ไขข้อเท็จจริงเสมหะไม่ใช่สัญญาณตรงของเนื้องอกหรือมะเร็ง

ช่วงที่ผ่านมามีการส่งต่อข้อมูลในสื่อออนไลน์ว่า “อาการไอมีเสมหะหรือเสมหะเยอะอาจเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าเป็นเนื้องอกหรือมะเร็ง” กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ยืนยันว่า ข้อมูลนี้บิดเบือนและไม่มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ชี้ชัดว่าการมีเสมหะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการเกิดเนื้องอก มะเร็งหรือซีสต์โดยเฉพาะเนื้องอกนอกระบบทางเดินหายใจ

เสมหะคืออะไร?

เสมหะ (Mucus หรือ Phlegm) เป็นสารคัดหลั่งจากระบบทางเดินหายใจทำหน้าที่ดักจับฝุ่น เชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอมพร้อมพามันออกจากร่างกายผ่านการไอหรือขับออกทางจมูกและปากนี่เป็นกลไกป้องกันตามธรรมชาติของร่างกายไม่ใช่สัญญาณเฉพาะของโรคร้ายแรง

ความจริงเกี่ยวกับเสมหะและเนื้องอก

• ไม่พบหลักฐานทางการแพทย์ว่าการมีเสมหะเพียงอย่างเดียวสัมพันธ์กับการเกิดเนื้องอกหรือมะเร็ง
• การเกิดเนื้องอกมักมีสาเหตุจากความผิดปกติของการแบ่งเซลล์ การติดเชื้อบางชนิด พันธุกรรม หรือการอักเสบเรื้อรัง ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับเสมหะโดยตรง
• โรคปอดเรื้อรังบางชนิด เช่น หลอดลมอักเสบเรื้อรัง วัณโรคปอด หรือหลอดลมโป่งพองอาจทำให้มีเสมหะมากและบางกรณีสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งปอดแต่เสมหะไม่ใช่สาเหตุโดยตรง

คำแนะนำด้านสุขภาพ

• หากมีเสมหะเรื้อรังมากกว่า 3 สัปดาห์ ร่วมกับอาการอื่น เช่น ไอมีเลือด น้ำหนักลด หอบเหนื่อย หรือเจ็บหน้าอก ควรพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัย
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และควันบุหรี่มือสอง ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อโรคปอดและมะเร็งปอด
• รักษาสุขอนามัยระบบทางเดินหายใจ เช่น สวมหน้ากากในพื้นที่ฝุ่นหรือมลพิษสูง
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอและรับประทานอาหารที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูง เช่น ผัก ผลไม้ เพื่อเสริมภูมิคุ้มกัน

สรุป เสมหะเป็นเพียงกลไกการป้องกันตัวเองของร่างกาย ไม่ใช่ “ตัวการ” หรือ “สัญญาณบอกตรง” ของมะเร็งหรือเนื้องอกการเชื่อข้อมูลผิดอาจทำให้เกิดความวิตกเกินจำเป็นหรือมองข้ามอาการสำคัญของโรคอื่นๆ จึงควรใช้ข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือได้และตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอเพื่อความปลอดภัย