เมื่อฤดูหนาวพา ‘ความเหงา’ มาด้วยหลายคนจึงโดดเดี่ยว-เจ็บเจียนตายเพราะอากาศเปลี่ยนไป หัวใจก็เลยเปลี่ยนแปลง

ทำไมหน้าหนาว เราถึง ‘รู้สึกเหงา’ มากกว่าปกติ? ทางการแพทย์อธิบายไว้ว่าอุณหภูมิภายนอกส่งผลต่อการทำงานของระบบอวัยวะภายในร่างกายได้ โดยเฉพาะช่วงที่อุณหภูมิลดต่ำลง รวมทั้งความสั้นยาวระหว่างกลางวันและกลางคืนของฤดูหนาวจะทำให้นาฬิกาชีวิต (Biological clock) แปรปรวน เพราะไม่สามารถปรับกลไกการทำงานของร่างกายรวมถึงสมดุลของสารเคมีในระบบประสาทและสมองให้สอดคล้องกับสภาพอากาศได้ทันท่วงที โดยมีชื่อเรียกอาการนี้ว่า ‘โรคซึมเศร้าเมื่อมีการเปลี่ยนผ่านของฤดูกาล’ (Seasonal Affective Disorder: SAD) โรค SAD มักพบได้มากในกลุ่มคนที่อาศัยอยู่ในประเทศที่มีฤดูหนาวที่ยาวนาน เช่น ประเทศในแถบยุโรปเหนือ ประเทศแถบอเมริกาเหนือตอนบน เป็นต้น แต่ก็ยังพบได้มากพอสมควรในประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทย โดยเฉพาะในช่วงที่เปลี่ยนจากฤดูร้อนเข้าสู่ฤดูฝน หรือเปลี่ยนจากสภาพอากาศร้อนเข้าสู่อากาศหนาว
ภาวะนี้เกี่ยวข้องกับสารสื่อประสาทในสมอง 2 ตัว ตัวแรก คือ ‘เซโรโทนิน’ (Serotonin) ที่มีบทบาทในการควบคุมอารมณ์ เมื่อเข้าสู่ฤดูหนาวระดับเซโรโทนินจะลดลง จึงทำให้รู้สึกเหงาเศร้า ไม่ร่าเริงใจ ตื่นตระหนกและวิตกกังวลง่าย ส่วนตัวที่สอง คือ ‘เมลาโทนิน’ (Melatonin) มีบทบาทในการควบคุมการนอน ในช่วงอากาศหนาว ร่างกายจะหลั่งสารนี้ในปริมาณมาก ทำให้รู้สึกง่วงซึม ไม่กระปรี้กระเปร่าผลที่ตามมาคือผู้คนจะมีอาการเหงาขึ้นเมื่ออุณหภูมิลดต่ำลง บางคนรู้สึกเฉื่อยชาจนไม่อยากทำอะไรมากไปกว่าการนอนเฉยๆ หรือคนที่ใช้ชีวิตอยู่คนเดียวจะยิ่งรู้สึกโดดเดี่ยวมากขึ้น เพราะความหนาวทำให้ทุกอย่างรอบตัวดูน่าเบื่อหน่ายไร้ชีวิตชีวานอกจากนี้ยังมีงานวิจัยหนึ่งที่ชื่อว่า ‘Interactive Effects of Tactile Warmth and Ambient Temperature on the Search for Social Affiliation’ โดย อดัม เฟย์ (Adam Fay) จากมหาวิทยาลัยแห่งรัฐนิวยอร์ก (The State University of New York) และ จอน เมเนอร์ (Jon Maner) จากมหาวิทยาลัยฟลอริดาสเตต (Florida State University) ระบุว่าการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิมีผลกระทบที่สำคัญต่อจิตใจในด้านการเข้าสังคม ซึ่งข้อมูลจากการศึกษานี้สนับสนุนแนวคิดที่ว่า ‘อุณหภูมิในที่ที่เราอยู่อาศัยนั้นมีผลต่อความต้องการสังคมของเรา’ งานวิจัยดังกล่าวได้เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 78 คน ที่อยู่ในพื้นที่ที่มีอุณหภูมิต่างกันตั้งแต่อากาศอบอุ่นจนถึงหนาวเย็น โดยครึ่งหนึ่งของกลุ่มตัวอย่างจะมีเข็มขัดที่ให้พลังงานอุ่นๆ พันอยู่รอบเอวด้วยผลปรากฏว่า คนที่ไม่ได้คาดเข็มขัดกลับสนใจเข้าสังคมและออกไปหาผู้คนมากกว่าเพราะความเหงาทางกายที่มาจากอุณหภูมิต่ำกำลังจู่โจมคนเหล่านั้น ทำให้รู้สึกเหงาทางใจมากยิ่งขึ้น จนต้องพยายามพบปะคนอื่นให้ตนเองมีปฏิสัมพันธ์มากขึ้น เพื่อไม่ให้ยิ่งรู้สึกเหงาจึงสรุปได้ว่า ความรู้สึกหนาวทางกายจะส่งผลให้เกิดความรู้สึกเหงาทางใจตามไปด้วยนั่นเอง

ขอบคุณข้อมูลดีๆ จาก : https://web.facebook.com/photo/?fbid=917866643235006&set=a.811136580574680