ใกล้ชิดไม่จำเป็นต้องติดเชื้องานวิจัยใหม่ชี้การอยู่ใกล้ผู้ป่วยไข้หวัดอาจไม่เสี่ยงอย่างที่เคยคิดหากอากาศถ่ายเทดี

โดยทั่วไปเรามักเชื่อว่าการอยู่ใกล้หรือใช้ชีวิตร่วมกับผู้ป่วยไข้หวัดเป็นเวลานานย่อมเพิ่มโอกาสการติดเชื้อไวรัสอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ อย่างไรก็ตามงานวิจัยล่าสุดจากทีมนักวิทยาศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยแมริแลนด์ (University of Maryland) กำลังตั้งคำถามใหม่ต่อความเข้าใจเดิมเกี่ยวกับการแพร่ระบาดของโรคทางเดินหายใจการศึกษานี้พบว่าแม้จะอาศัยอยู่ร่วมชายคากับผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่เป็นเวลาหลายวัน ก็ไม่ได้หมายความว่าคนใกล้ชิดจะติดเชื้อเสมอไป

จำลองสถานการณ์จริงในชีวิตประจำวัน

ทีมนักวิจัยได้ออกแบบการทดลองโดยให้ผู้ติดเชื้อไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ (subclade K) เข้าพักในโรงแรมร่วมกับอาสาสมัครที่มีสุขภาพแข็งแรงเป็นเวลาหลายวัน ทั้งสองกลุ่มใช้ชีวิตร่วมกันและมีกิจกรรมที่ต้องมีปฏิสัมพันธ์ใกล้ชิดตลอดระยะเวลาการทดลอง โดยไม่มีมาตรการป้องกันเข้มงวดเป็นพิเศษผลที่ได้สร้างความประหลาดใจให้กับวงการแพทย์อย่างมาก เมื่อไม่พบอาสาสมัครสุขภาพดีรายใดติดเชื้อไข้หวัดใหญ่จากการทดลองครั้งนี้เลย

ตัวแปรสำคัญที่ยับยั้งการแพร่เชื้อ

นักวิจัยระบุว่า ปัจจัยหลักที่ช่วยลดการแพร่กระจายของเชื้อมีอยู่ 2 ประการ
ประการแรกคือการไอของผู้ป่วยอยู่ในระดับจำกัด ทำให้การพ่นละอองฝอยที่มีเชื้อไวรัสออกสู่อากาศมีปริมาณไม่มากประการที่สอง คือ ระบบการไหลเวียนของอากาศภายในห้องพักมีการผสมผสานระหว่างอากาศภายในและภายนอกอย่างเหมาะสมหรือที่เรียกว่า well-mixed indoor air ส่งผลให้ความเข้มข้นของเชื้อไวรัสในอากาศอยู่ในระดับต่ำกล่าวได้ว่าแม้อาสาสมัครอาจได้รับเชื้อไวรัสในปริมาณเล็กน้อย แต่ไม่มากพอที่จะก่อโรคและระบบภูมิคุ้มกันสามารถกำจัดเชื้อได้ก่อนที่ไวรัสจะเพิ่มจำนวนจนเป็นอันตราย

ความหมายต่อการใช้ชีวิตประจำวัน

ผลการศึกษานี้ช่วยตอกย้ำว่าความเสี่ยงในการติดเชื้อไม่ได้ขึ้นอยู่กับ “ความใกล้ชิด” เพียงอย่างเดียวแต่ขึ้นอยู่กับ “สภาพแวดล้อม” โดยเฉพาะการถ่ายเทอากาศหากอยู่ในพื้นที่ปิด อากาศนิ่งและใช้เวลาร่วมกับผู้ติดเชื้อเป็นเวลานานโอกาสแพร่เชื้อจะสูงกว่าพื้นที่ที่มีอากาศหมุนเวียนอย่างเหมาะสม

คำแนะนำด้านสุขภาพ

• เปิดหน้าต่างหรือเพิ่มการระบายอากาศในพื้นที่ปิดอย่างสม่ำเสมอ
• ใช้เครื่องฟอกอากาศที่มีแผ่นกรองคุณภาพดีในห้องที่ต้องอยู่เป็นเวลานาน
• ลดการอยู่ในพื้นที่อับอากาศร่วมกับผู้มีอาการป่วย
• แม้ความเสี่ยงอาจต่ำ แต่การล้างมือและดูแลสุขอนามัยยังคงเป็นสิ่งจำเป็น

งานวิจัยชิ้นนี้ถือเป็นหนึ่งในการศึกษากลุ่มแรกที่ทดสอบการแพร่กระจายทางอากาศจากผู้ติดเชื้อตามธรรมชาติสู่คนสุขภาพดีโดยตรงและช่วยให้เราเข้าใจการป้องกันโรคทางเดินหายใจในชีวิตประจำวันได้ชัดเจนและเป็นจริงมากยิ่งขึ้น