โปรตีนกุญแจสำคัญในการดูแลผู้ป่วยมะเร็งเพื่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตที่ดีกว่า

โปรตีนสำคัญแค่ไหน? โปรตีนเป็นสารอาหารหลักที่มีบทบาทสำคัญในการเสริมสร้างและซ่อมแซมเนื้อเยื่อในร่างกาย รวมถึงการสนับสนุนระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรง ซึ่งถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับทุกคน โดยเฉพาะผู้ป่วยโรคมะเร็งที่ต้องการการดูแลร่างกายอย่างเข้มข้นเป็นพิเศษ เมื่อพูดถึงผู้ป่วยโรคมะเร็ง มีความเชื่อผิดๆที่ว่า “เซลล์มะเร็งกินโปรตีน” จึงทำให้บางคนหลีกเลี่ยงการบริโภคโปรตีนโดยสิ้นเชิง ความเข้าใจนี้ไม่เพียงผิดพลาด แต่ยังอาจส่งผลเสียต่อการรักษาอย่างมาก

ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับโปรตีนและเซลล์มะเร็ง

เซลล์มะเร็งสามารถกระตุ้นการอักเสบในร่างกายผ่านกระบวนการที่เรียกว่า Tumor-driven inflammation พร้อมทั้งทำให้ผู้ป่วยสูญเสียความอยากอาหาร หรือไม่สามารถกินอาหารได้เพียงพอเนื่องจากปัจจัยหลายประการ เช่น

• การอักเสบในช่องปาก
• การรับรสและกลิ่นที่เปลี่ยนไป
• ความอ่อนเพลียและเจ็บปวด

ผลที่ตามมาคือร่างกายจะเริ่มสลายโปรตีนจากกล้ามเนื้อมาใช้แทนพลังงานที่ไม่ได้รับจากอาหารทำให้เกิดภาวะผอมหนังหุ้มกระดูก (Cancer Cachexia) ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหาอื่นๆ เช่น

• ภูมิคุ้มกันอ่อนแอลง
• การรักษาล่าช้าเพราะเม็ดเลือดขาวต่ำ
• ร่างกายทรุดโทรมจนไม่สามารถรับการรักษาได้

คำตอบคืออะไร? ผู้ป่วยมะเร็งควรได้รับโปรตีนอย่างเพียงพอและเหมาะสม เพราะการไม่บริโภคโปรตีนไม่ได้หยุดเซลล์มะเร็ง แต่จะทำให้ร่างกายทรุดลงแทน

โปรตีนควรมากแค่ไหน?

ตามคำแนะนำทางการแพทย์ ผู้ป่วยมะเร็งควรได้รับโปรตีนในปริมาณ 1.2-1.5 กรัม ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน เพื่อให้เพียงพอต่อการซ่อมแซมกล้ามเนื้อและเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ตัวอย่างเช่น

• ผู้ป่วยที่หนัก 50 กิโลกรัม ควรได้รับโปรตีนประมาณ 60-75 กรัมต่อวัน

อาหารที่แนะนำ

1. โปรตีนจากสัตว์: เช่น เนื้อปลา โดยเฉพาะปลาทะเล เช่น ปลาทู ปลาแซลมอน ซึ่งอุดมไปด้วยกรดไขมัน EPA (Eicosapentaenoic Acid) ที่ช่วยลดการอักเสบ
   • ปลาทู 100 กรัม มี EPA สูงถึง 1,636 มก.
   • แนวทางแนะนำให้ได้รับ EPA ประมาณ 1.1-2.0 กรัม/วัน
2. โปรตีนจากพืช: เช่น เต้าหู้ ถั่วเมล็ดแห้ง และธัญพืชต่างๆ แม้ว่าคุณภาพโปรตีนจากพืชอาจด้อยกว่าสัตว์ แต่ก็เป็นทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่ไม่สามารถรับประทานโปรตีนจากสัตว์ได้
3. อาหารทางการแพทย์เสริม: หากผู้ป่วยไม่สามารถรับประทานอาหารปกติได้อาจเสริมด้วยอาหารสูตรโปรตีนสูงที่มีส่วนประกอบของ EPA โดยปรึกษานักโภชนาการ

ข้อควรหลีกเลี่ยง

ผู้ป่วยมะเร็งควรหลีกเลี่ยงอาหารต่อไปนี้เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อและปัญหาทางสุขภาพ:

• อาหารหมักดอง เช่น ปลาร้า และผักดอง
• อาหารสุกๆ ดิบๆ หรือไม่สะอาด
• อาหารที่อาจก่อให้เกิดอาการท้องเสีย

โปรตีนกุญแจสู่การรักษาในขั้นต่อไป

สำหรับญาติและผู้ดูแล การให้ความสำคัญกับอาหารของผู้ป่วยมะเร็ง โดยเฉพาะการเพิ่มโปรตีนในมื้ออาหาร ถือเป็น “กุญแจสำคัญ” ที่ช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวและพร้อมรับการรักษาในระยะต่อไป “ให้เขากินเถอะเพราะร่างกายเขาต้องการโปรตีนเพื่อสู้มะเร็ง” หากเราดูแลเรื่องเล็กๆนี้ด้วยความใส่ใจมันอาจสร้างความแตกต่างที่ยิ่งใหญ่ในคุณภาพชีวิตและผลลัพธ์การรักษาของผู้ป่วย