HPV self-samplingคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยตัวเอง ‘ลดกลัว ลดอาย’

มะเร็งปากมดลูกเป็นโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีนเอชพีวี (HPV) รวมถึงมีการคัดกรองโรคและการรักษาที่ได้ผล แต่กลับเป็นโรคที่เป็นสาเหตุสำคัญของการป่วยและเสียชีวิตของผู้หญิงไทยจำนวนมาก ปัจจุบันมีรายงานผู้ป่วยมะเร็งปากมดลูกรายใหม่ประมาณ 6,000 คนต่อปี และเสียชีวิตกว่า 2,000 รายต่อปี จัดเป็นมะเร็งที่พบมาก 1 ใน 5 ของมะเร็งที่พบบ่อยในผู้หญิงไทยต้องยอมรับว่าการที่หญิงไทยไม่เข้ารับการคัดกรองเนื่องจากการกลัวและเขินอาย เพราะที่ผ่านมาการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกต้องทำด้วยวิธีขูดเซลล์จากบริเวณปากมดลูกโดยแพทย์ ที่เรียกว่าการทำแปปสเมียร์ PAP smear ทำอย่างไรให้ผู้หญิงตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกมากขึ้น จึงมีการหาหนทางการตรวจใหม่ โดยพัฒนาวิธีการเก็บสิ่งส่งตรวจทางช่องคลอดด้วยตัวเอง หรือ HPV Self-sampling

ล่าสุดสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ได้แจกชุด HPV Self-sampling ฟรี โดยมีหลักเกณฑ์ดังนี้ คือ เป็นหญิงไทยอายุ 30-59 ปี หรืออายุ 15-29 ปีที่มีความเสี่ยง เช่น เปลี่ยนคู่นอนบ่อย เป็นต้น ระยะแรกนำร่องในพื้นที่เขต 7 ขอนแก่น ประกอบด้วย 4 จังหวัด ได้แก่ กาฬสินธุ์ ขอนแก่น มหาสารคาม และร้อยเอ็ด โดยมีการกระจายชุดเก็บสิ่งส่งตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยตัวเอง ผ่านโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.)

สำหรับปี 2566 พื้นที่เขต 7 ได้เพิ่มจุดการกระจายชุดเก็บสิ่งส่งตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองไปที่ร้านยา และคลินิกพยาบาลชุมชนที่เข้าร่วมโครงการ รวม 119 แห่ง นอกจากนี้ ยังมีการประสานงานกับไปรษณีย์ไทย เพื่อให้ส่งเก็บสิ่งส่งตรวจมาตรวจทางห้องปฏิบัติการ ที่โรงพยาบาล รวมถึงจับมือกับ ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) เปิดให้หญิงไทยที่มีสิทธิรับการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก ลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชัน ‘เป๋าตัง’ เพื่อขอรับชุดเก็บสิ่งส่งตรวจมะเร็งปากมดลูกด้วยตนเองได้ทั้งที่ร้านยาและคลินิกการพยาบาลฯ ที่อยู่ใกล้
ในส่วนของขั้นตอนนั้นเมื่อไปรับชุดตรวจฯ ที่หน่วยบริการแล้ว ให้เก็บสิ่งส่งตรวจมาคืนที่ร้านยา จากนั้นจะมีการดำเนินการแจ้งผลตรวจให้ผู้รับการคัดกรองรับทราบ กรณีที่ไม่พบความผิดปกติจะเก็บข้อมูลสู่ระบบและนัดให้ทำการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกทุก 5 ปี แต่ในกรณีพบความผิดปกติ จะมีการติดตามเพื่อนำเข้าสู่ระบบการตรวจและรักษาพยาบาลต่อไป การตรวจด้วยตัวเองเป็นทางเลือกในการตรวจทางหนึ่ง นอกเหนือจากการตรวจวิธี PAP smear และระบบการป้องกันด้วยบริการฉีดวัคซีนเอชพีวีในกับเด็กนักเรียนหญิง ชั้น ป.5 ที่เป็นกลุ่มเป้าหมายล่าสุดผลงาน “HPV self-sampling ทางเลือกใหม่คัดกรองมะเร็งปากมดลูก ลดกลัว ลดอาย ทำได้ด้วยตัวเอง” ของสถาบันมะเร็งแห่งชาติ กรมการแพทย์ ได้รับรางวัลบริการภาครัฐ ประเภทพัฒนาการบริการ ระดับดี ประจำปี 2566 จากสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ

“โครงการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกที่บ้านด้วยตนเอง” โดยกระทรวงสาธารณสุข เริ่มต้นเมื่อ 1 มกราคม – 31 ธันวาคม 2565 ให้บริการแก่ผู้หญิงไทยอายุ 30-60 ปี ที่ไม่เคยตรวจ HPV DNA Test มาก่อน จำนวน 80,000 คนทั่วประเทศ ต่อมาปีงบประมาณ 2566 สปสช. ได้ประกาศให้การตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี HPV Self-sampling เป็นชุดสิทธิประโยชน์ภายใต้โครงการกองทุนส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค โดยผู้หญิงไทยอายุ 30–60 ปี สามารถเข้ารับการคัดกรองได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย (1 ครั้ง/5 ปี) ที่หน่วยบริการ ที่เข้าร่วมโครงการฯ ผู้ที่ประสงค์จะเข้ารับบริการสามารถรับชุดเก็บตัวอย่างมาเก็บด้วยตนเองแล้วนำตัวอย่างที่เก็บได้ส่งคืนให้เจ้าหน้าที่เพื่อนำไปตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการผู้ที่มีผลผิดปกติจะได้รับการวินิจฉัยและรักษาต่อไป จากการเริ่มให้บริการคัดกรองมะเร็งปากมดลูกด้วยวิธี HPV Self-sampling ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2565 จนถึงเดือนสิงหาคม 2566 มีผู้ลงทะเบียนตรวจคัดกรองไปแล้วมากกว่า 2 แสนคน อีกช่องหนึ่ง สามารถติดต่อรับชุดตรวจได้ที่สถาบันมะเร็งแห่งชาติ และโรงพยาบาลมะเร็งภูมิภาคทั้ง 7 แห่งของกรมการแพทย์ ได้แก่ โรงพยาบาลมะเร็งลำปาง อุดรธานี อุบลราชธานี ลพบุรี มหาวชิราลงกรณธัญบุรี ชลบุรี และ สุราษฎร์ธานี นอกจากนี้ยังอยู่ระหว่างการประสานโรงพยาบาลที่เข้าร่วมโครงการทุกจังหวัดซึ่งจะมีประกาศต่อไป

ขอบคุณข้อมูลดีๆจาก : https://web.facebook.com/photo/?fbid=826533622662956&set=a.539724338010554