทศ

NCDs ไม่ใช่แค่เรื่องสุขภาพแต่กระทบถึงเศรษฐกิจทั้งระบบ

NCDs ทำให้คนไทยต้องล้มป่วยระยะยาวเสียค่าใช้จ่ายด้านการรักษาสูง และขาดรายได้จากการทำงานส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจในภาพรวมอย่างมาก โดยในแต่ละปีประเทศต้องแบกรับภาระความสูญเสียกว่า 1.6 ล้านล้านบาท จากค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพและผลผลิตที่ลดลง

สธ. ขับเคลื่อนแนวทางเมืองสุขภาพดีผ่านพลังของ อสส.

เพื่อลดความเสี่ยงของ NCDs ในเขตเมือง กระทรวงสาธารณสุขจึงเดินหน้าโครงการ “คนไทย ห่างไกล NCDs ภายใต้วิถีเขตเมือง” โดยมีการอบรมและส่งเสริมบทบาทอาสาสมัครสาธารณสุขกรุงเทพฯ (อสส.) ให้เป็น แกนนำสุขภาพในชุมชนเมืองอสส. จะเป็นผู้ที่ให้ความรู้ ส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพที่ดีในระดับชุมชน เช่น แนะนำเรื่องอาหารที่เหมาะสมชวนออกกำลังกายในพื้นที่สาธารณะ จัดกิจกรรมคัดกรองเบาหวาน ความดัน ให้คำปรึกษาด้านสุขภาพจิต และส่งต่อผู้ที่มีความเสี่ยงไปยังสถานพยาบาล

ทางรอดของเมือง คือการเริ่มดูแลสุขภาพวันนี้

คนกรุงเทพฯ อาจไม่สามารถหลีกเลี่ยงความเร่งรีบของชีวิตได้ แต่สามารถเลือกวิธีดูแลสุขภาพให้เหมาะกับบริบทของตัวเองได้ เช่น

• ใช้บันไดแทนลิฟต์ในอาคาร
• เดินหรือปั่นจักรยานในช่วงใกล้บ้าน
• ลดการกินของหวาน ของทอด
• ตรวจสุขภาพประจำปีอย่างสม่ำเสมอ
• ฝึกการหายใจลึกๆ เพื่อผ่อนคลายความเครียด

สุขภาพดีไม่ใช่เรื่องไกลตัวแต่คือทุนชีวิตที่ต้องเริ่มสร้างตั้งแต่วันนี้

แม้จะอยู่ในเมืองใหญ่ที่ดูเหนื่อยและวุ่นวายแค่ไหนถ้าเราลงมือดูแลตัวเองและมีกลไกชุมชนอย่าง อสส. คอยสนับสนุน เราก็สามารถมีชีวิตที่สมดุล แข็งแรง และห่างไกลจากโรค NCDs ได้ไม่ยากเลย