แยกให้ออก!หลงลืมตามวัยหรือสัญญาณเตือนโรคสมองเสื่อมอัลไซเมอร์?เช็ก 5 จุดต่างก่อนสายเกินแก้

เคยสงสัยไหมครับว่าอาการหลงลืมของคนใกล้ตัวหรือผู้สูงอายุในบ้านเป็นเพียงเรื่องปกติของคนแก่หรือจริงๆแล้วเป็นสัญญาณเตือนจากสมองที่กำลังป่วยกันแน่? หลายคนมักคิดว่าอายุมากขึ้นก็ต้องหลงลืมเป็นธรรมดาจนปล่อยปละละเลยและมองข้ามสัญญาณอันตรายไปแต่ในความเป็นจริงการลืมเพราะอายุกับการหลงเพราะสมองผิดปกติอัลไซเมอร์มีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน! หากเราสังเกตเห็นได้ไวการพามารักษาตั้งแต่เนิ่นๆจะช่วยชะลอความเสื่อมและรักษาคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยไว้ได้นานที่สุด

5 จุดสังเกตเปรียบเทียบหลงลืมตามวัย VS สมองเสื่อม/อัลไซเมอร์

ประเด็นสังเกต	หลงลืมตามวัย (ปกติ)	สมองเสื่อม/อัลไซเมอร์ (ผิดปกติ)
1. การตัดสินใจและการวางแผน	ลังเลบ้างตามวัยแต่ยังคุยรู้เรื่องตัดสินใจเรื่องใหญ่ๆในชีวิตได้ตามปกติ	ตัดสินใจผิดพลาดบ่อยโดยไม่รู้ตัวบกพร่องเรื่องความซับซ้อนล่าช้าและไร้เหตุผล
2. การจัดการเรื่องเงิน	คำนวณเลขช้าลงทอนเงินผิดบ้างแต่นับเงินและเข้าใจมูลค่าของเงินได้	ใช้เงินไม่เป็นลืมค่าน้ำค่าไฟ นึกมูลค่าเงินไม่ออกจัดสรรงบไม่ได้อาจโดนหลอกง่าย
3. เรื่องวัน เวลา และสถานที่	สับสนวันสัปดาห์บ้างแต่นึกออกในภายหลังหรือเปิดปฏิทินเช็กได้	ลืมวัน เดือน ปี ไม่รู้ว่าวันนี้ วันพรุ่งนี้หรือเมื่อวานคืออะไรนึกเท่าไรก็เดาไม่ออก
4. การสื่อสารและการติดขัดเรื่องภาษา	นึกชื่อคนหรือคำพูดบางคำไม่ออกชั่วคราวแต่นึกออกทีหลัง	พูดไม่ออกบอกไม่ถูกนึกคำศัพท์ไม่ได้พูดไม่เป็นประโยคสื่อสารไม่ได้จนเงียบไปเลย
5. การทำของหายและการเก็บของ	วางของผิดที่ แต่นึกย้อนขั้นตอน (Retrace) ได้ว่าเคยไปไหนมาบ้าง	หายแล้วหายเลยจำไม่ได้ว่าเคยถือของชิ้นนั้นไม่รู้ตัวว่าทำหายนึกย้อนไม่ได้

ข้อมูลคำแนะนำเพิ่มเติมสำหรับญาติและผู้ดูแล

1. สังเกต “พฤติกรรมและอารมณ์” ที่เปลี่ยนไปร่วมด้วย

ผู้ป่วยอัลไซเมอร์ไม่ได้มีแค่ปัญหาเรื่องความจำแต่บุคลิกภาพมักจะเปลี่ยนไปด้วย เช่น จากคนใจเย็นกลายเป็นคนหงุดหงิดง่ายหวาดระแวง (กลัวคนมาขโมยของ) ซึมเศร้าหรือแยกตัวออกจากสังคมหากพบอาการเหล่านี้ร่วมกับอาการหลงลืม ควรรีบพบแพทย์ทันที

2. ทำอย่างไรเมื่อสงสัยว่าคนใกล้ตัวอาจเป็นอัลไซเมอร์?

อย่าโต้เถียงหรือจับผิดการพยายามอธิบายเหตุผลหรือเถียงกับผู้ป่วยอัลไซเมอร์จะยิ่งกระตุ้นให้เขาเครียดและอารมณ์เสีย
จดบันทึกอาการบันทึกพฤติกรรมแปลกๆวันและเวลาที่เกิดขึ้นเพื่อนำข้อมูลไปแจ้งให้แพทย์ทราบอย่างแม่นยำ
เข้าพบแพทย์ especialista แนะนำให้พาไปพบแพทย์เฉพาะทางด้านประสาทวิทยา (Neurologist) หรือจิตแพทย์ผู้สูงอายุ (Geriatric Psychiatrist) เพื่อทำการทดสอบสมรรถภาพสมอง (เช่น MMSE หรือ MoCA Test) และทำสแกนสมอง (CT/MRI)

3. เทคนิคป้องกันและดูแลสมองเบื้องต้น

กระตุ้นสมองด้วยกิจกรรมใหม่ๆ เช่น เล่นเกมจับคู่ อ่านหนังสือ ฝึกคิดเลข
ออกกำลังกายแบบแอโรบิกอย่างสม่ำเสมอเพื่อเพิ่มเลือดไปเลี้ยงสมอง
ควบคุมโรคประจำตัวโดยเฉพาะความดันโลหิตสูงเบาหวานและไขมันในเลือด

สรุป: การหลงลืมตามวัยอาจสร้างความรำคาญใจเล็กน้อยแต่ความผิดปกติของสมองจะส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันอย่างสิ้นเชิงหากพบว่าคนใกล้ตัวเริ่มมีอาการข้าข่ายผิดปกติอย่าปล่อยไว้เพราะคิดว่าเป็นเรื่องของคนแก่การพบแพทย์เร็วคือหัวใจสำคัญที่สุดครับ!